ABNT NBR 16040 Ftalatlar - Gaz Kromatografisi ile Ftalik Plastikleştiricilerin Belirlenmesi

Brezilya Teknik Standartlar Birliği (ABNT) tarafından geliştirilen “ABNT NBR 16040 Ftalatlar - Gaz kromatografisi ile ftalik plastikleştiricilerin belirlenmesi” standardında, esnek PVC ve diğer malzemelerin bileşiminde bulunabilen ftalik anhidrit esterlerinin plastikleştiricilerinin gaz kromatografisi ile tayini için iki yöntemi açıklanmaktadır: yöntem A ve yöntem B. Yöntem A’da Soxhlet ekstraksiyonu, yöntem B’de ise tetrahidrofuran (THF) ile çözme yöntemi kullanılmaktadır.

Ftalatlar, çeşitli polimerlerde plastikleştirici olarak kullanılır ve uygulamaları lake, vernik ve boya gibi kaplamalar etrafında yoğunlaşır. Ftalatların eklenmesi, bu malzemelere bir miktar esneklik kazandırır ve kırılma eğilimlerini azaltır. 1-4 karbon atomu içeren alkollerden elde edilen ftalatlar, selüloz asetat, nitroselüloz ve selüloz asetat bütirat gibi selüloz tipi plastikler için plastikleştirici olarak kullanılır ve tırnak cilası dahil olmak üzere yaygın olarak karşılaşılan uygulamalara sahiptir.

Birçok ftalat türü hem yağ hem de emülsiyon bazlı boyalarda kullanılan alkidler ve akrilik reçinelerle de uyumludur. Diğer plastikleştirilmiş polimer sistemleri arasında polivinil bütiral (özellikle lamine cam yapmak için kullanılan formlar), PVA ve PVCA gibi kopolimerleri bulunur. Ayrıca naylon, polistiren, poliüretanlar ve belirli kauçuklarla da uyumludurlar ancak bunlarda kullanımı çok sınırlıdır.

Ftalatlar, hepsi tablet ve kapsül ilaçlar için enterik kaplamalar yapmak için kullanılan bileşikleri plastikleştirebilir. Bu kaplamalar ilaçları midenin asiditesinden korur, ancak bağırsaklarda salınmalarına ve emilmelerine izin verir.

Avrupa Birliği ülkelerinde birçok ftalat türünün kullanımı, ağırlıkça yüzde 0,1’in üzerinde oyuncaklarda ve çocuk bakım ürünlerinde yasaklanmıştır. Belirli ftalatlar ciddi şekilde kısıtlanmıştır ve çoğunlukla kozmetik bileşenler olarak yasaklanmıştır.

ABD’de kozmetiklerde kullanımına dair resmi bir yasak yoktur ancak ftalatlar çoğunlukla gıda ile temas eden ürünlerde sınırlıdır. Çin’de plastik oyuncaklarda belirli ftalatlar için sınır, malzeme bileşiminin yüzde 0,1’idir, kozmetiklerde ise bir kısmı yasaktır.

Kısaca günlük kullanım ürünlerinde bulunan bilinen endokrin bozucular olan ftalatlar endişe vericidir. Özellikle savunmasız popülasyonlarda maruziyeti önlemek için koordineli uluslararası yasalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Plastikleştirici, bir malzemeyi daha yumuşak ve daha esnek hale getirmek, esnekliğini artırmak, viskozitesini azaltmak ya da üretim sırasında elleçleme sırasında sürtünmeyi azaltmak için eklenen bir maddedir. Plastikleştiriciler, hammaddenin üretim sırasında işlenmesini kolaylaştırmak veya son ürünün uygulama taleplerini karşılamak için genellikle PVC gibi polimerlere ve plastiklere eklenir. Plastikleştiriciler, özellikle en yaygın kullanılan plastik olan polivinil klorürün (PVC) kullanılabilirliği açısından önemlidir. Plastikleştiricilerin yokluğunda PVC sert ve kırılgandır; plastikleştiricilerle vinil kaplama, çatı, vinil döşeme, yağmur olukları, sıhhi tesisat ve elektrik teli yalıtımı / kaplaması gibi ürünler için uygundur.

Plastikleştiricinin tespitinde kullanılan analiz yöntemleri esas olarak spektrofotometri, floresan spektrofotometri, gaz kromatografisi, sıvı kromatografisi, gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi ve sıvı kütle spektrometrisi gibi yöntemleri içerir.

Ftalik asit esterleri veya ftalatlar, uzun yıllardır bilinen sentetik kimyasal bileşiklerdir. Ftalatların yaygın uygulamaları, çevrede her yerde bulunmalarına yol açmış ve ayrıca insanlar dahil olmak üzere canlı organizmalar için ciddi bir tehdit oluşturmuştur. Bu nedenle, ftalatların farklı çevresel matrislerde belirlenmesi, çeşitli ekosistemler ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerini bilmek için zorunludur.

Karmaşık doğal matrislerde ftalatların belirlenmesi, iyi kurulmuş analitik yöntemler kullanılarak kapsamlı örnekleme, doğru örnek hazırlama, tanımlama, doğrulama ve kantifikasyon gerektirir. Yaygın olarak kullanılan ekstraksiyon yöntemleri sıvı-sıvı ekstraksiyonu, katı faz ekstraksiyonu, katı-sıvı ekstraksiyonu, katı faz mikro ekstraksiyonu, Soxhlet aracılı ekstraksiyon, süperkritik karbon dioksit ekstraksiyonu ve benzer yöntemlerdir. Ekstraksiyon yöntemlerinin dışında, özellikle gaz kromatografisi, sıvı kromatografisi, yüksek performanslı sıvı kromatografisi veya ultra yüksek performanslı sıvı kromatografisi gibi kromatografik sistemler de uygulanmaktadır. Analitik cihazlarda, yaygın olarak tercih edilen dedektörler kütle spektrometrisi, tandem kütle spektrometrisi, alev iyonizasyon dedektörü, uçuş zamanlı kütle spektrometrisidir.

Gaz kromatografisi, ayrışmadan buharlaştırılabilen bileşikleri ayırmak ve analiz etmek için analitik kimyada kullanılan yaygın bir kromatografi türüdür. Bu yöntemin tipik kullanımları arasında belirli bir maddenin saflığını test etmek veya bir karışımın farklı bileşenlerini ayırmak yer alır. Gaz kromatografisi, bir karışımdaki bileşikleri, genellikle taşıyıcı gaz olarak adlandırılan hareketli bir faza gaz veya sıvı bir numune enjekte ederek ve gazı sabit bir fazdan geçirerek ayırma işlemidir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ABNT NBR 16040 Ftalatlar - Gaz kromatografisi ile ftalik plastikleştiricilerin belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.