
İtalyan-Amerikan menşeli Fiat Chrysler Automobiles ile Fransız PSA Grubu’nun birleşmesi ile kurulan çok uluslu otomotiv üretim şirketi olan Stellantis tarafından yayınlanan “Stellantis LP.7M106 Kauçuk test yöntemleri (Stellantis uyumlu)” standardında, kauçuk malzemelerin analizi ve karakterizasyonu, standart numuneler üzerindeki testler ve bitmiş parçalardan elde edilen numuneler üzerindeki testler için kullanılması gereken genel test yöntemleri açıklanmaktadır. Bu standarda, kauçuk parçaların testinden bahseden tüm malzeme standartları, laboratuvar prosedürleri veya diğer belgelerde başvurulacaktır. Onay süreciyle ilgili ek ayrıntılar için “MS.90504 Kauçuk malzeme onay süreci” geçerlidir.

Bu standart, vulkanize yoğun kauçuk, sünger kauçuk (açık ve kapalı hücreli) ve mikrohücreli üretandan yapılmış bileşikler ve parçalar için geçerlidir ve Stellantis’in tüm faaliyet bölgelerinde uygulanmalıdır. Bu standart, kauçuk malzemeler için kullanılan en yaygın test yöntemlerini açıklamaktadır. Herhangi bir sapma veya ilave gereklilik, ilgili malzeme standartlarında yer almaktadır.
Testler için test tesisleri ve ekipmanları iyi çalışır durumda olmalı ve ekipmanın bulunduğu bölgenin gerekliliklerine göre geçerli kalibrasyon belgelerine sahip olmalıdır. Burada listelenen test yöntemlerinde veya ilgili malzeme spesifikasyonlarında açıklananlardan farklı özelliklere sahip test ekipmanları, test doğruluğu ve tekrarlanabilirliği açısından daha iyi olmaları ve asgari gereklilikleri karşılamaları durumunda kullanılabilir. Alternatif test ekipmanları, teste başlamadan önce Stellantis malzeme mühendisliği ile görüşülmelidir.
Bu standartta açıklanan standartları kullanan laboratuvarlar, ilgili uluslararası standartların yanı sıra ISO 23529, ISO 2393, ASTM D3182 ya da ASTM D3183 standartlarında belirtilen gereklilikleri karşılayabilmelidir.
Bu testlerde kullanılan test ekipmanı, ilgili uluslararası standartlarda belirtilen gerekliliklerin yanı sıra bu standartta belirtilen ek gereklilikleri de karşılayabilecek kapasitede olmalıdır. Bu standartta veya diğer endüstri standartlarında belirtilen ekipman mevcut değilse, performans açısından eşit veya daha üstün olmaları koşuluyla başka test ekipmanlarıyla değiştirilebilir. Alternatif test ekipmanı kullanımı, bir teste başlamadan önce Stellantis malzeme mühendisliği ile görüşülmelidir.
Bu standartta belirtilen test enstrümantasyonu, ilgili uluslararası standartlarda belirtilen gerekliliklerin yanı sıra bu standartta belirtilen diğer gereklilikleri de karşılamalıdır.
Test ürünü, fiziksel testin gerçekleştirileceği nesnedir. Numuneler şunlardan herhangi birinden elde edilebilir:
İlgili malzeme spesifikasyonu, gerektiğinde daha fazla ayrıntı içerebilir.
Bu standart, yukarıda açıklandığı gibi elastomerik malzemeleri karakterize etmek için kullanılan yaygın testleri açıklamaktadır. İlgili malzeme spesifikasyonu kapsamında başka testler de gerekebilir, bu durumda test yöntemi burada açıklanmaktadır.
Test levhalarının üretim proses koşulları, sunulan test sonuçları ile birlikte belgelendirilmeli, açıklanmalı ve sağlanmalıdır. Bu veriler sunulana kadar malzeme onayı verilmez.
Önerilen kalıplama yöntemi (sıkıştırma, transfer, enjeksiyon), kalıp kürleme süresi ve sıcaklığı ve karşılık gelen koşullar (son kürleme gibi) belirtilmelidir.
Basınç sertliğini test etmek için bitmiş parçalardan uygun test parçalarının kesilmesinin mümkün olmadığı durumlarda, test levhalarının benzer bir duruma kürlenebileceğini teyit etmek için, üretici ve müşteri arasında kararlaştırılacak alternatif bir yöntemle (örneğin NMR, çekme sertliği, çözücülerde şişme) kürleme durumu belirlenmelidir.
