Nissan NES M0133 Plastik Parçalar için Kimyasal Direnç Test Yöntemleri

Nissan otomobil firması tarafından geliştirilen “Nissan NES M0133 Plastik parçalar için kimyasal direnç test yöntemleri” standardında, otomobil parçalarında kullanılan plastik parçaların kimyasal direnci için test yöntemleri açıklanmaktadır. Bu testlerin amacı, bayilerde ve araç ve parça montaj sürecinde kullanılan kimyasalların otomotiv plastik parçalarında anormalliklere neden olup olmadığını belirlemektir. Bu anormallikler arasında, parçanın kimyasallarla doğrudan teması veya bitişik parçalardaki kimyasalların neden olduğu çözünme, bulanıklık, lekelenme, renk bozulması, deformasyon, çatlaklar, kırılmalar, incelme, yumuşama, sertleşme ve benzer durumlar bulunur. Otomobillerde kullanılan plastik malzemeler için ise, bu standart ayrıca kimyasallarla sürekli temastan kaynaklanan kimyasal değişime bağlı yaşlanma bozulmalarının değerlendirme yöntemini de içermektedir.

Test yöntemleri, standart içinde verilen tabloda gösterildiği gibi, parçanın maruz kaldığı yere ve türüne bağlı olarak altı türe ayrılmıştır. Parçanın konumuna bağlı olarak, uygun olduğunda birden fazla test yöntemi uygulanmalıdır. Test edilecek kimyasalların seçiminde, her bir parçanın kullanılacağı ortamlar tamamen dikkate alınmalıdır (bu standartta belirtilen tüm kimyasalların test edilmesine gerek yoktur).

Test yöntemleri şu şekilde sınıflandırılmıştır:

• Yöntem 1 Tip 1 Kap veya sıvı olarak kullanılan parçalar. Daldırma testi. Gerekli kimyasallar, kaplarda kullanılan tüm kimyasallar.
• Yöntem 1 Tip 2 Normalde kimyasallara maruz kalan parçalar. Daldırma testi. Gerekli kimyasallar, parça ile temas eden tüm kimyasallar.
• Yöntem 2 İç parçalar. Silme testi. Gerekli kimyasallar, yapay terleme, deterjan, böcek kovucu, güneş yağı, güneş kremi, sıvı parafin ve diğerleri.
• Yöntem 3 Dış parçalar. Damlama testi. Gerekli kimyasallar, benzin, dizel yakıt, gazyağı, motor yağı, asit, cila, ön cam yıkama sıvısı, deterjan, astar ve benzerleri.
• Yöntem 4 Motor bölmesinin içindeki parçalar. Damlama testi. Gerekli kimyasallar, benzin, dizel yakıt, motor yağı, gazyağı, asit, fren hidroliği, antifriz, ön cam yıkama sıvısı, korozyon önleyici, kalsiyum klorür ve benzerleri.
• Yöntem 5 İç parçalar, dış parçalar ve ABS, PMMA, PC, PPE ve PAT malzemelerden yapılmış parçalar. Gerçek bir araçta normal uygulama durumu. Gerekli kimyasallar, parça montaj sürecinde, araç montaj sürecinde veya bayilerdeki taşıma sürecinde kullanılan gres, yağlama yağı, metal kesme yağı, pres makinesi yağı, antikorozif, silikon yağı (emülsiyon tipleri dahil), boya koruyucu madde, boya sökücü, kalıp ayırıcı, deterjan gibi tüm kimyasallar ve yapay terleme. Plastikleştirici içeren bileşene bitişik parçalar için gerekli kimyasallar, plastikleştirici (vinil klorür, kauçuk malzemeler).
• Yöntem 6 Çevresel yük giriş testi yöntemi. Kimyasallarla temas eden veya temas edebilecek kısımlar için ayrı ayrı. Uygulama veya daldırma testi. Gerekli kimyasallar, temas eden veya edebilecek kısımları olan kimyasallar.

Test yeri koşulları şu şekilde belirlenmiştir:

• Oda sıcaklığı koşulları: Test yerinin oda sıcaklığı ve nemi, “JIS Z 8703 Test için standart atmosfer koşulları” standardına uygun olarak sırasıyla Sınıf 5 (sıcaklık 20 derece artı/eksi 5 derece) ve Sınıf 20 (bağıl nem yüzde 65 artı/eksi yüzde 20) standartlarına uygun olarak sağlanmalıdır.
• Standart koşullar: Test yerinin standart sıcaklık ve nem koşulları, “JIS Z 8703 Test için standart atmosfer koşulları” standardına uygun olarak sırasıyla Sınıf 2 (sıcaklık 20 derece artı/eksi 2 derece) ve Sınıf 10 (bağıl nem yüzde 65 artı/eksi yüzde 10) standartlarına uygun olarak sağlanmalıdır.

