KIA ES05224-00 Ticari Tolerans - Plastik Kalıplar

Kore’de en eski motorlu taşıt üreticisi firma olan Hyundai-Kia Motors Şirketi tarafından geliştirilen “KIA ES05224-00 Ticari tolerans - Plastik kalıplar” standardı, enjeksiyon kalıplama ile kalıplanmış ve kaplama, kaplama, sıcak damgalama, vakum kaplama ve diğer son işlem süreçleri ile tamamlanmış plastik parçalar arasında sayı veya sembolle belirtilmeyen boyutun toleransını şart koşar. Bu standart, sıkıştırma kalıplama (damgalama kalıplama) ve köpük ürünlerine de uygulanabilir.

Genel boyutlar için toleranslar standart içinde verilen “Uzunluk toleransı” başlıklı tabloya uygun olmalıdır. Temel açı (bölme) ve karelik için tolerans ise standart içinde verilen “Açı toleransı” başlıklı tabloya uygun olmalıdır. Aynı zamanda “Malzeme sınıflandırması” ve “Boyut sınıflandırması” başlıklı tablolar sırasıyla birinci tabloda belirtilen malzeme bölümü ve boyut sınıflandırmasına uygulanır.

“Malzeme sınıflandırması” başlıklı tabloda sınıflandırma şu şekilde yapılmıştır:

• Tip 1: Üre reçine, fenol reçine, ABS reçine, asetil selüloz reçine, poli karbonat, akrilik reçine, as reçine, melamin reçine, poliasetal, yumuşak vinil klorür reçine, polisülfon (yüksek hassasiyetli bir ürün elde edilebilir).
• Tip 2: Poliamid, polipropilen, polietilen, PBT reçine (normal seviyede bir ürün elde edilebilir).

“Boyut sınıflandırması” başlıklı tabloda sınıflandırma şu şekilde yapılmıştır:

• A: Kalıp tarafından doğrudan belirlenen boyut:
  • Genel boyut
  • Merkezler arasındaki mesafe
• B: Kalıp tarafından doğrudan belirlenmeyen boyut:
  • Kalıpların kombinasyonu tarafından belirlenen merkezler arasındaki mesafe
  • Eklenen kalıplar arasındaki mesafe
  • Ayırma çizgisini geçen boyut
  • Bölünmüş desenlerin kombinasyonu tarafından belirlenen boyut
  • Yan duvar kalınlığı veya karşılık gelen boyut

Çizim belirtme yöntemi: Ticari tolerans, temel olarak standart içinde verilen şekilde gösterildiği gibi bir çizimin başlığının belirli bir bölümünde belirtilir veya bir çizimdeki önem için boşluğun bir bölümünde yazılı olarak belirtilir.

Bu standardın işletilmesi için dikkate alınması gereken plastik kalıplama ürünlerinin özellikleri ve kalıp çekme payının açıklaması standartta şu şekilde yapılmaktadır:

• Plastik kalıplama ürünlerinin özellikleri: Plastik kalıplama ürünlerinin boyut seviyesi, kalıplama parçalarının boyut seviyesinden farklıdır ve aşağıdaki açıklamada gösterildiği gibi çeşitli elemanlar tarafından farklı olabilir. Buna göre, hassasiyet gerekiyorsa, malzeme ve teknoloji sektörüyle görüşülmesi ve “Analiz tablosu” balıklı tabloda belirtilen boyutu kullanarak çizimdeki boyutun belirtilmesi zorunludur.
  • Plastik malzemenin doğrusal genleşme katsayısı metal malzemeden 5-10 kat daha büyük olduğundan, sıcaklığa bağlı boyut değişim seviyesi yüksektir.
  • Plastik malzemenin higroskopikliği genel olarak küçük olmasına rağmen, poliamid (naylon) ve selüloz asetat plastik gibi yüksek higroskopikliğe sahip malzemeler vardır. Bu malzemeler nem nedeniyle yüksek düzeyde boyut değişimine sahiptir.
  • Kalıplamadan sonraki soğutma sürecinde, plastik kalıplama ürünleri moleküler yönelimin hafifletilmesiyle post-büzülme fenomenine sahiptir. Özellikle polipropilen ve polietilen gibi yüksek yönelime sahip malzemeler üzerindeki etki önemlidir ve bu da boyutta büyük bir değişime yol açar.
  • Polietilen, poliamid ve polipropilen gibi kristalin reçineler kristalliğe ve moleküler yönelime yönelik yönsel özelliklere sahip olduğundan, kalıplama ürünlerinde herhangi bir bükülme olması kolaydır.

Bu tabloda belirtilen boyut, izin verilen kalıplama sınırına yakın bir rakam olduğundan, gerçek boyutu kullanmak yerine biraz daha büyük bir boyut belirlemek mantıklıdır. Boyutun kalıp tarafından doğrudan belirlenmediği bir parçanın toleransı, tablodaki değerine artı/eksi 0,10 eklenerek belirlenir.

• Kalıp çekme payı: Plastik kalıplama ürünleri, ürünlerin kalıptan çıkarılmasını kolaylaştırmak için kalıp çekme payı ile sağlanır. Ancak, ayarı ve çalışması şu faktörler göz önünde bulundurularak belirlenmelidir:
  • Teknik olarak kalıp çekme payı, kalıplama ürünlerinin her boyutuna, şekline ve malzemesine göre farklılık göstermektedir, ancak genel olarak analiz tablosundaki boyut uygulanmaktadır.
  • Kalıp çekme payının değeri, kalıplama ürünlerinin boyutlarının toleransına eklenebilir.

Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında “KIA ES05224-00 Ticari tolerans - Plastik kalıplar” standardı kapsamında test hizmetleri de bulunmaktadır.