ASTM D2274-01 Damıtılmış Yakıt Yağının Oksidasyon Kararlılığı için Standart Test Yöntemi (Hızlandırılmış Yöntem)

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından yayınlanan “ASTM D2274-01 Damıtılmış yakıt yağının oksidasyon kararlılığı için standart test yöntemi (hızlandırılmış yöntem)” standardında, hızlandırılmış oksitleme koşulları altında orta damıtılmış petrol yakıtının doğal kararlılığının ölçülmesine yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır. Bu yöntem, artık yağ veya petrol dışı bir kaynaktan türetilen herhangi bir önemli bileşen içeren yakıtlar için geçerli değildir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Yapışan çözünmeyen maddeler (eski adıyla yapışan zamk), bu testin koşulları altında damıtılmış yakıtın gerilmesi sırasında üretilen ve yakıt sistemden boşaltıldıktan sonra cam eşyalara yapışan maddeyi ifade eder.
• Filtrelenebilir çözünmeyen maddeler, bu test yönteminin koşulları altında damıtılmış yakıtın gerilmesi sırasında üretilen ve yakıttan filtreleme yoluyla çıkarılabilen maddeyi ifade eder. Bu hem yakıtta asılı kalan maddeyi hem de oksidasyon hücresinden ve oksijen dağıtım borusundan hidrokarbon çözücü ile kolayca çıkarılabilen maddeyi içerir.
• İçsel kararlılık, havaya maruz kaldığında, ancak su veya reaktif metalik yüzeyler ve kir gibi diğer çevresel faktörlerin yokluğunda değişime karşı direnci ifade eder.
• Toplam çözünmeyen maddeler, yapışan ve filtrelenebilir çözünmeyen maddelerin toplamını ifade eder.
• Sıfır zamanı, bir grup oksidasyon hücresinin ilkinin ısıtma banyosuna yerleştirildiği zamanı ifade eder. Bu, ısıtma banyosunda 16 saatlik kalışın başlangıcı olarak alınan zamandır.

Test uygulanırken, 350 mL hacimli filtrelenmiş orta damıtık yakıt, oksijen numuneden 3 L/saat hızında kabarcıklandırılırken 16 saat boyunca 95 derecede bekletilir. Bekletildikten sonra, filtrelenebilir çözünmeyen madde miktarını elde etmek için numune filtrelenmeden önce yaklaşık oda sıcaklığına soğutulur. Daha sonra yapışan çözünmeyen maddeler oksidasyon hücresinden ve ilişkili cam eşyalardan trisolvent ile uzaklaştırılır. Yapışan çözünmeyen madde miktarını elde etmek için trisolvent buharlaştırılır. Filtrelenebilir ve yapışan çözünmeyen maddelerin toplamı, 100 mL başına miligram olarak ifade edilir ve toplam çözünmeyen madde olarak raporlanır.

Bu test yöntemi, yaklaşık 175 derecenin üzerinde bir başlangıç kaynama noktasına ve 370 derecenin altında yüzde 90 geri kazanım noktasına sahip orta damıtılmış yakıtların depolama kararlılığının tahmini için bir temel sağlar (örneğin No 2 yakıt yağı). Artık yağ veya petrol dışı bir kaynaktan türetilen herhangi bir önemli bileşen içeren yakıtlar için geçerli değildir.

Test yöntemi, belirli bir zaman diliminde saha depolamasında oluşacak çözünmeyen maddelerin miktarını tahmin edemeyebilir. Bu tür saha depolamasında oluşan çözünmeyen maddelerin miktarı, bu test yönteminin doğru bir şekilde tahmin edemeyeceği kadar değişken olan özel koşullara tabidir.

Bu standartta açıklanan test yöntemi, “ASTM D4625-16 43 derece orta damıtılmış yakıt depolama kararlılığı için standart test yöntemi” standardında açıklanan test yönteminden daha hızlı sonuçlar verir. Ancak, önemli ölçüde yükseltilmiş sıcaklık ve saf oksijen atmosferinin bir sonucu olarak, çözünmeyen maddelerin doğası ve miktarı, saha depolamasında oluşanlardan büyük ölçüde sapabilir.

Oksidasyon, yapışkan ve filtrelenebilir çözünmeyen maddelerin oluşmasına neden olan önemli bir kimyasal işlemdir. Oksidasyon reaksiyonlarını katalize eden bakır veya krom gibi herhangi bir madde daha fazla miktarda çözünmeyen maddenin oluşmasına neden olur. Bu testte kullanılan aparat, bakır ve çelik metalleri içerebilecek kalıntıların, kullanımdan önce iyice temizlenerek aparattan uzaklaştırılması önemlidir. Benzer şekilde, krom iyonlarının varlığını engellemek ve laboratuvar personelini olası zararlardan korumak için, bu yöntemin uygulanmasında cam eşyaları temizlemek için kromik asit kullanılmamalıdır.

Ayrıca trisolvent karışımının hazırlanmasında sadece reaktif (veya daha yüksek) sınıf malzemelerin kullanılması kritik öneme sahiptir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM D2274-01 Damıtılmış yakıt yağının oksidasyon kararlılığı için standart test yöntemi (hızlandırılmış yöntem)” standardında tanımlanan belgelendirme ve test hizmetleri de vermektedir.