Volvo STD 423-0041 Işık Kabininde Renk Değerlendirmesi

Volvo araç firması tarafından geliştirilen “Volvo STD 423-0041 Işık kabininde renk değerlendirmesi” standardında, renklerin renk ana örnekleri ile görsel olarak karşılaştırılması için öznel bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem uygulanırken, test parçası (renkli veya boyalı bir parça veya panel) bir renk ana örneğinin yanına yerleştirilir ve renkler farklı dalga boylarındaki ışık kaynakları altında görsel olarak karşılaştırılır.

Açıklanan yöntem renkli malzemeler için geçerlidir, özellikle şunlar için:

• Tüm üst katlar (hem düz renkler hem de özel efektli renkler, örneğin metalik ve sedef)
• Süs malzemeleri (tekstil ve benzeri)
• Plastik parçalar (seri halinde renkli parçalar veya boya ile kaplanmış parçalar)
• Çıkartmalar

Bu yöntem şu amaçlarla kullanılabilir:

• Renkli bir parçanın, ilgili renk ana numunesinin rengine uygunluğunu kontrol etmek için
• Renkli bir parçanın yaşlanma sırasında, örneğin ışığa maruz kalma sonucu, renginin değişip değişmediğini belirlemek için

Testlerde kullanılan çeşitli ışık kaynaklarından gelen ışık, spektral özelliklerini değiştirmeyen bir dağıtıcı ekrandan filtrelenir. Işık kaynakları için bağıl spektral güç dağılımları standart ekinde yer almaktadır. Şöyle ki,

• Gün ışığı aydınlatması (D65): Gün ışığı aydınlatmalı ışık kaynağı, test parçası alt tabakasında CIE standart aydınlatıcı D65’e yakın bir spektral güç dağılımı ve kromatiklik seviyesi vermeli ve 380-780 nm aralığında 6500 K renk sıcaklığına sahip olmalıdır.
• Kızdırma ışığı (A): Kızdırma ışıklı ışık kaynağı, test parçası alt tabakasında CIE standart aydınlatıcı A’ya yakın bir spektral güç dağılımı ve kromatiklik seviyesi vermeli ve 380-780 nm aralığında 2856 K renk sıcaklığına sahip olmalıdır.
• Floresan ışık (F11): Floresan ışıklı ışık kaynağı, test parçası alt tabakasında CIE standart aydınlatıcı F11’e yakın bir spektral güç dağılımı ve kromatiklik seviyesi vermeli ve 380-780 nm aralığında 4000 K renk sıcaklığına sahip olmalıdır.
• Siyah ışık (isteğe bağlı): Siyah ışık, dalga boyu 365 nm olan bir ultraviyole ışıktır. Kurulum izin veriyorsa, floresansı ortaya çıkarmak için siyah ışık kullanılabilir.

Işık dolabı, dış ışıktan korunan bir odaya yerleştirilmelidir. Değerlendirme alanı, görsel değerlendirmeyi etkileyebilecek yabancı ışık, yansımalar ve diğer nesnelerden korunmalıdır.

Işık dolabının yaklaşık boyutları ve ışık dolabının yatay bir masa yüzeyine konumlandırılması için önerilen yaklaşık boyutlar standart içinde verilen şekilde gösterilmiştir.

Işık kabini içindeki test parçası alt tabakası ve yüzeyler (zemin, duvarlar, tavan) mat nötr gri renkte olmalıdır. Renk, 60 derecede 15 parlaklık birimini aşmayan parlaklıkla Munsell N7’ye karşılık gelir.

Işık kaynakları düzenli olarak, en az üç ayda bir temizlenmelidir. Işık kaynaklarının çalışma süreleri üretici tarafından belirtilen sınırlara uygun olmalıdır. Yayılım özellikleri üretici firma tarafından yılda en az bir kez kontrol edilmeli ve ayarlanmalıdır. Belirli bir ışık kaynağı için lambalar her zaman çiftler halinde değiştirilmelidir (bir lamba yıpranmışsa, ikisi birden değiştirilmelidir).

Bu standardın gereksinimlerini karşılayan bir ışık kabini Macbeth Spectra Light’tır.

Gözlemcinin renk görüşü, söz konusu kişinin normal renk görüşüne sahip olduğundan emin olmak için tıbbi olarak kontrol edilmelidir. Ayrıca resmi bir renk görüşü testi, örneğin Farnsworth testi de kullanılmalıdır. Renk görüşü testi uygun aralıklarla, örneğin her iki yılda bir tekrarlanmalıdır. Gözlemci, renk farklılıklarını gözlemleme konusunda eğitimli ve deneyimli olmalıdır.

Testlere başlamadan önce, test parçası ve renk ana numunesi 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklık ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nem ortamında dengeye getirilmelidir. Çıkartmalar en az 24 saat boyunca şartlandırılmalıdır. Tekstiller için, dengeye 24 saatlik şartlandırmadan sonra veya 2 saatlik aralıklarla belirlenen kütle değişimi yüzde 0,2’yi geçmediğinde ulaşıldığı kabul edilir. Plastikler için, şartlandırma süresi ilgili şartnamede belirtilmelidir. Boyalı test panelleri STD 1021,1 standardına uygun olarak şartlandırılmalıdır. Gerekirse, tüm kiri çıkarmak için test parçaları temizlenir. Yığın yüzeyli bir malzeme olması durumunda, parlaklığı eşitlemek için fırçalanır.

Değerlendirme sırasında ışık, test parçalarına çoğunlukla yukarıdan düşmeli ve değerlendirme alanı üzerinde eşit olarak dağıtılmalıdır. Test parçaları, ışık kaynağının hemen altında yan yana ve mümkün olduğunca birbirine yakın yerleştirilmelidir. Değerlendirme alanına dik açılarda, nesneden 0,5 - 1 m mesafede gözlemlenmelidir. Test parçalarının açısı 0 ile 110 derece arasında değiştirilmelidir.

Değerlendirme, gün ışığı aydınlatması D65, akkor ışık A ve floresan ışık F11 altında yapılmalıdır. Anizotropik bir görünüme sahip test parçalarını (örneğin, metalik renkler veya havlı yüzeye sahip tekstiller) değerlendirirken, yüzey dokusunun yönü veya boyanın uygulama yönü önemlidir. Test parçasının ve renk ana numunesinin yönleri aynı olmalıdır. Kritik değerlendirmede, test parçası ve renk standardı birbirlerine göre dönüşümlü olarak yerleştirilir.

Işık kaynağı değiştirildiğinde test parçası ile ana numune arasındaki renk farkı değişiyorsa test parçasında metamerizm meydana gelir (metamerizm bir rengin farklı ışık kaynakları altında farklı renk ve tonlarda gözükmesidir).

Kurulum izin veriyorsa, herhangi bir floresansı tespit etmek için siyah ışık kullanılabilir. Bu, yeni renkleri değerlendirirken kontrol edilmelidir. Gözlemci, örneğin nötr gri bir yüzeye bakarak bir renkten diğerine geçerken kendine görsel bir dinlenme izni vermelidir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “Volvo STD 423-0041 Işık kabininde renk değerlendirmesi” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.