DIN 53357 Plastik Levha ve Filmlerin Test Edilmesi - Katman Ayırma Testi

Alman Standardizasyon Enstitüsü (DIN) tarafından geliştirilen “DIN 53357 Plastik levha ve filmlerin test edilmesi - Katman ayırma testi” standardında, katmanların birbirine veya üst katmanların alt tabakaya ne kadar sıkı yapıştığını değerlendirmek için kullanılan bir test yöntemi açıklanmaktadır. Bu yöntem ile ayırma kuvveti belirlenir. Bu test yöntemi, DIN 16922 standardına göre ürünlere uygulanabilir. Ürün türüne bağlı olarak Yöntem A veya Yöntem B olmak üzere iki yöntem kullanılabilir. Yöntem üzerinde mutabakata varılmalıdır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda ayırma kuvveti, bu standarda göre belirlenen, iki katmanı birbirinden veya bir üst katmanı alt tabakadan ayırmak için gereken kuvveti ifade eder.

Bu test uygulanırken, “DIN 51220 Malzeme test makineleri” standardında tanımlanan, Sınıf 1 gerekliliklerini karşılayan düşük eylemsiz kuvvet ölçüm ekipmanına sahip, “DIN 51221 Çekme test cihazları” standardına uygun herhangi bir çekme test cihazı kullanılabilir. Test cihazının kuvvet ölçüm aralığı, ortalama ayırma kuvvetinin ölçüm aralığının ilk beşte biri içinde kalmayacağı şekilde seçilmelidir. Numuneye etki eden çekme kuvveti kaydedilebilir.

Numune alma ve ön işlem, “DIN 16906 Plastik örtü ve plastik filmlerin test edilmesi - Numune ve örnek - Hazırlama ve şartlandırma” standardına uygun olarak yapılmalıdır. Numunelerin şekli ve sayısı şu şekilde belirlenmiştir:

• Yöntem A ayırma testi için, her biri 200 mm uzunluğunda beş numune, ağa uzunlamasına ve enine olarak alınmalıdır. Plastik kompozit levhalar için test numunelerinin genişliği 50 mm artı/eksi 1 mm olmalıdır. DIN 16922 standardına göre çok katmanlı plastik filmler için, 15 mm artı/eksi 1 mm genişliğinde test numuneleri kullanılabilir.
• Yöntem B ayırma testi için, her biri 15 mm artı/eksi 1 mm genişliğinde ve 250 ila 300 mm uzunluğunda beş test numunesi levha boyunca ve enine alınmalıdır.

Test numuneleri hazırlanırken ayırma kuvveti belirlenecek katmanlar, mümkünse numunenin dar bir kenarından ve yüzeyine paralel olarak en az 40 mm uzunluğunda mekanik olarak birbirinden ayrılır. Katmanların kendileri önemli ölçüde hasar görmemelidir.

Katmanların ayrılması mümkün değilse, gerekirse numuneyi yaklaşık 40 mm uzunluğunda uygun bir çözücüye veya çözücü buharına daldırarak bu kolaylaştırılabilir. Çözücü daha sonra 70 dereceyi aşmayan bir sıcaklıkta kurutularak uzaklaştırılmalıdır. Üst katman bu işlemden sonra bile alt tabakadan ayrılamıyorsa, test gerçekleştirilemez. Mukavemeti ayırma kuvvetinden daha az olan ince üst katmanlar için, iki numuneyi (üst katmandan üst katmana) solventsiz bir poliüretan yapıştırıcı ile birbirine bağlayarak bağ güçlendirilebilir. Üst katmanlardan sadece biri, yukarıda belirtildiği gibi yaklaşık 40 mm uzunluğunda mekanik olarak ayrılır. Hazırlık işleminden sonra, test numuneleri bu standarda göre ön işleme tabi tutulur.

Günümüzde büyük ölçüde ISO 4593 gibi ISO standartlarının yerini almış olsa da DIN 53357 standardı, özellikle plastik film ve levhaların özelliklerinin değerlendirilmesi açısından malzeme testleri alanında tarihsel olarak önemlidir. Bu standart şu nedenlerle önemli görülmektedir:

