ISO 787 Pigmentler ve Uzatıcılar için Genel Test Yöntemleri

Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 787 Pigmentler ve uzatıcılar için genel test yöntemleri“ standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “ISO 787-1 Bölüm 1: Pigmentlerin renginin karşılaştırılması“ standardında, renkli bir pigmentin rengini, üzerinde anlaşılan bir numunenin rengiyle karşılaştırmak için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. Açıklanan prosedürlerden herhangi biri kabul edilebilir, ancak otomatik bir müller kullanan yöntem referans yöntemdir. Bu genel yöntem belirli bir pigmente uygulanabilir olduğunda, söz konusu pigmente ilişkin uluslararası standarda sadece bu pigmente ilişkin bir çapraz referans eklenmeli ve söz konusu malzemenin özel özellikleri göz önünde bulundurularak gerekebilecek ayrıntılı değişikliklere ilişkin bir not eklenmelidir. Sadece bu genel yöntemde verilen prosedürler belirli bir malzemeye uygulanamadığında, renk karşılaştırması için özel bir yöntem belirtilmelidir.
• “ISO 787-2 Bölüm 2: 105 derecede uçucu madde tayini“ standardında, bir pigment veya dolgu maddesi numunesinde 105 derece sıcaklıkta uçucu maddenin kütle kesrini yüzde olarak belirlemek için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. Bu yöntem, 105 derecede kararlı olan pigmentler ve dolgu maddeleri için geçerlidir.
• “ISO 787-3 Bölüm 3: Suda çözünen maddenin tayini - Sıcak ekstraksiyon yöntemi“ standardında, bir pigment veya dolgu maddesi örneğinde kaynar suda çözünen maddenin kütlece yüzdesini belirlemek için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. ISO 787-8 standardı, soğuk ekstraksiyon yoluyla suda çözünen maddenin kütlece yüzdesini belirlemek için bir yöntem belirtir. Çoğu pigment ve dolgu maddesi için bu iki test yöntemi farklı sonuçlar verir ve bu nedenle hangi yöntemin kullanılacağının ve hangi yöntemin kullanıldığının bir spesifikasyonda ve test raporunda açıkça belirtilmesi önemlidir.
• “ISO 787-4 Bölüm 4: Sulu ekstraktın asitliği veya alkalinitesinin belirlenmesi“ standardında, bir pigment veya uzatıcı numunesinin sulu özütünün asitliğini veya alkalinitesini belirlemek için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır.
• “ISO 787-5 Bölüm 5: Yağ emilim değerinin belirlenmesi“ standardında, bir pigment veya dolgu maddesi numunesinin yağ emilim değerini belirlemek için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. Yağ emilim değerinin genellikle, aynı anda üzerinde anlaşılan bir ürün numunesi üzerinde belirlenen değerle karşılaştırılması gerekir.
• “ISO 787-7 Bölüm 7: Elek üzerindeki kalıntının belirlenmesi - Su yöntemi - Manuel prosedür“ standardında, suda dağıtılmış bir pigment veya dolgu maddesi numunesinden elek üzerindeki kalıntıyı belirlemek için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. ISO 787-18 standardı, bir pigment veya dolgu maddesi numunesinden elek üzerindeki kalıntıyı mekanik yıkama prosedürüyle belirlemek için genel bir test yöntemi içermektedir. Çoğu pigment ve dolgu maddesi için, ISO 787-7 ve ISO 787-18 standartları genellikle farklı sonuçlar verir ve bu nedenle, hangi yöntemin kullanılacağının ve test raporunda hangi yöntemin kullanıldığının bir şartnamede açıkça belirtilmesi önemlidir.
• “ISO 787-8 Bölüm 8: Suda çözünen maddenin tayini - Soğuk ekstraksiyon yöntemi“ standardında, bir pigment veya dolgu maddesi numunesinde soğuk suda çözünen maddenin kütlece yüzdesini belirlemek için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. ISO 787-3 standardı, sıcak ekstraksiyon yoluyla suda çözünen maddenin kütlece yüzdesini belirlemek için bir yöntem içerir. Çoğu pigment ve dolgu maddesi için bu iki test yöntemi farklı sonuçlar verir ve bu nedenle, hangi yöntemin kullanılacağının ve hangi yöntemin kullanıldığının bir şartnamede ve test raporunda açıkça belirtilmesi önemlidir.
• “ISO 787-9 Bölüm 9: Sulu bir süspansiyonun pH değerinin belirlenmesi“ standardında, bir pigment veya uzatıcı numunesinin sulu süspansiyonunun pH değerinin belirlenmesi için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır.