Laboratuvar ortam koşulları, bu standartta belirtilen uluslararası standartlarda belirtilmiştir. Herhangi bir sapma, test raporunda belirtilmelidir.
Bu standartta tanımlanan test yöntemleri şunlardır:
Test uygulama detayları, bu standartta belirtilen uluslararası standartlarda belirtilmiştir. Herhangi bir sapma, test raporunda bildirilmelidir.
Kısaca Stellantis LP.7M106 standardı, kauçuğun fiziksel, mekanik ve çevresel özelliklerini değerlendirmeye odaklanarak contalar, contalar, hortumlar ve titreşim sönümleyiciler gibi bileşenlerde güvenilirlik sağlar. Bu standardın temel amacı, otomotiv kullanımına uygunluğunu doğrulamak için kauçuk malzemelerin test edilmesine yönelik tutarlı bir çerçeve sağlamaktır.
Bu standart, Stellantis araçlarında kullanılan vulkanize termoset kauçuklar ve termoplastik elastomerler dahil olmak üzere hem doğal hem de sentetik kauçuklar için geçerlidir. Bu standart, çekme dayanımı, sertlik, basınç dayanımı, yaşlanma direnci ve kimyasal uyumluluk gibi özellikleri değerlendirmek için test yöntemlerini belirleyerek otomotiv endüstrisi gerekliliklerine uyumu garanti altına alır.
Bu standart kapsamında örneğim çekme ve uzama testinin amacı, kauçuğun kopmadan önce çekme kuvvetlerine ve uzamaya dayanma kabiliyetini ölçmektir. ASTM D412 standardına benzer şekilde, numuneler evrensel bir test makinesi kullanılarak kontrollü germeye tabi tutulur. Temel ölçümler arasında çekme dayanımı, nihai uzama ve kalıcı deformasyon bulunur. Bu yöntem, contalar ve hortumlar gibi kauçuk bileşenlerin mekanik strese arızalanmadan dayanabilmesini sağlar.
Sertlik testinin amacı, kauçuk malzemelerin durometre sertliğini değerlendirmektir. ASTM D2240 standardına göre, bir durometre, kontrollü koşullar altında girinti derinliğini ölçer ve sonuçları Shore sertlik ölçekleriyle (örneğin Shore A veya D) karşılaştırır. Bu yöntem, contalar ve O-ringler için kritik olan malzemenin deformasyona karşı direncini doğrular.
Basınç seti testinin amacı, kauçuğun uzun süreli sıkıştırmadan sonra orijinal şeklini geri kazanma kabiliyetini değerlendirmektir. Numuneler belirtilen sıcaklık ve sürelerde sıkıştırılır ve ardından kalıcı deformasyon açısından ölçülür. Bu yöntem, contalarda ve titreşim sönümleyicilerde sabit basınç altında uzun süreli performans sağlar.
Yaşlanma direnci testi amacı, kauçuğun termal ve oksidatif yaşlanmaya ne kadar dayanıklı olduğunu değerlendirmektir. ASTM D573 standardına benzer şekilde, numuneler yüksek sıcaklıklara ve oksidatif koşullara maruz bırakılır ve sertlik ve çekme mukavemeti gibi özellikler maruziyetten önce ve sonra ölçülür. Bu yöntem, motor bölmeleri gibi yüksek sıcaklık ortamlarında dayanıklılığı doğrular.
Ozon direnci testinin amacı, kauçuğun, çevresel koşullara maruz kalan bileşenler için kritik öneme sahip olan ozon kaynaklı çatlamalara karşı direncini test etmektir. ASTM D1171 standardına göre, numuneler statik veya dinamik gerilim altında kontrollü ozon konsantrasyonlarına maruz bırakılır ve yüzey çatlaması değerlendirilir. Bu yöntem, dış mekan koşullarında hava sızdırmazlık şeritleri ve lastikler gibi kauçuk parçaların uzun ömürlü olmasını sağlar.
Sonuç olarak Stellantis LP.7M106 standardı, otomotiv uygulamalarında kauçuk malzemelerin değerlendirilmesi için kapsamlı bir çerçevedir. Yukarıda söz edilen ayrıntılı test prosedürleri belirleyerek, kauçuk bileşenlerin modern araçların zorlu gereksinimlerini karşılamasını sağlar. Bu standart, Stellantis araçlarındaki kauçuk bileşenlerin güvenilirliğini ve emniyetini sağlamada kritik bir rol oynar.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “Stellantis LP.7M106 Kauçuk test yöntemleri (Stellantis uyumlu)” standardında” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
