EN 513 Plastikler - Poli(vinil klorür) (PVC) Esaslı Profiller - Yapay Hava Koşullarına Karşı Direncin Belirlenmesi

Bir Avrupa standardı olan “EN 513 Plastikler - Poli(vinil klorür) (PVC) esaslı profiller - Yapay hava koşullarına karşı direncin belirlenmesi“ standardında, poli(vinil klorür) (PVC) esaslı profillerden yapılmış numunelerin özelliklerindeki değişiklikleri değerlendirmek amacıyla ksenon ark radyasyonuna maruz bırakılması yöntemi açıklanmaktadır. Bu yöntem, folyo kaplı, vernikli veya koekstrüde edilmiş olanlar dahil olmak üzere PVC esaslı profiller için geçerlidir. PVC esaslı profillerin ksenon ark radyasyonuna maruz bırakılmasından sonra renk değişikliklerinin ve özelliklerindeki varyasyonların belirlenmesi bu standart ekinde açıklanmıştır (Ek A).

Prensip olarak pratikte hava koşullarına maruz bırakılan bir profilin yüzeyinden alınan numuneler, belirtilen ışınım şiddetinde, siyah beyaz standart sıcaklıklarda, bağıl nemde ve püskürtme döngüsünde ksenon ark radyasyonuna maruz bırakılır. Maruz kalma sonrasında, numunelerin özelliklerindeki değişiklikler belirlenir.

Test numunelerinin sayısı, ilgili standartta belirtildiği gibi olmalıdır. Test numuneleri, UV radyasyonuna maruz bırakılan profilin yüzeyinden, test numunelerinin ve profilin uzunlamasına yönleri aynı olacak şekilde alınmalıdır. UV radyasyonuna maruz kalmamış referans test numuneleri karanlıkta saklanmalıdır.

Aksi belirtilmedikçe, laboratuvar radyasyon kaynaklarına maruz kalmadan önce şartlandırma gerekli değildir. PVC esaslı profillerin ksenon ark radyasyonuna maruz kalmasından sonra renk değişikliklerinin ve özelliklerindeki varyasyonların belirlenmesinden önce şartlandırma ile ilgili ek ayrıntılar standart ekinde verilmiştir.

İki farklı hava koşullarına dayanıklılık test koşulu tanımlanmıştır:

Yöntem 1 (M)
Yöntem 2 (S)

Test koşulları “Yöntem 1 (M) ve yöntem 2 (S) için hava koşullarına dayanıklılık test koşulları“ başlıklı tabloda yer almaktadır.

Test yöntemi genel olarak şu adımları izler:

Test numuneleri bu standarda uygun olarak numune tutucularına yerleştirilir.
EN ISO 4892-2 standardı Yöntem A’ya uygun olarak spektral ışınım dağılımını elde etmek için uygun filtre düzenlemesi seçilir.
Numuneler test odasına yerleştirilmeden önce, cihazın istenen koşullar altında çalıştığından emin olmak gerekir.
Test numuneleri, UV radyasyonuna maruz kalan yüzeyleri ksenon ark lambalarına doğru olacak şekilde, ilgili standartta belirtilen ışınım maruziyetine tabi tutulur.
Maruziyet sırasında:
Test odasındaki hava sıcaklığı kontrol edilir ve kaydedilir.
Siyah standart termometre sıcaklığı kontrol edilir ve kaydedilir.
Beyaz standart termometre sıcaklığı izlenir.
Düzenli aralıklarla, bu standarda uygun olarak ışınım kontrol edilir ve kaydedilir.
İlgili standarda göre belirtilen ışınım maruziyetine ulaşıldığında, maruziyet durdurulur.
Test numuneleri numune tutucularından çıkarılır.
Referans standardında aksi belirtilmedikçe, test numuneleri temizlenmez. Herhangi bir sapma test raporunda belirtilmelidir.
Test numuneleri hazırlanır ve referans standardında belirtildiği gibi özelliklerindeki değişiklikler belirlenir.