• “ISO 787-10 Bölüm 10: Yoğunluğun belirlenmesi - Piknometre yöntemi“ standardında, bir pigment veya uzatıcı numunesinin yoğunluğunun bir Piknometre kullanılarak belirlenmesi için genel test yöntemleri açıklanmaktadır. ISO 787-23 standardı, sıkışan havayı gidermek için santrifüj kullanan genel bir yöntemi belirtir.
• “ISO 787-11 Bölüm 11: Sıkıştırılmış hacmin ve sıkıştırıldıktan sonra görünen yoğunluğun belirlenmesi“ standardında, bir pigment veya uzatıcı numunesinin sıkıştırılmış hacmini ve sıkıştırıldıktan sonra görünen yoğunluğunu belirlemek için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır.
• “ISO 787-13 Bölüm 13: Suda çözünen sülfatların, klorürlerin ve nitratların tayini“ standardında, pigmentlerin suda çözünen sülfat, klorür ve nitratlarının belirlenmesi için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır.
• “ISO 787-14 Bölüm 14: Sulu ekstraktın direncinin belirlenmesi“ standardında, bir pigmentin sulu özütünün sırasıyla elektrik özdirencini (özgül elektrik direnci) veya özgül elektrik iletkenliğini belirlemek için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. Bu yöntem, suda çözünen pigmentler hariç tüm pigmentler ve dolgu maddeleri için geçerlidir. Bir pigmentin sulu özütünün özdirenci, suda çözünen madde miktarından bağımsız bir özellik olarak kabul edilir. Anlaşmaya varılması halinde, soğuk ekstraksiyon yöntemi kullanılabilir.
• “ISO 787-15 Bölüm 15: Benzer tipteki renkli pigmentlerin ışığa karşı dirençlerinin karşılaştırılması“ standardında, benzer tipteki renkli pigment örneklerinin (mutabık kalınan referans pigment ve test örneği) ışığa karşı direncini karşılaştırmak için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. Bu standartta iki maruz kalma yöntemi açıklanmaktadır. A yönteminde, malzeme cam altında doğal ışığa maruz bırakılır. B yönteminde ise malzeme doğrudan yapay ışığa maruz bırakılır.
• “ISO 787-16 Bölüm 16: Renkli pigmentlerin azaltılmasıyla bağıl renklendirme gücünün (veya eşdeğer renk değerinin) ve rengin belirlenmesi - Görsel karşılaştırma yöntemi“ standardında, iki benzer renkli pigmentin indirgenmesiyle elde edilen renklendirme gücünü ve rengini karşılaştırmak için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. Sonuçlar “göreceli renklendirme gücü“ veya “eşdeğer renklendirme değeri“ olarak ifade edilir. ISO 787-24 standardı, fotometrik bir yöntem kullanılarak renkli pigmentlerin göreli renklendirme gücünü belirlemek için genel bir test yöntemi içerir.
• “ISO 787-17 Bölüm 17: Beyaz pigmentlerin aydınlatma gücünün karşılaştırılması“ standardında, beyaz bir pigmentin açma (azaltma) gücünü, aynı tipte mutabık kalınan bir numunenin açma gücüyle karşılaştırmak için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. Bu standart iki prosedür (A ve B) içermektedir. Prosedür A, prosedür B’den daha hızlıdır ve tek bir pigment numunesinin test edilmesi için uygundur. Prosedür B, özellikle bilinmeyen açma gücüne sahip bir pigment test ediliyorsa, birkaç numunenin test edilmesi için daha iyidir.
• “ISO 787-18 Bölüm 18: Elek üzerindeki kalıntının belirlenmesi - Mekanik yıkama prosedürü“ standardında, mekanik yıkama prosedürü kullanılarak suda dağıtılmış bir pigment veya dolgu maddesi numunesinden elek üzerindeki kalıntının belirlenmesi için genel bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem, suda çözünmeyen diğer toz veya granüllerin incelenmesinde de kullanılabilir. Hidrofobik veya peletlenmiş pigment ve dolgu maddeleri için geçerli değildir. ISO 787-7 standardı, manuel prosedür kullanılarak suda dağıtılmış bir pigment veya dolgu maddesi numunesinden elek üzerindeki kalıntının belirlenmesi için genel bir test yöntemi içerir. Çoğu pigment ve dolgu maddesi için bu iki test yöntemi farklı sonuçlar verir ve bu nedenle, hangi yöntemin kullanılacağının ve test raporunda hangi yöntemin kullanıldığının açıkça belirtilmesi önemlidir.