Testlerde kullanılan başlıca ekipman şunlardır:

• Sıcaklık kontrollü hazne: artı/eksi 2 derecede sıcaklık kontrollü
• Geniş ağızlı şişe: Kimyasallardan etkilenmeyen malzemeden yapılmış
• Geri akış kondansatörü
• Kimyasal terazi: 0,1 mg’a kadar doğruluk
• Şırınga: Kimyasallardan etkilenmeyen malzemeden yapılmış
• Gazlı bez: Tıbbi kullanım için satılan malzeme (yoğunluk 34,3 g/m2)
• Çekme test cihazı: NES M8020 standardında belirtilen birimler.

Sıcaklık kontrollü hazne, yüksek sıcaklık testi ve test numunesinin kurutulması için kullanılır. Geri akış kondansatörü sadece yüksek sıcaklık testi için kullanılır.

Yöntem 1’den Yöntem 5’e kadar olan test parçaları şu şekilde belirlenmiştir:

• Temel olarak, test parçası bitmiş ürünlerden yapılmalıdır. Test sonuçlarını etkileyebilecek toz ve benzer maddeler içermemelidir. Aksi belirtilmedikçe, test parçası, bu standartta belirtilen standart sıcaklıkta, gerçek montaj koşullarında en az 24 saat saklanmış olmalıdır. Daha fazla ayrıntı, ilgili taraflar arasındaki anlaşmaya tabidir.
• Bitmiş ürün, ikincil işleme (kaplama, sıcak damgalama gibi) tabi tutulabilen veya diğer parçalarla birleştirilebilen, tamamen kalıplanmış bir parçadır. Şekli veya boyutu test için uygun değilse, test parçası kesilebilir. (Kesme alanına ve montaj (kurulum) koşullarına dikkat edilmelidir. Gerçek araç montajı sırasında gerilim oluşursa, test için eşdeğer bir yük uygulanmalıdır.)

Yöntem 6’daki test parçası şu şekilde belirlenmiştir:

• Test parçaları, farklı şekil ve boyutlara sahip aşağıdaki üç tiptir. Tabloda gösterilen 1, 2 ve 3 numaralı test parçalarının kalınlıkları tercih edilen değerlerdir.
• Üretim yöntemi açısından ısıl sertleşen plastikler veya düz kalıp parçaları makinede kesilmeli ve kesilen kısımlar raporlanmalıdır. Termoplastik parçalar enjeksiyon kalıplama makinesi ile üretilebilir. Ancak, mekanik dayanım kalıplama koşullarına göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle, kalıplama koşulları dikkatlice ayarlanmalı ve raporlanmalıdır.
• Bir test parçasının etrafı kesilirse, bir basınç etkisi oluşur ve normal test değerleri gösterilmeyebilir. Bu nedenle, bir test parçasının etrafını ince zımpara kağıdıyla düzgün bir şekilde bitirmek gerekir.
• Kural olarak, bir koşul için beş test parçası kullanılır. Anizotropi karakteristiğine sahip bir plaka malzemesini test ederken, plakanın karşılıklı dikey yönleri için beş test parçası kullanılır.

Testlerde kullanılan kimyasal madde ve konsantrasyon, standart içinde verilen tabloda belirtildiği gibi olmalıdır:

• Yöntem 1 Tip 1 Oda sıcaklığı ve maksimum sıcaklıklar (NES M0131 ve NES M0132 standartları). Maruz kalma süresi 168 saat. Kimyasalın buharlaşması bekleniyorsa, geri akışlı kondansatör kullanılır.
• Yöntem 1 Tip 2 Oda sıcaklığı ve maksimum sıcaklıklar (NES M0131 ve NES M0132 standartları). Maruz kalma süresi 24 saat. 2-3 3 kez ileri geri silinir.
• Yöntem 3 Oda sıcaklığı ve maksimum sıcaklıklar (NES M0131 ve NES M0132 standartları). Maruz kalma süresi 24 saat. Damlama hacmi 0,3 ila 0,5 ml.
• Yöntem 4 Oda sıcaklığı ve maksimum sıcaklıklar (NES M0131 ve NES M0132 standartları). Maruz kalma süresi 24 saat. Damlama hacmi 0,3 ila 0,5 ml.
• Yöntem 5 Oda sıcaklığı ve 60 derece. Maruz kalma süresi 168 saat. Kimyasal uygulama alanları ve hacmi, araç üstü montaj koşullarına benzer olmalıdır. Ayrıntılar, ilgili taraflar arasındaki anlaşmaya tabidir. Gerçek parça, plastikleştirici içeren veya temas yüzeyinde kimyasallar bulunan bitişik parçayla temas ediyorsa, iki parçayı gerçek bir araçtakiyle aynı koşullarda monte edilir.
• Yöntem 6 Her plastik malzeme için her değerlendirme standardı tarafından belirtilen koşullar.

Silme testi için kullanılan gazlı bez, her gram gazlı bez için 2 ila 2,5 g kimyasalı emmelidir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “Nissan NES M0133 Plastik parçalar için kimyasal direnç test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.