EN 12184 Elektrikle Çalışan Tekerlekli Sandalyeler, Scooter’lar ve Şarj Cihazları - Gereksinimler ve Test Yöntemleri

Bir Avrupa standardı olan “EN 12184 Elektrikle çalışan tekerlekli sandalyeler, scooter’lar ve şarj cihazları - Gereksinimler ve test yöntemleri” standardında, azami hızı 20 km/saati aşmayan, kütlesi en az 25 kg ve en fazla 300 kg olan bir kişiyi taşımak üzere tasarlanmış elektrikle çalışan tekerlekli sandalyeler için gereklilikler ve test yöntemleri açıklanmaktadır. Bunlara şunlar dahildir:

• Üç veya daha fazla tekerleğe sahip elektrikle çalışan scooter’lar
• Ek elektrikle çalışan tahrik sistemine sahip manuel tekerlekli sandalyeler
• El jantı ile etkinleştirilen elektrikle çalışan tekerlekli sandalyeler
• Elektrikle çalışan ayakta duran tekerlekli sandalyeler
• Pivot tahrik tekerlek ünitesine sahip tekerlekli sandalyeler
• İtme destekli tekerlekli sandalyeler.

Bu standart, denge tekerlekli sandalyeler, özel yapım elektrikle çalışan tekerlekli sandalyeler veya spor amaçlı elektrikle çalışan tekerlekli sandalyeler için geçerli değildir. Bu standart ayrıca elektrikle çalışan yardımcı ekipmana sahip manuel tekerlekli sandalyeler için gereklilikler ve test yöntemleri içermektedir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, ISO 7176-26 ve ISO 7176-14 standartlarında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Serbest tekerlek cihazı, el ile manevra yapılabilmesi için park frenini veya tekerlekli sandalyenin tahrikini devre dışı bırakma aracıdır.
• Yüklü tekerlekli sandalye, bir test mankeni veya bir insan test yolcusu ile yüklenen tekerlekli sandalyedir.
• Dökülmeyen pil, elektrolitin hangi konumda olursa olsun kaçamayacağı pili ifade eder.
• Anma eğimi, tekerlekli sandalyenin dinamik denge, statik denge, frenleme performansı ve yokuş tırmanma, geçme ve iniş gereksinimlerini karşıladığı üretici tarafından belirtilen maksimum eğimdir.
• Tekerlekli sandalye (elektrikle çalışan tekerlekli sandalye), hareket kabiliyeti kısıtlı oturan bir kişiyi taşımak için tasarlanmış, oturan kişi veya bir yardımcı tarafından kontrol edilen bir veya daha fazla elektrik motoruyla itilen tekerlekli hareketlilik cihazıdır. Elektrikle çalışan bir tekerlekli sandalye elektronik hız kontrolüne ve elektronik veya manuel yön kontrolüne sahip olabilir. Bu tanım, scooter’ları da içerir.
• Satış öncesi bilgiler, üretici firma tarafından tekerlekli sandalye hakkında sağlanan kamuya açık bilgilerdir.
• İtme destekli tekerlekli sandalye, kısmen bir yardımcının manuel çabasıyla itilmesi, frenlenmesi veya yönlendirilmesi amaçlanan tekerlekli sandalyedir. Örneğin elektrik motoruyla itilen ve itme kollarına uygulanan kuvvetlerle yönlendirilen tekerlekli sandalye.
• Pivot tahrik tekerleği ünitesi, bir pivot tahrik tekerleği, bir pil ve bir kontrolörden oluşan entegre tahrik sistemidir.
• Özel yapım elektrikle çalışan tekerlekli sandalye, seri üretim bir tasarımın uyarlaması olmayan, belirli bir bireysel yolcu tarafından kullanılmak üzere tasarlanmış ve üretilmiş elektrikle çalışan tekerlekli sandalyedir.