• “ISO 787-19 Bölüm 19: Suda çözünen nitratların tayini (salisilik asit yöntemi)“ standardında, salisilik asit kullanılarak spektrofotometrik yöntemle bir pigment örneğindeki suda çözünür nitratların belirlenmesi için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. ISO 787-13 standardı, Nessler yöntemi kullanılarak bir pigment örneğindeki suda çözünür nitratların belirlenmesi için bir yöntem içerir.
• “ISO 787-20 Bölüm 20: Dağılım kolaylığının karşılaştırılması (salınımlı çalkalama yöntemi“ standardında, iki benzer pigmentin belirli bir ortamda dağılma kolaylığını karşılaştırmak için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır. Sonuç, belirli bir cihazda belirtilen öğütme inceliğini elde etmek için gereken çalkalama süresi cinsinden ifade edilir. Bu yöntem, karşılaştırılan pigmentler belirli tipteki değirmenlerde, örneğin bir bilyalı değirmende, bir reçine çözeltisinde öğütüldüğünde elde edilecek karşılaştırmalı sonuçların göstergesi olma olasılığı en yüksektir.
• “ISO 787-21 Bölüm 21: Fırınlama ortamı kullanılarak pigmentlerin ısı kararlılığının karşılaştırılması“ standardında, test edilen pigmentin ısı kararlılığını, üzerinde anlaşılan bir numuneninkiyle karşılaştırmak için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır.
• “ISO 787-22 Bölüm 22: Pigmentlerin kanamaya karşı direncinin karşılaştırılması“ standardında, bir pigmentin akmaya karşı direncini, üzerinde anlaşılan bir numunenin direnciyle karşılaştırmak için genel bir yöntem açıklanmaktadır.
• “ISO 787-23 Bölüm 23: Yoğunluğun belirlenmesi (santrifüj kullanılarak havanın uzaklaştırılması)“ standardında, santrifüj kullanarak havayı uzaklaştırarak bir pigment veya dolgu maddesi numunesinin yoğunluğunu belirlemek için genel bir test yöntemi belirtir. Bu standart, bir piknometre kullanarak bir pigment veya dolgu maddesi numunesinin yoğunluğunu belirlemek için genel bir test yöntemi içerir.
• “ISO 787-24 Bölüm 24: Renkli pigmentlerin bağıl renklendirme gücünün ve beyaz pigmentlerin bağıl saçılma gücünün belirlenmesi - Fotometrik yöntemler“ standardında, görünür spektrumda karşılaştırma yapmak için fotometrik test yöntemleri açıklanmaktadır:
• Kurutucu olmadan bir alkid reçinesinde dağıtılmış iki benzer renkli pigmentin renklendirme gücü.
• Kurutucu olmadan bir alkid reçinesinde dağıtılmış aynı tipteki iki beyaz pigmentin saçılma gücü.

Bu test yöntemleri, görsel eşleştirme gerekliliğini ortadan kaldırarak, sırasıyla ISO 787-16 ve ISO 787-17 standartlarında açıklananlara enstrümantal bir alternatif sunmaktadır. Bu standart, indirgendiğinde rengi büyük ölçüde değişen renkli pigmentlerin karşılaştırılması için uygun değildir.

• “ISO 787-25 Bölüm 25: Beyaz, siyah ve renkli pigmentlerin tam gölge sistemlerindeki renklerinin karşılaştırılması - Kolorimetrik yöntem“ standardında, tam gölge sistemlerinde beyaz, siyah veya renkli pigmentlerin renginin, kolorimetrik bir prosedür kullanılarak, kararlaştırılmış bir referans pigmentin rengiyle karşılaştırılması için genel bir test yöntemi açıklanmaktadır.
• “ISO 787-26 Bölüm 26: Renklendiricilerin bağıl renklendirme gücünün ve kalıcı renk farkının belirlenmesi - Ağırlıklı K/S değeri yöntemi“ standardında, renklendirme gücü kriteri değerleri aynı olduğunda, renklendiricilerin bağıl renklendirme gücünü ve test renklendiricisi ile referans renklendirici arasındaki kalıcı renk farkını belirlemek için bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem, ilgili teoriler kullanılıyorsa, beyaz bir alt tabaka üzerinde tekstil, kağıt, çözelti, şeffaf kaplama malzemeleri veya baskı mürekkeplerinde beyaz bir pigmentle indirgenmiş renklendiricilerin test edilmesi için uygundur. Hesaplamalar yalnızca Kubelka-Munk teorisinin uygulanabilir olduğu sistemler için yapılır.
