ASTM D6729-20 100 Metrelik Kılcal Yüksek Çözünürlüklü Gaz Kromatografisi ile Kıvılcım Ateşlemeli Motor Yakıtlarındaki Bireysel Bileşenlerin Belirlenmesine Yönelik Standart Test Yöntemi

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından yayınlanan “ASTM D6729-20 100 Metrelik kılcal yüksek çözünürlüklü gaz kromatografisi ile kıvılcım ateşlemeli motor yakıtlarındaki bireysel bileşenlerin belirlenmesine yönelik standart test yöntemi” standardında, 225 dereceye kadar kaynama aralıklarına sahip oksijenat karışımları içeren kıvılcım ateşlemeli motor yakıtlarının ve karışımlarının bireysel hidrokarbon bileşenlerinin belirlenmesine yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Petrol rafinasyon işlemlerinde tipik olarak karşılaşılan diğer hafif sıvı hidrokarbon karışımları, örneğin karışım stokları (naftalar, reformatlar, alkilatlar) da analiz edilebilir, ancak istatistiksel veriler sadece karışımlı kıvılcım ateşlemeli motor yakıtlarıyla elde edilmiştir.

İşbirlikli çalışma sonuçlarına dayanarak, bireysel bileşen konsantrasyonları ve hassasiyet yüzde 0,01 kütle ile yaklaşık yüzde 30 kütle aralığında belirlenir. Prosedür, bireysel bileşenler için daha yüksek ve daha düşük konsantrasyonlara uygulanabilir, ancak, prosedür belirtilen aralıkların dışında konsantrasyonlara sahip bileşenler için kullanılıyorsa kullanıcı doğruluğu doğrulamalıdır.

Bu test yöntemi ayrıca, yüzde 1 kütle ile yüzde 30 kütle konsantrasyon aralığında kıvılcım ateşlemeli motor yakıtlarında metanol, etanol, t-bütanol, metil t-bütil eter, etil t-bütil eter, t-amil metil eter belirler.

Mevcut bireysel hidrokarbonların çoğunluğu belirlenmiş olsa da bazı bileşiklerin eş-elüsyonu ile karşılaşılır. Bu test yöntemi toplu hidrokarbon grubu tipi bileşimini tahmin etmek için kullanılırsa, bu tür verilerin kullanıcısı, eş-elüsyon ve mevcut tüm bileşenlerin tanımlanmaması nedeniyle bazı hatalarla karşılaşılacağı konusunda uyarılmalıdır. Laboratuvarlar arası kooperatif çalışmasındaki benzin örneklerine dayanarak, bu prosedür yüzde 25’ten az kütlede olefin içeren örneklere uygulanabilir. Ancak, analiz tamamen elüsyon bileşenlerinin tutulma sürelerine dayandığından, bazı parafinlerin olefin olarak raporlanabileceği için, bu test yöntemini kullanarak olefin içermeyen örnekleri analiz ederken dikkatli olunmalıdır.

Örneklerdeki toplam olefinler, gerekirse ASTM D1319-19 standardında veya ASTM D6839-17 standartlarına açıklanan diğer test yöntemleriyle elde edilebilir veya doğrulanabilir veya her ikisi de yapılabilir.

Su mevcutsa veya mevcut olduğundan şüpheleniliyorsa, istenirse konsantrasyonu ASTM D1744-92 test yöntemi kullanılarak belirlenebilir. Oksijen, kükürt, azot vb içeren diğer bileşikler de mevcut olabilir ve hidrokarbonlarla birlikte elüe olabilir. Bu belirli bileşiklerin belirlenmesi gerekiyorsa, oksijenatlar için ASTM D4815-22 ve ASTM D5599-18 ve kükürt bileşikleri için ASTM D5623-19 standartlarında açıklanan test yöntemlerinin kullanılması önerilir.

ASTM D6729-20 test yöntemi uygulanırken, petrol sıvısının temsili örnekleri, belirtilen sabit fazla kaplanmış açık borulu (kılcal) bir kolonla donatılmış bir gaz kromatografisine sokulur. Helyum taşıyıcı gaz, buharlaştırılmış örneği kolondan geçirir ve burada kolonun sonundan elüe edildikçe bir alev iyonizasyon dedektörü ile algılanan ayrı bileşenlere ayrılır. Dedektör sinyali, bir entegratör veya entegre bilgisayar yoluyla dijital olarak kaydedilir. Her elüsyon bileşeni, aynı koşullar altında referans standartlarını veya örnekleri analiz ederek belirlenen tutma süresiyle karşılaştırılarak tanımlanır. Her bileşenin kütle yüzdesi cinsinden konsantrasyonu, seçilen bileşenlerin dedektör tepki faktörleri ile düzeltilmesinden sonra tepe alanlarının normalizasyonu ile belirlenir. Bilinmeyen bileşenler ayrı ayrı ve özet toplam olarak raporlanır.

Benzin yakıtlarının ve karışım stoklarının belirtilen bireysel bileşen kompozisyonunun (spesifikasyon) bilgisi, rafineri kalite kontrolü ve ürün spesifikasyonu için faydalıdır. Birçok bireysel hidrokarbon için proses kontrolü ve ürün spesifikasyonu uyumluluğu, bu test yönteminin kullanımıyla belirlenebilir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM D6729-20 100 Metrelik kılcal yüksek çözünürlüklü gaz kromatografisi ile kıvılcım ateşlemeli motor yakıtlarındaki bireysel bileşenlerin belirlenmesine yönelik standart test yöntemi” standardında tanımlanan belgelendirme ve test hizmetleri de vermektedir.