ASTM B799-95 Kükürtlü Asit / Kükürt Dioksit Buharı ile Altın ve Paladyum Kaplamalarda Gözeneklilik İçin Standart Test Yöntemi

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından yayınlanan “ASTM B799-95 Kükürtlü asit / kükürt dioksit buharı ile altın ve paladyum kaplamalarda gözeneklilik için standart test yöntemi” standardında, altın ve paladyum kaplamaların, özellikle de elektrik kontaklarında kullanılan elektro kaplamaların ve kaplamalı metallerin gözenekliliğini belirlemek için ekipman ve bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Bu test yöntemi, gözeneklilik seviyesinin, kullanıcının deneyime göre amaçlanan uygulama için kabul edilebilir olarak kabul ettiği bir değerden daha az mı yoksa daha fazla mı olduğunu göstermek için tasarlanmıştır.

Uygulamada başka gözeneklilik test yöntemleri de bulunmaktadır. Örneğin “ASTM B735-16 Nitrik asit buharı ile metal alt tabakalar üzerindeki altın kaplamalardaki gözeneklilik için standart test yöntemi”, “ASTM B741-95 Kağıt elektrografisi ile metal alt tabakalar üzerindeki altın kaplamalarda gözeneklilik için standart test yöntemi”, “ASTM B798-95 Jel-toplu elektrografi ile metal alt tabakalar üzerindeki altın veya paladyum kaplamalardaki gözeneklilik için standart test yöntemi” ve “ASTM B809-95 Nemli kükürt buharı (kükürt çiçekleri) ile metalik kaplamalarda gözeneklilik için standart test yöntemi” standartları gibi. Elektro kaplamalar ve ilgili metalik kaplamalar için gözeneklilik testlerinin seçimine ilişkin bir de “B765-03 Elektro kaplamalar ve ilgili metalik kaplamalar için gözeneklilik ve brüt kusur testlerinin seçimi için standart kılavuz” yayınlanmıştır.

Bu test yönteminde kullanılan birçok terim “ASTM B542-13 Elektriksel kontaklar ve kullanımları ile ilgili standart terminoloji” standardında ve metalik kaplamalarla ilgili terimler “ASTM B374-21 Elektro kaplama ile ilgili standart terminoloji” standardında tanımlanmıştır. Bu standarda özgü şu tanımlar geçerlidir:

• Korozyon ürünleri, buhar testi maruziyetinden sonra kaplama yüzeyinden çıkıntı yapan veya başka bir şekilde ona bağlı olan gözeneklerden kaynaklanan reaksiyon ürünleridir.
• Ölçüm alanı (veya önemli yüzey), gözeneklilik varlığı açısından incelenen yüzeydir. Test edilecek parçanın önemli yüzeyleri veya ölçüm alanları, parçanın çiziminde veya uygun şekilde işaretlenmiş numunelerin sağlanmasıyla gösterilmelidir. Belirtim amaçları için, önemli yüzeyler veya ölçüm alanları genellikle parçanın servis edilebilirliği veya işlevi için önemli olan yüzey kısımları olarak tanımlanır, örneğin temas özellikleri veya parçanın işlevine müdahale eden korozyon ürünleri veya leke filmlerinin kaynağı olabilir.
• Metalik kaplamalar, alt tabakaya uygulanan kaplamaları veya diğer metalik katmanları içerir. Kaplamalar tek bir metalik katmandan veya metalik katmanların bir kombinasyonundan oluşabilir.
• Gözeneklilik, kaplamada farklı bir alttaki metali açığa çıkaran herhangi bir süreksizlik, çatlak veya deliğin varlığıdır.
• Alt plaka, alt tabaka ile en üstteki katman veya katmanlar arasında metalik bir kaplama katmanıdır. Bir alt plakanın kalınlığı genellikle 0,8 µm’den (30 µin) büyüktür.

Test yöntemi, denge reaksiyonuna göre kükürt dioksit gazı yayan konsantre kükürtlü asit kullanır. Maruz kalma süreleri, ortaya çıkarılacak gözeneklilik derecesine bağlı olarak değişebilir. Gazın gözenek bölgelerinde aşınabilir bir temel metalle reaksiyonu, altın veya paladyum yüzeyinde ayrı noktalar olarak görünen reaksiyon ürünleri üretir. Ayrı noktalar bir büyüteç veya düşük güçlü stereo mikroskop yardımıyla sayılır.

Bu test yöntemi, elektrik kontaklarında yaygın olarak kullanılan bakır, nikel ve alaşımlarından oluşan alt tabakalarda yüzde 95 veya daha fazla altın veya paladyum içeren kaplamalar için uygundur.

Bu gözeneklilik testi, ürünlerin kaplamalardaki kusurlu bölgeleri belirlediği korozyon reaksiyonlarını içerir. Bu ürünlerin kimyası ve özellikleri doğal veya servis ortamlarında bulunanlara benzemeyebileceğinden, bu test yöntemi, önce servis deneyimiyle korelasyon kurulmadığı sürece, temasların elektriksel performansının tahmini için önerilmez.

Altın kaplamalar genellikle ayrılabilir elektrik konektörlerinin ve diğer cihazların kontakları için belirtilir. Elektrodepozitler, kontaklarda en çok kullanılan altın formudur, ancak aynı zamanda iç veya kaplama metal olarak ve kontak yüzeyinde kaynak olarak da kullanılır. Altının içsel asaleti, güvenilir kontak çalışmasını engelleyebilecek yalıtkan oksit filmlerinin oluşumuna direnmesini sağlar.

Paladyum kaplamalar bazen hem elektrodepozitler hem de kakma veya kaplama metal olarak elektrik kontakları ve benzer elektrik bileşen yüzeylerinde altın alternatifleri olarak belirtilir. Bu test yöntemi, belirtilen test koşulları takip edilirse kullanılan reaktif atmosfer paladyuma saldırmadığından paladyum kaplamalarındaki gözenekliliği belirlemek için özellikle uygundur. Buna karşılık, paladyum kaplamalar nitrik asit ve diğer güçlü oksitleyici maddeler tarafından saldırıya uğrar, bu nedenle ASTM B735-16 standardı bu tür kaplamalardaki gözenekliliği belirlemek için kullanılamaz.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM B799-95 Kükürtlü asit / kükürt dioksit buharı ile altın ve paladyum kaplamalarda gözeneklilik için standart test yöntemi” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.