• Plastikler için standartlaştırılmış testler: DIN 53357 standardı, çekme dayanımı, uzama ve yırtılma direnci gibi plastik filmlerin mekanik özelliklerini test etmek için tutarlı bir metodoloji sağlamıştır. Bu, farklı laboratuvarlar ve üreticiler arasında güvenilir ve karşılaştırılabilir sonuçlar sağlamıştır.
• Kalite kontrol: Bu standart, plastik filmlerin yaygın olarak kullanıldığı ambalaj gibi endüstrilerde kalite güvencesi açısından kritik öneme sahiptir. Üretici firmaların, malzemelerin belirli performans kriterlerini karşıladığını doğrulamalarına, dayanıklılık ve işlevsellik sağlamalarına olanak tanır.
• Yapışma testi: DIN 53357 standardının önemli bir yönü, lamine veya kaplamalı filmlerin yapışma özelliklerini test etmeye odaklanmasıdır. Bu, katmanlar arasındaki yapışma gücünün (örneğin çok katmanlı ambalajlarda veya bantlarda) ürün performansını doğrudan etkilediği uygulamalar için hayati önem taşır.
• Sektör ölçütü: Bu standart, bir Alman standardı olarak, ISO gibi uluslararası standartların daha geniş çapta benimsenmesinden önce Avrupa endüstrileri için bir ölçüt görevi görmüştür. Malzeme spesifikasyonları için ortak bir çerçeve sağlayarak ticareti ve iş birliğini kolaylaştırmıştır.
• Güvenlik ve güvenilirlik: DIN 53357 standardı, test koşullarını ve prosedürlerini tanımlayarak, kritik uygulamalarda (örneğin tıbbi ambalajlama, gıda güvenliği) kullanılan plastik filmlerin sıkı güvenlik ve güvenilirlik gerekliliklerini karşılamasını sağlamaya yardımcı olmaktadır.

Sonuç olarak ISO 4593 veya ASTM eşdeğerleri gibi modern standartlar büyük ölçüde DIN 53357 standardının yerini almıştır. Ancak yine de çeşitli endüstrilerde plastik malzemelerin kalitesini ve performansını artıran titiz ve tekrarlanabilir test protokolleri oluşturulmasında katkısı büyük olmuştur.

Öncelikle plastik film ve levhaların test edilmesine odaklanan DIN 53357 standardı, mekanik ve yapışma özelliklerini değerlendirmek için belirli test yöntemleri içermektedir. Bu yöntemler, özellikle ambalaj, laminat ve kaplama gibi uygulamalarda plastik filmlerin performansını değerlendirmek için tasarlanmıştır. Başlıca test yöntemleri şunlardır:

• Yapışma testi (soyulma testi): Bu testin amacı, çok katmanlı ambalaj veya yapışkan bantlar gibi lamine veya kaplamalı plastik film katmanları arasındaki yapışma mukavemetini ölçmektir. Bir lamine filmin katmanlarının, bir çekme test cihazı kullanılarak belirli bir açıyla (genellikle 180 derece veya 90 derece) ayrıldığı bir soyulma testi gerçekleştirilir. Bu standart, tutarlı sonuçlar sağlamak için soyulma hızı, numune genişliği ve çevre koşulları (örneğin sıcaklık ve nem) gibi parametreleri belirler.
• Çekme testi: Bu testin amacı, plastik filmlerin mekanik mukavemetini ve elastikiyetini, çekme mukavemeti (filmi koparmak için gereken kuvvet) ve kopma anındaki uzama dahil olmak üzere değerlendirmektir. Bir film şeridi, bir çekme test makinesine sıkıştırılır ve kopana kadar sabit bir hızda gerilir. Bu test ile çekme mukavemeti, kopma anındaki uzama ve akma mukavemeti (varsa) belirlenir.
• Yırtılma direnci testi: Bu testin amacı, poşet veya ambalaj gibi uygulamalarda dayanıklılığı değerlendirmek için çok önemli olan plastik bir filmin yırtılmaya karşı direncini ölçmektir. Önceden kesilmiş bir numune (genellikle başlangıçta küçük bir yırtılma ile), Elmendorf yırtılma testi veya pantolon yırtılma testi gibi yöntemler kullanılarak bir yırtılma kuvvetine tabi tutulur. Yırtılmanın yayılması için gereken kuvvet kaydedilir.
• Kaplanmış filmler için bağlanma gücü testi: Bu testin amacı, bir plastik film ile bir kaplama (örneğin lake, mürekkep veya yapıştırıcı) arasındaki bağlanma gücünü değerlendirmektir. Soyulma testine benzer şekilde, bu test kaplamayı alt tabakadan ayırmak için gereken kuvveti ölçmeyi içerir. Ayrışmayı başlatmak ve yaymak için özel ekipmanlar kullanılabilir.
• Numune hazırlama ve şartlandırma: Bu sürecin amacı, tutarlı ve tekrarlanabilir sonuçlar sağlamaktır. Bu standart, çevresel faktörlerden kaynaklanan değişkenliği ortadan kaldırmak için numunelerin testten önce nasıl kesilmesi, saklanması ve şartlandırılması (örneğin belirli sıcaklık ve nem seviyelerinde) gerektiğini belirtir.

DIN 53357 standardının birçok yöntemi, ISO veya ASTM standartlarına entegre edilmiş veya bu standartlar tarafından değiştirilmiştir. Ancak prensipler benzerliğini korumaktadır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “DIN 53357 Plastik levha ve filmlerin test edilmesi - Katman ayırma testi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.