ASTM D4953-20 Benzin ve Benzin-Oksijenat Karışımlarının Buhar Basıncı için Standart Test Yöntemi (Kuru Yöntem)

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından yayınlanan “ASTM D4953-20 Benzin ve benzin-oksijenat karışımlarının buhar basıncı için standart test yöntemi (kuru yöntem)” standardında, 35 kPa ila 100 kPa (5 psi ila 15 psi) buhar basıncı aralığına sahip benzinleri ve benzin-oksijenat karışımlarını belirlemeye yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Söz konusu standart, “ASTM D323-20 Petrol ürünlerinin buhar basıncı için standart test yöntemi (Reid yöntemi)” standardında açıklanan yöntemin bir modifikasyonu olup, benzin ve benzin-oksijenat karışımlarının buhar basıncını belirlemek için iki prosedür içerir.

Dış atmosfer basıncı, başlangıçta hava odasında bulunan atmosfer basıncı ile dengelendiğinden, bu buhar basıncı kilopaskal cinsinden 37,8 derecede mutlak bir basınçtır. Bu buhar basıncı, numunenin ve sınırlı alandaki havanın biraz buharlaşması nedeniyle numunenin gerçek buhar basıncından farklıdır.

35 kPa’nın (5 psi) altında veya 100 kPa’nın (15 psi) üzerinde benzin veya benzin-oksijenat karışımlarının buhar basıncı bu test yöntemi ile belirlenebilir ancak hassasiyet ve önyargı uygulanmaz. 100 kPa’dan (15 psi) fazla buhar basıncına sahip malzemeler için, ASTM D323-20 standardı ekinde belirtildiği gibi 0 kPa ila 200 kPa (0 psi ila 30 psi) gösterge kullanılır.

Bazı benzin-oksijenat karışımları 0 derece ila 1 dereceye soğutulduğunda puslu görünebilir. Pusluluk gözlenirse, sonuçların raporlanmasında belirtilmelidir. Puslu numuneler için hassasiyet ve önyargı ifadeleri belirlenmemiştir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu tanımlar geçerlidir:

• Bourdon yaylı gösterge, bir göstergeye bağlı bir Bourdon tüpü kullanan basınç ölçüm cihazıdır.
• Bourdon tüpü, iç basınç altında düzleşen bir eğriye bükülmüş yassı metal tüptür.
• Kuru yöntem, buhar basıncı yöntemlerinde, test numunesinin suyla temasına izin verilmeyen benzin ve diğer uçucu ürünlerin buhar basıncını ölçmek için özel bir ampirik test yöntemidir.
• Kuru buhar basıncı eşdeğeri, bu standartta tanımlanan Prosedür A ile elde edilen buhar basıncı değerine kıyaslanabilir olması beklenen, tanımlanmış bir korelasyon denklemiyle hesaplanan değerdir.
• Oksijenat, yakıt veya yakıt takviyesi olarak kullanılabilen alkol veya eter gibi oksijen içeren külsüz organik bileşiktir.
• Buhar basıncı, sıvının buharının sıvıyla denge halindeyken uyguladığı basınç değeridir.

Test yapılırken, buhar basınç cihazının sıvı haznesi soğutulmuş numune ile doldurulur ve 37,8 derecede buhar haznesine bağlanır. Cihaz, sabit bir basınç gözlenene kadar 37,8 derecede bir banyoya daldırılır. Uygun şekilde düzeltilen basınç okuması, buhar basıncı olarak bildirilir.

Prosedür A, sıvı ve buhar haznelerinin iç yüzeylerinin tamamen sudan arındırılmış olması haricinde “ASTM D323-20 standardında tanımlanan aynı cihazı ve esasen aynı prosedürü kullanır. Prosedür B, sıvı ve buhar haznelerinin hacim olarak Prosedür A’dakiler ile aynı olduğu yarı otomatik bir cihaz kullanır. Cihaz yatay bir banyoya asılır ve dengeye ulaşırken döndürülür. Bu prosedürde bir Bourdon göstergesi veya basınç dönüştürücü kullanılabilir. Sıvı ve buhar haznelerinin iç yüzeyleri sudan arındırılmış olarak tutulur.

Buhar basıncı, uçucu sıvıların önemli bir fiziksel özelliğidir. Bu test yöntemi, 0 derecenin üzerinde başlangıç kaynama noktasına sahip petrol ürünleri ve ham petrolün 37,8 derecedeki buhar basıncını belirlemek için kullanılır.

Buhar basıncı hem otomotiv hem de havacılık benzinleri için kritik öneme sahiptir ve yüksek çalışma sıcaklıklarında veya yüksek irtifalarda çalıştırmayı, ısınmayı ve buhar kilidi eğilimini etkiler. Benzin için maksimum buhar basıncı sınırları, bazı bölgelerde hava kirliliği kontrolünün bir ölçüsü olarak yasal olarak zorunludur.

Ham petrolün buhar basıncı, ham petrol üreticisi ve rafineri için genel elleçleme ve ilk rafineri işlemi için önemlidir. Buhar basıncı ayrıca uçucu petrol çözücülerinin buharlaşma hızının dolaylı bir ölçüsü olarak kullanılır.

Buhar basıncı, sıvı kıvılcım ateşlemeli motor yakıtlarının önemli bir fiziksel özelliğidir. Bir yakıtın farklı çalışma koşullarında nasıl performans göstereceğine dair bir gösterge sağlar. Örneğin, buhar basıncı, bir yakıtın yüksek ortam sıcaklığında veya yüksek irtifada buhar kilidi oluşturup oluşturmayacağını veya düşük ortam sıcaklığında kolay çalıştırma sağlayıp sağlamayacağını belirlemede bir faktördür. Petrol ürünü özellikleri genellikle uygun uçuculuk performansına sahip ürünleri garantilemek için buhar basıncı sınırlarını içerir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM D4953-20 Benzin ve benzin-oksijenat karışımlarının buhar basıncı için standart test yöntemi (kuru yöntem)” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.