Volvo STD 423-0030 Test Yöntemi - Çizilmeye Dayanıklılık - Erichsen Kalemi - Organik Malzemeler

Volvo araç firması tarafından geliştirilen “Volvo STD 423-0030 Test Yöntemi - Çizilmeye dayanıklılık - Erichsen kalemi - Organik malzemeler” standardında, plastiklerin, boyaların ve ilgili ürünlerin sert ve sivri bir cisimle çizilmeye karşı dayanıklılığının belirlenmesi için bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Bu standart, çekme testi ile kalibrasyonun eklenmesi dışında, daha önce yayınlanmış STD 1024,3113 standardının yerini almıştır.

Testlerde kullanılan başlıca ekipman şunlardır:

• Terazi: 0,01 g veya daha iyi bir ölçek bölmesine sahiptir. Terazi, sertlik ölçüm cihazını kalibre etmek için kullanılır.
• İğne: Ekipman, sert metalden yapılmış bir çizici iğneye sahip bir sertlik test cihazından oluşur. İğne yarı küresel olmalıdır. Her testten önce, iğnenin ucu kontrol edilerek herhangi bir hasar oluşmadığı teyit edilmelidir. Şu iğne alternatifleri seçilebilir:
  • İğne 1: çap 0,5 mm
  • İğne 2: çap 0,75 mm
  • İğne 3: çap 1,0 mm

Bu standart, öncelikle İğne 2’nin kullanımıyla ilgilidir.

• Yük: İğneye, belirli bir yük aralığında kontrol edilebilen bir yay vasıtasıyla yük uygulanır. Değişen yük aralıklarına sahip üç yay bulunur. Her yay, sertlik test cihazındaki aynı renk ölçeğine uygun bir renkte kısmen boyanmıştır.
  • Yay 1: 0-3 N (doğruluk 0,1 N) mavi
  • Yay 2: 3-10 N (doğruluk 0,5 N) kırmızı
  • Yay 3: 10-20 N (doğruluk 1,0 N) sarı

Bu gereksinimleri karşılayan bir sertlik test cihazı Erichsen Härteprüfstab 318’dir

Sertlik test cihazına, malzemeye dik açıyla tutulan bir yük uygulanır. Ardından, sertlik test cihazı, yaka malzemeyle temas edene kadar aşağı bastırılır. Malzeme yüke dayanırsa, iğne çizik testi sırasında basılı konumda kalır. Öte yandan, malzeme yüke dayanmazsa, yay kuvveti iğnenin malzemeye bastırılmasına ve test sırasında bir çizik oluşmasına neden olur.

Kalibrasyon, sertlik ölçüm cihazının laboratuvar terazisinin kefesine bastırılması ile gerçekleştirilir. İğne bileziğe göre hareket ettiğinde, okumayı kolaylaştırmak için bir aparata sabitlenmelidir. Sertlik ölçüm cihazının aparatta kayması mümkün olmamalıdır. Sertlik ölçüm cihazına uygulanan yük, laboratuvar terazisinin okunmasından elde edilen sonuçla karşılaştırılmalıdır. Sertlik ölçüm cihazındaki yük Newton cinsinden verilir. Bu, laboratuvar terazisinde okunan değerin 9,81 ile çarpılması gerektiği anlamına gelir. Sonuç, sertlik ölçüm cihazının ayarlanan değerde verdiği kuvvettir. Kalibrasyon, her yay için üç farklı yükte yapılmalıdır. Sertlik ölçüm cihazı elde tutularak kalibrasyon yapılamaz.

