EN 13523 Bobin Kaplamalı Metaller - Test Yöntemleri

Bir Avrupa standardı olan “EN 13523 Bobin kaplamalı metaller - Test yöntemleri” standardı, esas olarak aynı başlık altında yayınlanan alt standartlardan oluşmaktadır. Bu standartlar kısaca şunlardır:

• “EN 13523-0 Bölüm 0: Genel giriş” standardında, EN 13523 standardının tüm bölümlerinin genel kapsamı açıklanmakta, tüm bölümler için ortak tanımlar verilmekte ve çoğu bireysel test yöntemi için test panellerinin nasıl örnekleneceğini ve hazırlanacağını tanımlanmaktadır. Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:
  • Kategori 1 kaplama, 60 μm’ye kadar kuru film kalınlığına sahip sıvı boya veya kaplama tozunun uygulanmasıyla oluşan kaplamadır.
  • Kategori 2 kaplama, 60 μm’den büyük kuru film kalınlığına sahip sıvı boya veya kaplama tozunun uygulanmasıyla oluşan kaplama veya lamine plastik filmdir.
  • Kat, tek bir uygulamadan elde edilen kaplama malzemesinin tabakasıdır. Dolgu maddeleri için film yerine kat kelimesi kullanılır.
  • Kaplama malzemesi, sıvı, macun veya toz formunda, bir alt tabakaya uygulandığında koruyucu, dekoratif veya diğer özelliklere sahip bir tabaka oluşturan üründür. Plastik filmler de kaplama malzemesi olarak kabul edilir.
  • Bobin kaplamalı metal, üzerine bobin kaplama ile kaplama malzemesi uygulanan metaldir.
  • Bobin kaplama, kaplama malzemesinin, film kurutulduktan sonra tekrar sarılabilen bir metal bobine sürekli olarak uygulandığı kaplama işlemidir. Bu işlem, metal yüzeyin temizlenmesini veya ön işlemini içerebilir. Ayrıca (sıvı) boyaların veya kaplama tozlarının tek taraflı veya çift taraflı, tekli veya çoklu uygulanması ve daha sonra kürlenmesini veya plastik filmlerle lamine edilmesini içerebilir.
  • Organik kaplama, kaplanmış ürünün kuru boya filmi veya metal laminantın plastik filmidir.
• “EN 13523-1 Bölüm 1: Film kalınlığı” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın (bobin kaplama) kuru film kalınlığının belirlenmesine yönelik prosedürler açıklanmaktadır. Bu standartta dört uygun yöntem tanımlanmıştır: manyetik indüksiyon, girdap akımı, mikrometre ve optik.
• “EN 13523-2 Bölüm 2: Parlaklık” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın parlaklığını belirleme prosedürü açıklanmaktadır. Parlaklık, bobin kaplı ürünün görünümü için temel öneme sahip bir özelliktir. Aparat, açıklıktan daha büyük boyutta düz bir numune gerektirir, bu nedenle, düz olmayan yüzeyler ölçülemez. Bu yöntem, metalik / sedefli kaplamalar dahil olmak üzere tüm pigmentli ve pigmentsiz kaplamalar için geçerlidir. Ancak, dokulu kaplamalar için yalnızca gösterge niteliğindedir.
• “EN 13523-3 Bölüm 3: Renk farkı ve metamerizm - Enstrüman karşılaştırması” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın enstrümantal renk farkını referans olarak kullanılan bir başkasıyla (genellikle referans olarak adlandırılır) ve aydınlatıcıya bağlı metamerizmi belirleme prosedürleri açıklanmaktadır. İki renk numunesinin aynı spektral yansıma eğrileri olduğunda, spektral özelliklerinden bağımsız olarak herhangi bir aydınlatıcı altında eşleşirler. Buna spektral eşleşme denir. Farklı spektral yansıma eğrilerine sahip iki renk numunesinin belirli bir ışık kaynağı altında görsel olarak eşleşmesi ancak farklı spektral özelliklere sahip başka bir ışık kaynağı altında eşleşmemesi de mümkündür. Bu tür eşleşmelere metamerik denir.
• “EN 13523-4 Bölüm 4: Kalem sertliği” standardında, bilinen sertliğe sahip kalemler vasıtasıyla metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın bağıl sertliğini değerlendirme prosedürü açıklanmaktadır. Pürüzsüz yüzeyler daha doğru sonuçlar verecektir ancak yöntem dokulu yüzeyler için de geçerlidir. Doku ne kadar belirginse, sonuçların güvenilmezliği de o kadar fazladır.
• “EN 13523-5 Bölüm 5: Hızlı deformasyona dayanıklılık (darbe testi)” standardında, bir metalik alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın hızlı deformasyonu sonucu çatlama veya kopmaya karşı direncin, numunenin dayanabileceği enerji cinsinden belirlenmesine yönelik bir prosedür açıklanmaktadır.
• “EN 13523-6 Bölüm 6: Girintiden sonra yapışma (kupa testi)” standardında, yavaş deformasyonla oluşan girintiden sonra organik bir kaplamanın metalik bir alt tabakaya yapışmasını belirleme prosedürünün terimleri açıklanmaktadır. Çatlamaya karşı direnç de değerlendirilebilir.
