ASTM D3359 Yapışkanlığın Bant Testi ile Değerlendirilmesine İlişkin Standart Test Yöntemleri

ASTM D3359 Yapışkanlığın Bant Testi ile Değerlendirilmesine İlişkin Standart Test Yöntemleri

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM D3359 Yapışkanlığın bant testi ile değerlendirilmesine ilişkin standart test yöntemleri“ standardında, nispeten sünek kaplama filmlerinin metalik alt tabakalara yapışmasını değerlendirmek için, filmde yapılan kesiklerin üzerine basınca duyarlı bant uygulanıp çıkarılmasına yönelik test yöntemleri açıklanmaktadır:

ASTM D3359 Yapışkanlığın Bant Testi ile Değerlendirilmesine İlişkin Standart Test Yöntemleri

  • Test yöntemi A, öncelikle toplam kalınlığı 125 μm’den fazla olan kaplamaların ve kaplama sistemlerinin yapışmasını değerlendirmek için tasarlanmıştır.
  • Test Yöntemi B ise öncelikle toplam kalınlığı 125 μm’den az olan kaplamaların ve kaplama sistemlerinin yapışmasını değerlendirmek için tasarlanmıştır. Test Yöntemi B, daha geniş aralıklı kesikler kullanılmadığı ve alıcı ile satıcı arasında açık bir anlaşma olmadığı sürece, 125 μm’den daha kalın filmler için uygun kabul edilmez.

Kaplama veya kaplama sisteminin kalınlığı önceden belirlenmemişse, işleme başlamadan önce ilgili taraflarca kabul edilen ASTM D7091 standardı veya diğer uygun bir standart kullanılmalıdır.

Bu test yöntemleri, bir kaplamanın bir alt tabakaya yapışmasının kullanıcının uygulaması için yeterli olup olmadığını değerlendirmek için kullanılır. Daha gelişmiş ölçüm yöntemlerinin gerekli olduğu daha yüksek yapışma seviyeleri arasında ayrım yapmazlar.

Bu standart içerik olarak (ancak teknik olarak eşdeğer değil) ISO 2409 standardına benzer.

Çok katmanlı sistemlerde, katmanlar arasında yapışma hatası meydana gelebilir, bu nedenle kaplama sisteminin alt tabakaya yapışması belirlenemez.

Bir kaplamanın bir alt tabakayı koruma veya süsleme işlevini yerine getirebilmesi için, kaplamanın alt tabakaya yapışık kalması gerekir. Alt tabaka ve yüzey hazırlığı (veya hazır olmaması) kaplamaların yapışmasını önemli ölçüde etkilediğinden, bir kaplamanın farklı alt tabakalara veya yüzey işlemlerine veya farklı kaplamaların aynı alt tabakaya yapışmasını değerlendirmek için bir yöntem, endüstride oldukça faydalıdır.

Bu test yöntemi, daha düşük yapışma seviyelerini değerlendirmekle sınırlıdır. Bu test yönteminin laboratuvar içi ve laboratuvarlar arası hassasiyeti, kaplanmış alt tabakalar için diğer test yöntemlerine (örneğin ASTM D2370 ve ASTM D4060 standartları test yöntemlerine) benzer ve yapışmadaki büyük farklılıklar dışında hiçbir şeye duyarlı değildir. Sıralama aralığının 0 ile 5 arasında sınırlandırılması, bu test yönteminin yapışma seviyeleri arasında ince ayrımlar yapma yeteneğinin olmamasını yansıtır. Kullanıcılar, bu yöntem içinde yapışma testlerini sıralamak için ara değerler kullanmamalıdır.

Aşırı sıcaklıklar veya bağıl nem, bandın veya kaplamanın yapışmasını etkileyebilir. Belirli bir bant, kaplama bileşimi ve topolojisindeki farklılıklar dahil olmak üzere çeşitli faktörler nedeniyle farklı kaplamalara eşit derecede iyi yapışmayabilir. Bu nedenle, tek bir bant tüm kaplamaları test etmek için uygun olmayabilir. Dahası, bu test yöntemleri, bağ kopması için gereken kuvvetin mutlak bir değerini vermez, sadece bağ dayanımı için minimum bir değerin karşılandığını veya aşıldığını gösteren bir gösterge görevi görür.