Kalibrasyon için çekme test cihazı kullanılabilir. Bu cihaz, sertlik test cihazını düz çelik yüzeye doğru hareket ettirmek için kullanılır. Sertlik ölçüm cihazı çekme test makinesine sabitlenir ve tüm test boyunca kuvvet sürekli olarak ölçülür. İğnenin etrafındaki halka düz çelik yüzeye temas ettiğinde kuvvet artar ve grafikte bir diz oluşur. Testin sonucu, grafikteki kırılma noktasında (diz) ölçülen sonuçtur. Sertlik ölçüm cihazına uygulanan yük, çekme test cihazındaki ölçüm ekipmanından elde edilen sonuçla karşılaştırılır. Kalibrasyon, her yay için üç farklı yükte gerçekleştirilir. Sertlik test cihazı kullanılmadığında, yaylara herhangi bir yük uygulanmaz.

Test parçası tercihen bitmiş bir parça olmalıdır. Bu mümkün değilse, örneğin boyalı gövdelerde olduğu gibi, test parçaları üretilmelidir. Bu test parçaları, bitmiş parçaların yapıldığı koşullarla aynı koşullar altında üretilmelidir. Test parçası, teste izin veren bir uzunluğa sahip olmalıdır. Test edilecek malzeme bir alt tabakaya fırça ile uygulanmışsa, çizilme direnci fırçalama yönüne dik açılarda test edilmelidir.

Testten önce, test parçası en az 24 saat boyunca 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklıkta ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde şartlandırılmalıdır. Parçanın aşırı çevre koşullarında depolandığı bazı durumlarda, şartlandırma için başka parametreler de gereklidir. Bunlar daha sonra raporda belirtilmelidir.

Test, şartlandırma ile aynı koşullar altında gerçekleştirilir. Test sırasında sertlik ölçüm cihazı malzemeye dik açıyla tutulmalıdır. Sertlik ölçüm cihazının yakası, malzemeyi çizmeyecek kadar fazla yük uygulamadan malzemeyle tam temas halinde olmalıdır. Tercihen 2 numaralı iğne kullanılmalıdır.

Her test için ölçüm üç kez yapılmalıdır. Test uzunluğu yüzey dokusuna göre ayarlanmalıdır. Mümkünse, 20 mm ila 40 mm arasında bir ölçüm uzunluğu seçilmelidir. Ancak, izin verilen minimum uzunluk 5 mm'dir. Besleme hızı yaklaşık 10 mm/sn olmalıdır. Açıklanan test yöntemi iki şekilde gerçekleştirilebilir:

• Yöntem A: İğneye belirli bir yük uygulandığında test onaylanır veya reddedilir.
• Yöntem B: İğneye artan bir yük uygulanarak, kalıcı penetrasyonun çizilerek elde edildiği minimum yükün belirlenmesi amaçlanır.

Yöntem A, giriş muayenesinde, yöntem B ise ürün geliştirmede kullanılabilir.

Bir malzemenin çizilmeye karşı direnci, kalıcı bir çiziğin hangi minimum yükte oluştuğunu gösterir. Ürün geliştirme aşamasında, çizilme direnci üç testin ortalama değeri olarak belirtilmelidir. Bazı malzemeler eski haline dönebildiğinden, değerlendirme test tamamlandıktan 30 dakika sonra yapılmalıdır.

Kısaca bu standart, gerçek dünyadaki aşınmanın bir göstergesi olarak, sivri uçlu bir aletin neden olduğu çiziklere karşı organik kaplamaların (araç parçalarındaki boya gibi) direncini değerlendirmek amacı ile tasarlanmıştır.

Şu nedenlerle bu standart önemli görülmektedir:

• Kalite kontrol: Kaplamaların, estetik kaliteyi korumak ve alttaki malzemeleri korumak için kritik öneme sahip çizilmeye karşı dayanıklılık konusunda Volvo’nun spesifikasyonlarını karşılamasını sağlar.
• Standardizasyon: Tedarikçiler ve üretim tesisleri arasında tutarlı ve tekrarlanabilir bir test sunarak, tek tip kaplama performansı sağlar.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “Volvo STD 423-0030 Test Yöntemi - Çizilmeye dayanıklılık - Erichsen kalemi - Organik malzemeler” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.