• “EN 13523-7 Bölüm 7: Bükülmede çatlamaya karşı direnç (T-bükülme testi)” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın 135 ila 180 derece büküldüğünde çatlamaya karşı direncini belirlemeye yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Bu prosedürde hem katlama hem de mandrel yöntemleri dikkate alınır. Katlama yöntemi daha çok pratik amaçlar için kullanılır ancak daha kesin belirlemeler gerektiğinde mandrel yöntemi tercih edilen yöntemdir.
• “EN 13523-8 Bölüm 8: Tuz püskürtmesine (sise) karşı dayanıklılık” standardında, metalik bir alt tabaka (bobin kaplama) üzerindeki organik bir kaplamanın tuz püskürtmesine (sis) karşı direncini belirleme prosedürleri açıklanmaktadır. Çelik için genellikle nötr tuz püskürtmesi (sis) kullanılır ve alüminyum için asetik asit tuz püskürtmesi (sis) kullanılır.
• “EN 13523-9 Bölüm 9: Suya daldırmaya karşı dayanıklılık” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın suya daldırılmaya karşı direncini belirlemeye yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Bu yöntem, metalikler ve kabartmalı, dokulu, sedefli ve baskılı kaplamalar dahil olmak üzere her türlü organik kaplamaya uygulanabilir. Testin sonuçları, bobin kaplı metalin suya karşı direncine dair bir gösterge verir. Bu yöntem, belirli bir yoğuşma durumunu yeniden üretmeyi amaçlamaz.
• “EN 13523-10 Bölüm 10: Floresan UV radyasyonuna ve su yoğunlaşmasına karşı direnç” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın (bobin kaplama) floresan UV radyasyonu, su yoğunlaşması ve kontrollü koşullar altında sıcaklık kombinasyonuna karşı direncini belirlemek için temel prensipler ve bir prosedür açıklanmaktadır. Doğal aşınma sırasında oluşan çeşitli koşullar ve hızlandırılmış testlerin aşırı doğası nedeniyle, ikisi arasında bir korelasyon beklenemez. Tüm organik kaplamalar eşit bir temelde performans göstermez ancak aynı genel tip arasında bir dereceye kadar korelasyon gözlemlenebilir.
• “EN 13523-11 Bölüm 11: Çözücülere karşı dayanıklılık (sürtünme testi)” standardında, metalik bir alt tabaka üzerine uygulanan kürlenmiş organik kaplama filminin belirli bir organik çözücüye karşı direncinin değerlendirilmesi yoluyla kürlenme derecesinin değerlendirilmesi için bir prosedür açıklanmaktadır.
• “EN 13523-12 Bölüm 12: Çizilmeye karşı dayanıklılık” standardında, bir iğne ile çizilerek metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın penetrasyona karşı direncini belirlemeye yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Bazı alüminyum alaşımları ve 0,4 mm’nin altındaki ince kalibreli çelik alt tabakalarda, iğnenin çizilmek yerine alt tabakayı deforme etmesi mümkündür. Bu koşullar altında, bu test yöntemi uygulanamaz. Poli vinil klorür (PVC) ve yapılandırılmış kaplamalar gibi yumuşak kaplamalar, kaplamanın yumuşak yapısı veya iğnenin takılma potansiyeli nedeniyle kesin bir sonuç vermez. Bu yöntem iletken kaplamalar için uygulanamaz.
• “EN 13523-13 Bölüm 13: Isı kullanımıyla hızlandırılmış yaşlanmaya karşı direnç” standardında, belirli bir süre boyunca belirli bir sıcaklıkta ısıtılarak hızlandırılmış yaşlanmaya tabi tutulduğunda metalik bir alt tabaka (düz veya bükülmüş numuneler) üzerindeki organik bir kaplamanın davranışını belirlemeye yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. Isı direncini, tüm olası kullanım koşullarını kontrol edecek şekilde test etmek mümkün değildir. Bu nedenle, bu testin amacı ısının etkisine ilişkin temel test yöntemlerini sağlamaktır.
• “EN 13523-14 Bölüm 14: Tebeşirleme (Helmen yöntemi)” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın doğal veya yapay aşınmasından kaynaklanan tebeşirlenmeyi nesnel olarak belirlemeye yönelik bir yöntem açıklanmaktadır. Organik bir kaplamanın tebeşirlenmesini ölçmek için bu prosedürün avantajı, sonucun bir cihazda hemen okunabilmesidir. Test numunelerinin referans numunelerle görsel olarak karşılaştırılmasıyla öznel yargı gerekli değildir. Bu yöntemi kabartmalı kaplamalar için geçerli değildir. Dokulu kaplamalar durumunda, doku derecesi okumaları etkiler. Ayrıca, kir toplanması açık havada aşınmış numunelerdeki okumaları etkileyebilir.