Bu test yöntemlerini uygulayan operatörlerin tutarlı sonuçlar elde etmek için eğitilmiş ve pratik yapmış olmaları gerekir. Bu yöntemler kullanılarak elde edilen test sonucunun doğruluğu ve hassasiyeti büyük ölçüde operatörün becerisine ve testi tutarlı bir şekilde gerçekleştirme yeteneğine bağlıdır. Operatör becerisinin önemini doğrudan yansıtan temel adımlar arasında bandın çıkarılma açısı ve hızı ile test edilen numunenin görsel değerlendirmesi yer almaktadır. Farklı operatörlerin farklı sonuçlar elde etmesi beklenmedik bir durum değildir.

Bu standart, bandın serbest ucunun mümkün olduğunca 180 dereceye yakın bir açıyla hızla çıkarılmasını gerektirir. Soyma açısı ve hızı değiştiğinde, destek ve yapıştırıcının reolojik özellikleri nedeniyle bandı çıkarmak için gereken kuvvet önemli ölçüde değişebilir. Çekme hızı ve soyma açısındaki varyasyon, test değerlerinde büyük farklılıklara neden olabilir ve tekrarlanabilirliği sağlamak için en aza indirilmelidir.

Kısaca ASTM D3359 standardı, yaygın olarak kullanılan uluslararası bir standarttır ve bir kaplamanın öncelikle metal yüzeyler olmak üzere alt tabakasına ne kadar iyi yapıştığını değerlendirir. Güçlü yapışma, kaplamaların korozyona, aşınmaya veya çevresel hasara karşı korunması veya zaman içinde dekoratif görünümünü koruması için kritik öneme sahiptir.

Test yöntemi basit, uygun maliyetli ve kalitatif olduğundan, boyalar, elektronik için konformal kaplamalar, otomotiv, havacılık ve metal işleme gibi sektörlerde popülerdir. Kaplamaya bir desen kesmeyi ve gevşek malzemeyi çekmek için basınca duyarlı bant kullanmayı içerdiği için genellikle çapraz tarama veya bant testi olarak adlandırılır.

Kaplamalar öncelikle yüzey hazırlığı, kaplama uygulaması, kürleme ve çevresel etkilerden etkilenen zayıf yapışma nedeniyle başarısız olur. ASTM D3359 standardı, düşük yapışma seviyelerini hızlı bir şekilde değerlendirmek için standartlaştırılmış bir yöntem sağlar. Özellikle kalite kontrolü, farklı kaplamaların veya yüzey işlemlerinin karşılaştırılması ve saha değerlendirmeleri için kullanışlıdır. Bununla birlikte, yüksek yapışma mukavemetlerini hassas bir şekilde ölçmez. ASTM D4541 (çekme testi) standardı gibi diğer yöntemler bunun için daha iyidir.

ASTM D3359 standardı, kaplama kalınlığına bağlı olarak seçilen iki prosedürü içermektedir:

  • Yöntem A (X kesimli bant testi): Daha kalın kaplamalar (en az 125 μm) için kullanılır. Kaplamanın üzerinden alt tabakaya doğru bir “X“ kesilir. X’in üzerine bant uygulanır ve hızla çekilir. Yapışma, 0A-5A ölçeğinde derecelendirilir (5A = en iyi, soyulma yok).
  • Yöntem B (çapraz kesim veya çapraz çizgili bant testi): Daha ince kaplamalar (en fazla 125 μm) ve laboratuvar ortamları için tercih edilir. Kaplamaya bir kafes deseni (genellikle 6x6 veya 11x11 kare) kesilir. Bant uygulanır ve çıkarılır. Yapışma 0B-5B ölçeğinde derecelendirilir.

Her iki yöntem de onaylı basınca duyarlı bant kullanır ve tutarlı bir teknik gerektirir: kesikler alt tabakaya ulaşmalı, bant sıkıca uygulanmalı ve yaklaşık 180 derece açıyla hızlıca çıkarılmalıdır.

Sonuçlar görseldir: bant çıkarıldıktan sonra, alan hafifçe fırçalanır ve standardın sınıflandırmasıyla (genellikle büyüteçle) karşılaştırılır.

Yöntem B (çapraz tarama) için tipik derecelendirmeler şu şekildedir:

  • 5B: Soyulma veya çıkarılma yok (mükemmel yapışma).
  • 4B: İz soyulma (en fazla yüzde 5 etkilenmiş).
  • 3B: Kenarlar boyunca düzensiz çıkarılma (yüzde 5-15).
  • 2B: Önemli soyulma (yüzde15-35).
  • 1B: Büyük şeritler çıkarılmış (yüzde 35-65).
  • 0B: En az yüzde 65 çıkarılmış (zayıf yapışma).

Yöntem A için derecelendirme benzer şekildedir ancak sonuna “A“ eki eklenir.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere ASTM D3359 standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.

WhatsApp