Tekerlekli sandalyeler, kullanım amaçlarına bağlı olarak aşağıdaki üç sınıftan bir veya daha fazlasına sınıflandırılır:

• Sınıf A: Düz yatay yüzeylerde ve hafif eğimlerde sürüş için tasarlanmış tekerlekli sandalyeler.
• Sınıf B: Sınıf A için açıklanan kullanım amaçlarına ek olarak, orta derecede engebeli yüzeylerde ve orta eğimlerde sürüş için tasarlanmış tekerlekli sandalyeler.
• Sınıf C: Sınıf A ve B için açıklanan kullanım amaçlarına ek olarak, engebeli arazide ve daha dik eğimlerde sürüş için tasarlanmış tekerlekli sandalyeler.

Her sınıfa özgü gereksinimler standart içinde verilen tabloda verilmiştir.

Risk yönetimi süreci EN ISO 14971 standardına uygun olarak gerçekleştirilir. Bu standarda uygunluk için, EN ISO 14971 standardında belirtilen risk yönetimi sürecinin tüm unsurları şunlar hariç uygulanır:

• Üretim ve üretim sonrası izleme planlaması ve yürütülmesi
• Risk yönetimi sürecinin uygunluğunun periyodik olarak gözden geçirilmesi

Kısaca EN 12184 standardı, elektrikle çalışan tekerlekli sandalyeler, scooter’lar ve bunların pil şarj cihazları için güvenlik ve performans gerekliliklerini belirten bir standarttır. Hareket kabiliyeti kısıtlı kullanıcılar için hareketlilik cihazlarının güvenli ve güvenilir ulaşım sağlamasını garanti eden önemli bir standarttır. Bu standart, öncelikle fiziksel engelli kişiler tarafından iç veya dış mekanda kullanılmak üzere tasarlanmış ürünler için geçerlidir.

Bu standart şunlar için geçerlidir:

• Elektrikle çalışan tekerlekli sandalyeler (yolcu tarafından çalıştırılan kontrollere sahip olanlar dahil)
• Hareket kabiliyeti kısıtlı kullanıcılar için elektrikle çalışan scooter’lar
• Bu hareketlilik cihazları için pil şarj cihazları

Manuel olarak çalıştırılan tekerlekli sandalyeler, bebek arabaları ve diğer motorsuz hareketlilik yardımcıları hariçtir.

Bu standardın ana gereksinimleri şunlardır:

• Genel güvenlik: Cihazlar devrilme, istenmeyen hareket ve elektrik arızaları gibi tehlikeleri önleyecek şekilde tasarlanmalıdır. Bileşenler güvenli bir şekilde bağlanmalı ve kullanıcılar veya bakıcılar için yaralanma riski oluşturmamalıdır.
• Statik ve dinamik denge: Tekerlekli sandalye veya scooter, yokuş yukarı/aşağı inerken veya engebeli arazide ilerlerken dahil olmak üzere normal ve öngörülebilir kullanımda sabit kalmalıdır.
• Frenleme performansı: Hem servis frenleri (kullanıcı tarafından çalıştırılır) hem de park frenleri, özellikle yokuşlarda güvenilirlik kriterlerini karşılamalıdır.
• Elektrik güvenliği: Şarj cihazları ve araç içi elektronik cihazlar ilgili elektrik standartlarına uymalı, elektromanyetik paraziti en aza indirmeli ve elektrik çarpması risklerini önlemelidir.
• Çevresel direnç: Ürünler nem, sıcaklık değişiklikleri ve toz veya su sıçramalarına maruz kalma gibi çevre koşullarına dayanıklı olmalıdır (makul sınırlar dahilinde).
• Kontrol sistemleri: Joystick’ler, gaz kolları ve diğer kullanıcı arayüzleri sezgisel olmalı, sınırlı el becerisiyle çalıştırılabilir olmalı ve kazara etkinleştirmeyi önleyecek şekilde tasarlanmalıdır.
• Ergonomi ve konfor: Oturma, destekler ve ayarlamalar çeşitli vücut tiplerine ve bozukluklara uyum sağlamalı, kullanıcı konforu ve duruş desteği sağlamalıdır.
• Test prosedürleri: Engel tırmanma, kaldırıma çıkma, menzil testi ve pil dayanıklılık değerlendirmesi gibi zorlu mekanik ve işlevsel testleri içerir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 12184 Elektrikle çalışan tekerlekli sandalyeler, scooter’lar ve şarj cihazları - Gereksinimler ve test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.