• “EN 13523-15 Bölüm 15: Metamerizm” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın renk eşleşmesinin metamerizmini belirlemeye yönelik prosedürün terimleri açıklanmaktadır. İki renk numunesi aynı spektral yansıma eğrilerine sahip olduğunda, spektral özelliklerinden bağımsız olarak herhangi bir aydınlatıcı altında eşleşirler. Buna spektral eşleşme denir. Farklı spektral yansıma eğrilerine sahip iki renk numunesinin belirli bir ışık kaynağı altında görsel olarak eşleşmesi ancak farklı spektral özelliklere sahip başka bir ışık kaynağı altında eşleşmemesi de mümkündür. Bu tür eşleşmelere metamerik denir.
• “EN 13523-16 Bölüm 16: Aşınmaya karşı dayanıklılık” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın aşınma ve yıpranmaya karşı direncinin belirlenmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır.
• “EN 13523-17 Bölüm 17: Soyulabilen filmlerin yapışması” standardında, daha önce metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamaya uygulanmış olan sıyrılabilir filmlerin yapışmasının sayısal değerlendirmesini belirlemek amacı ile kullanılan iki yöntem açıklanmaktadır. Numuneler, sıyrılabilir filmin laboratuvarda mı yoksa üretim hattında mı uygulandığına bakılmaksızın test edilebilir. Yapıştırıcılı filmler için Yöntem 1, yapıştırıcısız filmler için ise Yöntem 2 tercih edilir
• “EN 13523-18 Bölüm 18: Lekelenmeye karşı direnç” standardında, kimyasalların metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın özellikleri üzerindeki etkisini değerlendirmek için test yöntemi açıklanmaktadır. Bu standart, tanımlı maddeler kullanılarak yapılan ve renk bozulması, parlaklıkta değişiklik, kabarma, yumuşama, şişme ve yapışma kaybı gibi özelliklerdeki değişikliği değerlendirmek için yapılan testleri kapsar.
• “EN 13523-19 Bölüm 19: Panel tasarımı ve atmosferik maruziyet testi yöntemi” standardında, panel tasarımı tanımlanmakta ve metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın dış ortam koşullarına dayanıklılığını belirleme yönelik bir prosedür açıklanmaktadır.
• “EN 13523-20 Bölüm 20: Köpük yapışması” standardında, kuru ve ıslak koşullar altında metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamaya köpük yapışmasının belirlenmesine yönelik bir laboratuvar yöntemi açıklanmaktadır.
• “EN 13523-21 Bölüm 21: Açık havada maruz kalan panellerin değerlendirilmesi” standardında, açık havada maruz kalma sırasında ve sonrasında metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın davranışını değerlendirmeye yönelik bir prosedürü açıklanmaktadır. Panel tasarımı, hazırlanması ve açık havada maruz kalma yöntemi, EN 13523-19 standardına uygun olarak gerçekleştirilir.
• “EN 13523-22 Bölüm 22: Renk farkı - Görsel karşılaştırma” standardında, bir standart kabinde yaygın doğal gün ışığı veya yapay gün ışığı kullanılarak bir standartla görsel karşılaştırma yoluyla metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın rengindeki farkı belirlemeye yönelik bir prosedür açıklanmaktadır. İki renk numunesi gün ışığında eşleşebilir ancak başka bir ışık kaynağı altında eşleşmeyebilir. Bu olguya metamerizm denir.
• “EN 13523-23 Bölüm 23: Kükürt dioksit içeren nemli atmosferlere karşı direnç” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın kükürt dioksit içeren nemli atmosferlere karşı direncinin belirlenmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır.
• “EN 13523-24 Bölüm 24: Blokaj ve basınç işaretlemesine karşı direnç” standardında, metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın tıkanmaya veya basınç işaretlemesine karşı direncinin belirlenmesine yönelik bir prosedür açıklanmaktadır.
• “EN 13523-25 Bölüm 25: Nem direnci” standardında, kontrollü koşullar altında bir nem kabininde maruz bırakılarak metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın neme karşı dayanıklılığının değerlendirilmesi için kullanılan bir prosedür açıklanmaktadır.
• “EN 13523-26 Bölüm 26: Suyun yoğunlaşmasına karşı direnç” standardında, kontrollü koşullar altında bir nem kabininde maruz bırakılarak metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın sürekli yoğuşmaya karşı direncinin değerlendirilmesine yönelik bir prosedür açıklanmaktadır.
• “EN 13523-27 Bölüm 27: Nemli lapaya karşı direnç (Kataplasm testi)” standardında, aşırı nem (asit, alkali veya nötr) koşullarında metalik bir alt tabaka üzerindeki organik bir kaplamanın (bobin kaplama) direncinin değerlendirilmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır.
• “EN 13523-29 Bölüm 29: Çevresel kirlenmeye karşı direnç (kir tutma ve çizgilenme)” standardında, özellikle “Kaplan çizgileri” olarak bilinen kirlenme kusuru olmak üzere, metalik bir alt tabaka (bobin kaplama) üzerindeki organik bir kaplamanın açık hava maruziyet ortamında kirlenmeye karşı direncinin karşılaştırmalı değerlendirilmesi için kullanılan bir prosedür açıklanmaktadır.

Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, “EN 13523 Bobin kaplamalı metaller - Test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de bulunmaktadır.