ASTM D4057-95 Petrol ve Petrol Ürünlerinin Manuel Örneklenmesine İlişkin Standart Uygulama

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından yayınlanan “ASTM D4057-95 Petrol ve petrol ürünlerinin manuel örneklenmesine ilişkin standart uygulama” standardında, ortam koşullarında buhar basıncı 101 kPa’nın altında olan sıvı, yarı sıvı veya katı haldeki petrol ürünlerinin temsili numunelerinin elle alınması prosedürlerin açıklanmaktadır. Numune alma, uçucu maddenin kesin olarak belirlenmesi içinse, bu uygulama ile birlikte “ASTM D5842-17 Uçuculuk ölçümü için yakıtların örneklenmesi ve elleçlenmesine ilişkin standart uygulama” standardı kullanılır. Numunelerin karıştırılması ve işlenmesi için “ASTM D5854-19 Petrol ve petrol ürünlerinin sıvı örneklerinin karıştırılması ve işlenmesine ilişkin standart uygulama” standardına uyulur.

Bu uygulama elektriksel yalıtım yağlarından ve hidrolik sıvılardan numune alınmasını kapsamaz. Manuel numune alma prosedürlerinin ve uygulamalarının bir özeti standart içinde verilen bir tabloda sunulmuştur. Bu yöntemde açıklanan prosedürler, bu kimyasallara özgü tüm güvenlik önlemlerine kesinlikle uyulması koşuluyla, çoğu aşındırıcı olmayan sıvı endüstriyel kimyasalın numune alınmasında da uygulanabilir.

Sıvılaştırılmış petrol gazlarının numune alınması prosedürü “ASTM D1265-22 Sıvılaştırılmış petrol (LP) gazlarının örneklenmesinde standart uygulama, manuel yöntem” standardında açıklanmıştır. Sıvı güç hidrolik sıvılarının numune alınması prosedürü ise ANSI B93.19 ve ANSI B93.44 standartlarında ele alınmıştır. Yalıtım yağlarının numune alınması prosedürü ASTM D923-07 standardında ve doğal gaz örnekleme prosedürü ASTM D1145-80 standardında açıklanmıştır.

ASTM D4057-95 standardının amaçları doğrultusunda şu tanımlar geçerlidir:

• Tüm seviyeler numunesi, tıpası tıkalı bir beher veya şişeyi çekme seviyesine mümkün olduğunca yakın bir noktaya daldırarak, ardından numune alıcıyı açıp sıvıdan çıkarken yaklaşık dörtte üçü dolacak şekilde yükselterek elde edilen numunedir.
• Delme numunesi, bir gemi burgu ile malzemeye delikler açılarak oluşturulan talaşlardan elde edilen bir fıçı, kutu, torba veya kekte bulunan malzemenin numunesidir.
• Dip numunesi, tankın, kabın veya hattın en düşük noktasındaki malzemeden alınan bir nokta numunesidir. Uygulamada, dip numunesi teriminin çeşitli anlamları vardır. Bu terim kullanılırken tam numune alma yerinin belirtilmesi önerilir.
• Dip suyu örneği, bir gemi veya mavna bölmesinde veya bir depolama tankında bulunan petrolün altından alınan serbest suyun nokta örneğidir.
• Temizleme örneği, örnekleme cihazının giriş açıklığı tank çıkışının altından 10 cm aşağıda olacak şekilde alınan nokta örneğidir. Bu terim normalde küçük tanklarla ilişkilendirilir ve genellikle kiralık tanklar olarak adlandırılır.
• Kompozit örnek, nokta örneklerinin elde edildiği malzemenin hacimlerine orantılı olarak karıştırılmış nokta örneklerinin bir karışımıdır.
• Çekirdek örneği, bir tankta belirli bir yükseklikten alınan düzgün kesit alanına sahip örnektir.

Bu uygulama, tanklardan, boru hatlarından, varillerden, fıçılardan, kutulardan, tüplerden, torbalardan, kazanlardan ve açık deşarjlı akışlardan sıvı, yarı sıvı veya katı haldeki petrol ve petrol ürünlerinin numunelerinin manuel olarak alınmasına yönelik prosedürler sağlar. Temsili bir numune elde etmede dikkate alınması gereken çeşitli faktörleri ayrıntılı olarak ele alır. Bu hususlar, numune üzerinde gerçekleştirilecek analitik testleri, kullanılacak numune kaplarının türlerini ve numune alınacak özel malzemeler için gereken özel talimatları içerir.

Standart hacimlerin, fiyatların ve ticari ve düzenleyici şartlara uygunluğun belirlenmesinde kullanılan kimyasal ve fiziksel özelliklerin belirlenmesi için petrol ve petrol ürünlerinin temsili örneklerine ihtiyaç duyulmaktadır.

Manuel örneklemenin amacı, bir kap içindeki seçili bir alandan, alandaki materyali temsil eden küçük bir kısım (nokta örneği) veya sürekli veya tüm seviye örnekleri durumunda, kompozisyonu kaptaki toplam materyali temsil eden bir örnek elde etmektir. Bir dizi nokta örneği, temsili bir örnek oluşturmak için birleştirilebilir.

Bu uygulama kapsamındaki tüm koşullarda, uygun örnekleme prosedürlerinin izlenmesi kaydıyla elle örnekleme yapılabilir. Birçok sıvı manuel örnekleme uygulamasında, örneklenecek malzeme ana bileşenden ayrılma eğiliminde olan ağır bir bileşen (serbest su gibi) içerir. Bu durumlarda, manuel örnekleme şu koşullar altında uygundur.

• Ağır bileşenin yeterince ayrılması ve çökmesi için yeterli zaman geçmiş olmalıdır.
• Temsili numuneler alınırken çöken bileşenin seviyesinin, tank içeriğinin tanımlanacak kısmına ağır bileşenin tamamı veya bir kısmı dahil edilmediği sürece, bu seviyenin çok üzerinde kalması için ölçülmesi mümkün olmalıdır.
• Bu koşullardan bir veya daha fazlası karşılanamadığında, örnekleme önerilir ve otomatik örnekleme sistemi aracılığıyla gerçekleştirilir. Bu noktada “ASTM D4177-22 Petrol ve petrol ürünlerinin otomatik örneklenmesine ilişkin standart uygulama” standardına uyulur.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM D4057-95 Petrol ve petrol ürünlerinin manuel örneklenmesine ilişkin standart uygulama” standardında tanımlanan belgelendirme ve test hizmetleri de vermektedir.