• “ISO 787-27 Bölüm 27: Renkli pigmentlerin azaltılmasıyla bağıl renklendirme gücünün (veya eşdeğer renk değerinin) ve rengin belirlenmesi - Görsel karşılaştırma yöntemi“ standardında, renkli pigmentlerin iki temel özelliğini belirlemek için görsel bir karşılaştırma yöntemi açıklanmaktadır (göreceli renklendirme gücü (eşdeğer renklendirme değeri olarak da adlandırılır):
• Pigmentin beyaz bir bazı ne kadar güçlü renklendirdiği (genellikle tam ton veya koyu ton). Redüksiyonda renk (renklendirme veya açılmış ton)
• Pigmentin büyük miktarda beyaz pigmentle güçlü bir şekilde indirgendiğinde (indirildiğinde) renk görünümü.

Bu yöntemler, enstrümental yöntemlerin (örneğin spektrofotometri) gerekli olmadığı veya görsel değerlendirmenin tercih edildiği durumlarda, pigment, boya, kaplama, plastik ve baskı mürekkebi endüstrilerinde kalite kontrol ve renk eşleştirme için kullanılan klasik ve geleneksel bir yöntemdir.

• “ISO 787-28 Bölüm 28: Çözünme, temizleme ve GC-MS ile poliklorlu bifenillerin (PCB) toplam içeriğinin belirlenmesi“ standardında, pigment malzemelerdeki 209 olası konjenerin tümünü kontrol ederek, poliklorlu bifenillerin (PCB’ler) toplam içeriğini belirlemek için bir yöntem açıklanmaktadır. Bu standart, 1 mg/kg ile 150 mg/kg arasındaki bir çalışma aralığı için geçerlidir. Bu yöntemin alt kantitasyon limiti, konjener başına 1 mg/kg’dır. 1 mg/kg’nin altındaki sonuçlar sadece kalitatif olarak kabul edilir.
• “ISO 787-29 Bölüm 29: Sıvılara karşı direncin belirlenmesi“ standardı, geliştirme aşamasındadır. Bu standart, pigmentlerin suya, aside, alkaliye ve çözücüye karşı direncinin belirlenmesine yönelik genel test yöntemlerini içerir.
• “ISO 787-30 Bölüm 30: Beyaz pigmentlerin aydınlatma gücünün belirlenmesi - Görsel karşılaştırma yöntemi“ standardında, beyaz pigmentlerin (öncelikle titanyum dioksit rutil ve anataz, ayrıca çinko sülfür, litopon gibi) açma gücünü (aynı zamanda indirgeyici güç veya renklendirme kuvveti olarak da adlandırılır) belirlemek için görsel karşılaştırma yöntemi açıklanmaktadır. Bu yöntem, beyaz bir pigmentin, az miktarda karıştırıldığında renkli bir macunu (genellikle siyah veya renkli bir pigment macunu) ne kadar etkili bir şekilde açtığını ölçer. Bu standart, ISO 787-24 standardında açıklanan enstrümantal yöntemin (spektrofotometri kullanan) görsel karşılığıdır.
• “ISO 787-31 Bölüm 31: Beyaz pigmentlerin aydınlatma gücünün belirlenmesi - Enstrümantal yöntem (yansıma ölçümleri kullanılarak kolorimetrik yöntem)“ standardında, beyaz pigmentlerin (özellikle titanyum dioksit) siyah bir macunu ne kadar aydınlattığının ölçülmesiyle renklendirme gücünün / açma gücünün / indirgeme gücünün enstrümantal (spektrofotometrik) olarak belirlenmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır.
• “ISO 787-32 Bölüm 32: Pigmentli macunların renginin gri tonlama yöntemi ile belirlenmesi (görsel karşılaştırma)“ standardında, iki pigmentli pasta (genellikle tam ton veya yoğun ton) arasındaki küçük renk farklarını, renk değişimini değerlendirmek için standartlaştırılmış ISO gri skalası (renk haslığı testinden bilinen aynı 5 adımlı skala) kullanılarak değerlendirmek için görsel bir yöntem açıklanmaktadır.

Sonuç olarak ISO 787 standart serisi, pigment ve dolgu maddelerinin (dolgu maddeleri) test edilmesi için küresel bir temel oluşturur. Dünyadaki hemen hemen her pigment veri sayfası, teknik şartname, sözleşme ve kalite kontrol laboratuvarı, bu standardın bir veya daha fazla bölümüne atıfta bulunur.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “ISO 787 Pigmentler ve uzatıcılar için genel test yöntemleri“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.