PVC esaslı profillerin ksenon ark radyasyonuna maruz kalmasından sonra renk değişikliklerinin ve özelliklerindeki varyasyonların belirlenmesine ilişkin ayrıntılar standart ekinde yer almaktadır (Ek A).

Kısaca EN 513 standardı, PVC esaslı profillerin (özellikle pencere, kapı, panjur ve benzeri yapı ürünlerinin üretiminde kullanılan plastikleştirilmemiş PVC-U profillerin) yapay hava koşullarına ne kadar iyi dayandığını değerlendirmek için bir laboratuvar yöntemi içerir.

Bu standart, test numunelerini kontrollü ksenon ark radyasyonuna (UV, görünür ve kızılötesi bileşenleri de içeren, doğal güneş ışığını yakından taklit eden bir ışık kaynağı) maruz bırakarak uzun süreli dış mekan maruziyetini simüle eder. Bu işlem genellikle su püskürtme ve karanlık döngülerle birleştirilerek şu hava koşullarına bağlı yıpranma etkileri yeniden üretilir:

Renk solması veya sararması
Parlaklıkta değişiklikler
Yüzeyde tebeşirlenme, çatlama veya diğer bozulmalar
Genel renk farkı

Bu hızlandırılmış test, özellikle ılıman iklim bölgelerinde (Yöntem 1 genellikle ılıman Avrupa iklimleri için referans alınırken, diğer yöntemler farklı koşulları simüle edebilir) PVC profillerin gerçek dış mekan koşullarında uzun vadeli dayanıklılığını ve performansını tahmin etmeye yardımcı olur.

Pencere ve kapılar için PVC profiller, görünümünü, mekanik özelliklerini ve işlevselliğini yıllar boyunca korumalıdır. Zayıf hava koşullarına dayanıklılık, gözle görülür bozulmaya yol açar (örneğin beyaz profillerin sarı / griye solması, yüzey kalitesinin kaybı). EN 513 standardına uyum, sıklıkla şunlarda gerekli görülmekte veya referans gösterilmektedir:

Ürün standardı “EN 12608 Pencere ve kapılar için PVC-U profiller - sınıflandırma, gereksinimler ve test yöntemleri“.
Avrupa genelindeki bina yönetmelikleri ve kalite sertifikaları.
Kaplamalı, folyolu veya koekstrüde PVC profiller için özellikler.
Geri dönüştürülmüş PVC içeriği değerlendirmeleri (geri dönüştürülmüş malzeme içeren sert PVC’nin yine de hava koşullarına dayanıklılık testlerinden geçmesi gerekir).

Üreticiler genellikle numuneleri binlerce saat boyunca ksenon ark hava koşullarına dayanıklılık cihazlarında (örneğin standartta tanımlanan döngülere göre) maruz bırakır ve renk ölçümü ve görsel inceleme kullanarak değişiklikleri ölçer.

EN 513 standardın son yapılan revizyonlarda daha geniş PVC tabanlı profilleri kapsayacak şekilde kapsamı güncellenmiş, test parametreleri iyileştirilmiş ve modern ksenon ark test uygulamalarıyla (ISO 4892-2 standardı yöntemler) uyumlu hale getirilmiştir.

Pratikte, bir PVC pencere profili üreticisi, EN 513 döngüsü başına 3000-6000 saatlik maruz kalma süresinden sonra numuneleri test edebilir. Kabul edilebilir toplam renk değişimi sınırları genellikle EN 12608 gibi ürün standartlarında belirlenir (örneğin sınıfa bağlı olarak renk değişimi en fazla 3-5). İyi titanyum dioksit pigmentasyonu ve stabilizatörleri içeren yüksek kaliteli profiller genellikle mükemmel sonuçlar gösterir.

Bu standart, Avrupa’da enerji tasarruflu pencereler için en yaygın malzemelerden biri olan PVC yapı ürünlerinin 20-40 yıllık kullanım ömrü boyunca dayanıklı, estetik açıdan hoş ve işlevsel kalmasını sağlamada çok önemli bir rol oynar.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere EN 513 standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.