EN ISO 6507 Metalik Malzemeler - Vickers Sertlik Testi

EN ISO 6507 Metalik Malzemeler - Vickers Sertlik Testi

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 6507 Metalik malzemeler - Vickers sertlik testi” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

EN ISO 6507 Metalik Malzemeler - Vickers Sertlik Testi

  • “EN ISO 6507-1 Bölüm 1: Test yöntemi” standardında, sert metaller ve diğer çimentolu karbürler dahil olmak üzere metalik malzemeler için üç farklı test kuvveti aralığı için Vickers sertlik testi yöntemi açıklanmaktadır.

Vickers sertlik testi, bu belgede 0,020 mm ile 1,400 mm arasındaki girinti köşegenlerinin uzunlukları için belirtilmiştir. Bu yöntemi daha küçük girintilerden Vickers sertliğini belirlemek için kullanmak, optik ölçümün sınırlamaları ve uç geometrisindeki kusurlar nedeniyle sonuçlar büyük belirsizliklere maruz kalacağından bu standardın kapsamı dışındadır.

Prensip olarak bu standart, kullanıcı tarafından hizmette olan test makinesinin rutin kontrolü için periyodik bir doğrulama yöntemi içerir. Belirli malzemeler veya ürünler için özel uluslararası standartlar bulunmaktadır.

Vickers sertliği, girintinin eğimli yüzeyinin alanına test kuvvetinin bölünmesi ile elde edilen bölüme orantılıdır. Bu yüzeyin, kare tabanlı ve tepe noktasında girinti ile aynı açıya sahip dik bir piramit olduğu varsayılır. Dik bir piramidin tepe noktası, tabanının merkeziyle hizalanır. Uygulanabilir olduğu durumlarda bu standart, Uluslararası Ağırlık ve Ölçüler Komitesi ile Kütle ve İlgili Miktarlar Danışma Komitesi çerçevesinde Sertlik Çalışma Grubu tarafından tanımlanan sertlik test parametrelerini benimsemiştir.

  • “EN ISO 6507-2 Bölüm 2: Test makinelerinin doğrulanması ve kalibrasyonu” standardında, EN ISO 6507-1 standardına uygun olarak Vickers sertliğini belirlemek için test makinelerinin ve diyagonal ölçüm sisteminin doğrulanması ve kalibrasyonu yöntemi açıklanmaktadır. Bu standart, test makinesi, girinti ve diyagonal uzunluk ölçüm sistemi için doğrudan bir doğrulama ve kalibrasyon yöntemi içerir. Makinenin genel kontrolü için referans blokları kullanan dolaylı bir doğrulama yöntemi belirtilmiştir.

Bir test makinesinin diğer sertlik testi yöntemleri için de kullanılması gerekiyorsa, her yöntem için bağımsız olarak doğrulanmalıdır. Bu standart taşınabilir sertlik test makineleri için de geçerlidir ancak farklı ölçüm prensiplerine dayanan sertlik test makineleri için geçerli değildir, örneğin ultrasonik empedans yöntemi.

Bir Vickers sertlik test makinesi doğrulanmadan önce, makinenin üreticinin talimatlarına uygun şekilde düzgün bir şekilde ayarlandığından emin olmak için kontrol edilmesi gerekir. Özellikle, şunlar kontrol edilmelidir:

    • Girintiyi tutan piston, herhangi bir sürtünme veya aşırı yanal boşluk olmadan kılavuzunda kayabilir
    • Girinti tutucu pistona sıkıca monte edilmiştir
    • Test kuvveti, şok, titreşim veya aşırı atış olmadan ve okumaların etkilenmeyeceği şekilde uygulanabilir ve kaldırılabilir
    • Diyagonal ölçüm sistemi:
      • Makineyle entegre ise, test kuvvetini kaldırma modundan ölçüm moduna geçiş okumaları etkilemez
      • Ölçüm mikroskobunun aydınlatma cihazı, sınırı açıkça belirlemek için girinti ile çevreleyen yüzey arasında yeterli kontrastla tüm gözlenen alanın düzgün bir şekilde aydınlatılmasını sağlar
      • Gerekirse girintinin merkezi görüş alanının merkezindedir.

Bu belgede test makinesinin performansı için belirtilen kriterler önemli bir zaman dilimi boyunca geliştirilmiş ve iyileştirilmiştir. Makinenin karşılaması gereken belirli bir toleransı belirlerken, ölçüm ekipmanı veya referans standartlarının kullanımıyla ilişkili belirsizlik bu toleransa dahil edilmiştir ve bu nedenle, örneğin toleransı ölçüm belirsizliğiyle azaltarak bu belirsizliğe daha fazla pay bırakmak uygun olmaz. Bu, makinenin doğrudan veya dolaylı bir doğrulamasını gerçekleştirirken yapılan tüm ölçümler için geçerlidir.

  • “EN ISO 6507-3 Bölüm 3: Referans blokların kalibrasyonu” standardında, EN ISO 6507-2 standardında belirtildiği gibi Vickers sertlik ölçme makinelerinin dolaylı doğrulamasında kullanılacak referans bloklarının kalibrasyonu için bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem sadece en az 0,020 mm köşegenli girintiler için geçerlidir.

Referans blokları, gerekli homojenliği, yapının kararlılığını, yüzey sertliğinin düzgünlüğünü ve sertlikte zamana bağlı kararlılığı sağlayacak bir imalat süreci kullanılarak sertlik referans bloğu olarak kullanılmak üzere özel olarak imal edilmelidir. Referans bloğunun kalınlığı 5 mm’den az olmamalıdır. Referans bloğunun test yüzey alanı 40 cm2’yi aşmamalıdır. Referans blokları manyetizma içermemelidir. Üreticinin, çelikten yapılmış blokların üretim sürecinin sonunda (kalibrasyondan önce) manyetikliğinin giderildiğinden emin olması önerilir. Test ve destek yüzeylerinin düzlükteki maksimum sapması 0,005 mm’yi geçmemelidir. Paralellikteki maksimum hata 50 mm’de 0,010 mm’yi geçmemelidir. Test yüzeyi, girintilerin ölçülmesini engelleyen çiziklerden arındırılmış olmalıdır. Test yüzeyi pürüzlülüğü, 0,05 µm’yi geçmemelidir. Alt destek yüzeyi ince bir şekilde zımparalanmış veya daha iyi bir yüzey olmalıdır. Referans bloğundan daha sonra herhangi bir malzemenin çıkarılmadığını doğrulamak için, kalibrasyon sırasında kalınlığı referans bloğuna en yakın 0,01 mm’ye kadar işaretlenmeli veya test yüzeyine bir tanımlama işareti yapılmalıdır.

  • “EN ISO 6507-4 Bölüm 4: Sertlik değerleri tabloları” standardında, EN ISO 6507-1 standardına uygun olarak yapılan testlerde kullanılmak üzere Vickers sertlik tabloları verilmektedir.

Kısaca EN ISO 6507 standardı, belirli bir yük altında elmas piramit şeklindeki bir girintinin malzeme yüzeyine bastırılması ve oluşan girintinin köşegeninin ölçülmesi esasına dayanan Vickers sertlik testi kullanılarak sertliğin ölçülme yöntemini tanımlar.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 6507 Metalik malzemeler - Vickers sertlik testi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.

WhatsApp