Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 20567 Boyalar ve vernikler - Kaplamaların taş çarpmasına karşı direncinin belirlenmesi” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:
Prensip olarak test edilen kaplamanın taş çarpmasına dayanıklılığı, kısa bir süre içinde üzerine çok sayıda küçük, keskin kenarlı cisim fırlatılarak kontrol edilir. Testte kullanılan malzeme, basınçlı hava kullanılarak belirli bir açıyla kaplama üzerine fırlatılan soğutulmuş demir taneciğidir. Meydana gelen hasarın boyutu sadece açıya değil, aynı zamanda basınç seviyesine, mermilerin kütlesine, bombardıman süresine ve test cihazının tasarımına da bağlıdır. Kaplama malzemesinin gevşek parçaları temizlenir. Hasarın boyutu, resimli referans standartları ile karşılaştırılarak belirlenir.
Alt tabaka için en az 100 mm x 100 mm boyutlarında test panelleri kullanılır. Kaplama ve kurutma veya fırınlama işleminden önce her test paneli ISO 1514 standardına uygun olarak hazırlanır. Boya üreticisi tarafından belirtilen uygulama yöntemi kullanılır. Kuru kaplamanın kalınlığı, ISO 2808 standardında belirtilen prosedürlerden biriyle mikron cinsinden belirlenir.
Testi gerçekleştirmeden önce test panelleri en az 16 saat boyunca 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklık ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde şartlandırılır (ISO 3270 standardına uygun olarak).
Test oda sıcaklığında, yani 18 derece ila 28 derece arasında gerçekleştirilir. Sıcaklık test raporunda belirtilir. Şartlandırma işleminden sonra, test öncesinde veya sırasında yoğuşma oluşmadığından emin olmak gerekir.
Test cihazına 500 g artı 20/eksi 0 g kum yüklenir. Test, tabloda verilen koşullardan biri kullanılarak gerçekleştirilir. Kullanılan yöntem, ilgili taraflar arasında kararlaştırılır. Her test çalışmasından sonra kum tartılır ve gerekirse toplam kütleyi 500 g artı 20/eksi 0 g’da tutmak için kum eklenir. Her yeni test serisi başlatıldığında ve gerekirse devam eden bir test serisi sırasında kumun çıkıntı yapması için geçen süre bir kronometre ile kontrol edilir.
En fazla 100 test çalıştırmasından sonra, kullanılmış grit 500 g taze grit ile değiştirilir. Devam eden testler sırasında grit değiştirilmez. Test alanındaki gevşek boya temizlenir. Gevşek boyanın çıkarılma yöntemi, ilgili taraflar arasında kararlaştırılır ve test raporunda belirtilir.
Prensip olarak test edilen kaplamanın taş çarpmasına karşı dayanıklılığı, üzerine belirli bir darbe gövdesi yansıtılarak kontrol edilir. Testte kullanılan darbe gövdesi, çoklu darbe testinde elde edilene eşdeğer bir hasar deseni elde etmek için kama şeklinde bir kesici kenara sahiptir. Kama şeklindeki darbe gövdesi, basınçlı hava kullanılarak hızlandırılmış bir çelik bilyeden gelen bir enerji darbesinin iletilmesiyle test edilen kaplama üzerine itilir. Kaplama malzemesinin gevşek parçaları temizlenir. Taş çarpmasına karşı dayanıklılık, kama izi dahil olmak üzere delaminasyona uğramış kaplamanın toplam genişliği ölçülerek değerlendirilir.
Prensip olarak test edilen kaplamanın taş çarpmasına karşı dayanıklılığı, hasar üzerinde önemli etkisi olan parametrelerin (çarpma açısı, hızı, kütlesi ve çarpma gövdesinin geometrisi) tanımlandığı bir testte, üzerine tek bir serbest uçuşan gövde fırlatılarak belirlenir. Sıcaklık gerektiği gibi değiştirilebilir. Test sonucu, darbe sonucu alt tabakadan ayrılan kaplama parçalarının çıkarılmasından sonra hasar gören alanın büyüklüğü ve çok katmanlı boya sistemlerinde her bir kaplama katmanındaki hasarın ayrıntıları cinsinden ifade edilir.
Prensip olarak kaplamanın taş çarpmasına karşı dayanıklılığı, parçalar halinde ve büyük ölçüde birbirinden bağımsız olarak çarpan çok sayıda küçük, keskin kenarlı darbe gövdesiyle test edilir. Testte kullanılan malzeme, basınçlı hava kullanılarak kaplama üzerine 90 derece açıyla fırlatılan soğuk demir grittir. Hasarın boyutu, çalışma basıncına, grit türüne, fırlatma süresine ve test cihazının tasarımına bağlıdır. Kaplama malzemesinin gevşek parçaları temizlenir. Hasar derecesi, resimli referans standartlarıyla karşılaştırılarak değerlendirilir.
Kısaca EN ISO 20567 standardı, özellikle otomotiv boyaları ve koruyucu yüzey kaplamaları olmak üzere kaplamaların taş çarpmasına karşı dayanıklılığını değerlendirmek için kullanılan önemli bir uluslararası standarttır. Açıklanan test yöntemleri, araçların ve diğer kaplamalı yüzeylerin çakıl veya moloz gibi küçük sert parçacıkların darbesi altında bütünlüğünü ve görünümünü korumasını sağlamada kritik bir rol oynar.
Bu standart, bir kaplamanın taş benzeri mermilerin darbelerine maruz kaldığında hasara ne kadar dayanıklı olduğunu değerlendirme yöntemlerini belirtir. Bu standart, şu sektörlerde olmazsa olmazdır:
Öncelikli amaç, boyalı yüzeylerin özellikle yollarda uçan taşlara veya döküntülere maruz kalabileceği gerçek dünya koşullarını simüle etmek ve kaplamanın bu gibi senaryolarda ne kadar dayanıklı olduğunu değerlendirmektir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 20567 Boyalar ve vernikler - Kaplamaların taş çarpmasına karşı direncinin belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
