ISO 2592 Petrol ve İlgili Ürünler - Parlama ve Yanma Noktalarının Belirlenmesi - Cleveland Açık Kap Yöntemi

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 2592 Petrol ve ilgili ürünler - Parlama ve yanma noktalarının belirlenmesi - Cleveland açık kap yöntemi” standardında, Cleveland açık kap aparatı kullanılarak petrol ürünlerinin parlama ve yanma noktalarının belirlenmesine yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Bu yöntem, “ISO 2719 Parlama noktasının belirlenmesi - Pensky-Martens kapalı kap yöntemi” standardında açıklanan kapalı kap prosedürü ile en sık test edilen yakıt yağları hariç, 79 derece ile 400 derece arasında açık kap parlama noktalarına sahip petrol ürünleri için geçerlidir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Parlama noktası, test kısmının en düşük sıcaklığı, 101,3 kPa’lık standart atmosfer basıncına düzeltilmiş, test alevi uygulamasının test kısmının buharının belirtilen test koşulları altında tutuşmasına neden olduğu noktadır.
• Yanma noktası, test kısmının en düşük sıcaklığı, 101,3 kPa’lık barometrik basınca düzeltilmiş, test alevi uygulamasının test kısmının buharının tutuşmasına ve belirtilen test koşulları altında en az 5 saniye boyunca yanmaya devam etmesine neden olduğu noktadır.

Prensip olarak test kabı, test kısmıyla belirtilen bir seviyeye kadar doldurulur. Test kısmının sıcaklığı, ilk önce 5 derece/dakika ila 17 derece/dakika hızla ve ardından parlama noktasına yaklaşıldıkça yavaş sabit bir oranda (5 derece/dakika ila 6 derece/dakika) artırılabilir. Belirtilen sıcaklık aralıklarında, test kabının üzerinden küçük bir test alevi geçirilir.

Test alevinin uygulanmasının sıvının yüzeyinin üzerindeki buharın tutuşmasına neden olduğu en düşük sıcaklık, ortam barometrik basıncında parlama noktası olarak alınır. Alev noktasını belirlemek için, test alevinin uygulanmasının test kısmının üzerindeki buharın tutuşmasına ve en az 5 saniye yanmasına neden olana kadar test devam ettirilir. Ortam barometrik basıncında elde edilen parlama noktası ve alev yanma noktası, bir formül kullanılarak standart atmosfer basıncına düzeltilir.

Testlerde kullanılan başlıca kimyasallar ve malzemeler şunları içerir:

• Temizleme çözücüsü. Test kabından ve kapağından numune izlerini çıkarmak için kullanılır. Çözücü seçimi, daha önce test edilen malzemeye ve kalıntının dayanıklılığına bağlıdır. Düşük uçuculuğa sahip aromatik (benzensiz) çözücüler, yağ izlerini çıkarmak için kullanılabilir ve karışık çözücüler, sakız tipi tortuların çıkarılması için etkili olabilir.
• Doğrulama sıvıları. Sertifikalı referans materyali veya ikincil çalışma standartları kullanılır.
• Çelik yünü. Test kabına zarar vermeden karbon tortularını çıkarabilen herhangi bir yün sınıfı olabilir.

Bu testlerde kullanılan ekipman şunları içerir:

• Standart ekinde belirtilen Cleveland açık kap cihazı (Ek A). Otomatik ekipman kullanılıyorsa, elde edilen sonuçların bu belgenin standardın hassasiyetinde olduğundan, test kabının ve test alevi aplikatörünün bu standartta belirtilen temel boyut ve mekanik gerekliliklere uyduğundan ve bu standartta açıklanan prosedürlere uyulduğundan emin olmak gerekir. Otomatik test cihazları kullanılıyorsa, kullanıcı cihazın ayarlanması ve çalıştırılması için üretici firmanın tüm talimatlarına uymak gerekir. Anlaşmazlık durumlarında, manuel olarak belirlenen parlama noktası hakem testi olarak kabul edilir.
• Test kabının en az üç tarafını kaplayacak şekilde kalkan. Cihaz, dahili bir hava akımı kalkanı içerebilir.
• Doğruluk gereksinimlerini karşılayacak ve standart ekinde belirtilen tepkiye sahip olacak sıcaklık ölçüm cihazı (Ek B).
• 0,1 kPa çözünürlükle 0,5 kPa’ya kadar doğrulukta mutlak basınç ölçen barometre. Hava istasyonlarında ve havaalanlarında kullanılanlar gibi deniz seviyesi ölçümlerini vermek üzere önceden düzeltilmiş barometreler kullanılmaz.

Aksi belirtilmediği takdirde, analiz için numuneler ISO 3170, ISO 3171 veya eşdeğer bir standartta verilen prosedürlere uygun olarak alınır. Numuneler, örneklenen malzemeye uygun, sıkıca kapatılmış kaplara koyun ve güvenlik amacıyla, örnek kabının kapasitesinin sadece yüzde 85 ila yüzde 95’i kadar doldurulur. Numuneler, buhar kaybını ve basınç oluşumunu en aza indirecek koşullarda saklanır. Numuneleri 30 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda saklamaktan kaçınmak gerekir.

Beklenen parlama noktasının en az 56 derece altındaki bir sıcaklıkta alt örnekleme yapılır. Orijinal örneğin bir kısmı testten önce saklanacaksa, kabın kapasitesinin yüzde 50’sinden fazlasına kadar doldurulur. Örnek hacmi kabın kapasitesinin yüzde 50’sinin altına düşerse parlama noktası belirlemelerinin sonuçları etkilenebilir.

Çözünmemiş su içeren numunelerde parlama noktası sonuçları suyun varlığından etkilenebilir. Bir numune çözünmemiş su içeriyorsa, karıştırmadan önce susuz bir alikot boşaltılır.

Ortam sıcaklığında sıvı olan numuneler için test kısmını çıkarmadan önce numuneler elle hafifçe çalkalayarak karıştırılır, uçucu bileşenlerin kaybı en aza indirilir. Ortam sıcaklığında yarı katı veya katı olan numuneler, kabında bir ısıtma banyosunda veya fırında beklenen parlama noktasının 56 derece altında bir sıcaklıkta ısıtılır. Kapta yüksek basınç oluşmamalıdır. Uçucu bileşenlerin kaybına yol açabileceğinden numune aşırı ısıtılmamalıdır.

Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, “ISO 2592 Petrol ve ilgili ürünler - Parlama ve yanma noktalarının belirlenmesi - Cleveland açık kap yöntemi” standardına uygun test hizmetleri de bulunmaktadır.