
Bir Avrupa standardı olan “EN 50149 Demiryolu uygulamaları - Sabit tesisler - Elektrikli çekiş - Bakır ve bakır alaşımlı oluklu kontak kabloları” standardında, havai temas hatlarında kullanılmak üzere 80 mm2, 100 mm2, 107 mm2, 120 mm2 ve 150 mm2 kesitli bakır ve bakır alaşımlı kabloların özellikleri açıklanmaktadır. Bu standart, ürün özelliklerini, test yöntemlerini, kablolarda kullanılacak kontrol prosedürlerini ve sipariş ve teslimat koşullarını belirler.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:
Bu standarda göre kablo tanımlaması şunlardan oluşmalıdır:
Malzeme tanımı açısından çekme stoğu veya ara çubuk stoğu, EN 1977 standardında tanımlandığı gibi bakır veya bakır gümüş alaşımı veya başka bir bakır alaşımı olmalıdır. Bu standardın ekinde, kablonun olası bazı bileşimleri için çekme stoğu veya ara çubuk stoğu tanımları verilmiştir (Ek B). Teklif sırasında kullanıcı, istediği veya kullanabileceği malzemeleri açıkça belirtmelidir. Çevresel nedenlerden dolayı bakır kadmiyum alaşımlarının kullanılması önerilmez.
Görünüm ve durum açısından kablolar, bu standartta belirtilen mekanik ve elektriksel özellikleri etkileyebilecek veya kurulum ve çalışma sırasında zorluklara neden olabilecek herhangi bir kusur (pürüzlülük, kıymık, dikiş, kalıntı veya çatlak) içermemelidir. Yüzey temiz olmalı ve üretim sürecinde oluşan oksit kalıntıları veya sülfürden veya asitleme kalıntısı gibi yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Metalik parlak yüzeyin rengi, üretimden hemen sonra atmosferik etkiler nedeniyle değişebilir. Bu kabul edilebilir.
Genel olarak alaşımlardan üretilen tüm kablolar açıkça tanımlanmalıdır. Normal ve yüksek mukavemetli bakır ve bakır-gümüş, bakır-kadmiyum, bakır-magnezyum ve bakır-kalay alaşımları için tanımlama yöntemi aşağıda gösterildiği gibi tanımlama olukları ile olmalıdır. Diğer alaşımlar için tanımlama yöntemi (oluklar veya başka bir yöntem) alıcı ve üretici arasında kararlaştırılmalıdır. Tanımlama olukları standart içinde verilen şekilde gösterildiği gibi düzenlenmelidir. Orta dairenin merkezi, temas kablosunun izdüşüm dairesi üzerinde olmalıdır. Ardışık iki ark arasındaki bağlantı düz bir çizgi oluşturmamalıdır.
Normal ve yüksek mukavemetli bakır kablolarda tanımlama olukları yoktur. Gümüşlü bakır alaşımlı kablolar, şekle uygun olarak kablonun üst lobunda iki adet tanımlama oluğu içermelidir. Kadmiyumlu bakır alaşımlı kablolar, şekle uygun olarak kablonun üst lobunda bir adet tanımlama oluğu içermelidir. Magnezyumlu bakır alaşımlı kablolar, şekle uygun olarak kablonun üst lobunda üç adet tanımlama oluğu içermelidir. Kalaylı bakır alaşımlı kablolar, şekle uygun olarak kablonun üst lobunda 24 derece açıyla yerleştirilmiş bir adet tanımlama oluğu içermelidir.
Kablonun hangi kesiti kullanılırsa kullanılsın, sıkıştırma oluklarının boyutları şekilde verilen A veya B tipi ile uyumlu olmalıdır. Bu standart şu nominal kesitleri ayrıntılı olarak açıklamaktadır: 80 mm2, 100 mm2, 107 mm2, 120 mm2 ve 150 mm2. Profiller, dairesel profil ve yassılaştırılmış profil olmak üzere iki ana tiptedir. Kabloların konfigürasyonları tabloya uygun olmalı ve profil şekli, nominal kesit ve sıkıştırma oluğu tipinin kombinasyonları olarak tanımlanmalıdır. Her konfigürasyonun boyutları Ek A’da gösterilmiştir.
Elektriksel özellikler açısından Ek B’de listelenen alaşımlar için kablonun 20 derecedeki özdirenci tablodaki değerleri aşmamalıdır. Diğer bakır alaşımları için değerler, alıcı ile üretici arasında kararlaştırıldığı şekilde olmalıdır.
Kısaca EN 50149 standardı, sabit demiryolu tesislerinde kullanılan kabloların emniyetini, güvenilirliğini ve performansını garanti altına alır. Bu standart, özellikle havai temas hatlarına, dönüş devrelerine ve çekiş trafo merkezlerine monte edilen elektrikli çekiş sistemlerinde kullanılmak üzere tasarlanmış kablolara odaklanmaktadır. Bu kablolar, trafo merkezlerinden trenlere güç iletiminde önemli bir rol oynar ve bu nedenle kaliteleri ve dayanıklılıkları kritik öneme sahiptir.
Bu standart şunlar için geçerlidir:
EN 50149, şunlar dahil olmak üzere çeşitli teknik ve performans gerekliliklerini özetlemektedir:
Üreticiler, EN 50149 standardına uygunluğu kanıtlamak için bir dizi tip ve rutin test gerçekleştirmelidir. Bunlar şunları içerebilir:
CE işareti genellikle uyumlulukla ilişkilendirilir ve üretim sırasında genellikle kalite güvence sistemleri gereklidir.
EN 50149 standardını karşılayan kablolar şu alanlarda kullanılır:
Sonuç olarak EN 50149 standardı, demiryolu elektrifikasyon sistemlerinde kullanılan güç kablolarının güvenliğini, dayanıklılığını ve verimliliğini sağlamada kritik bir rol oynar. Bu standarda uyum, demiryolu işletmecilerinin ve üreticilerinin modern demiryolu operasyonlarının zorlu koşullarına dayanıklı güvenilir bir altyapı sunmalarına yardımcı olur.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 50149 Demiryolu uygulamaları - Sabit tesisler - Elektrikli çekiş - Bakır ve bakır alaşımlı oluklu kontak kabloları” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
