ISO 16750-2 Karayolu Taşıtları - Elektrikli ve Elektronik Ekipmanların Çevresel Koşulları ve Testleri - Bölüm 2: Elektrik Yükleri

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 16750-2 Karayolu taşıtları - Elektrikli ve elektronik ekipmanların çevresel koşulları ve testleri - Bölüm 2: Elektrik yükleri” standardında, karayolu taşıtlarındaki elektrikli ve elektronik sistemler veya bileşenler için gereklilikler açıklanmaktadır. Bu standart, olası çevresel stresleri açıklar ve karayolu taşıtının üzerindeki veya içindeki belirli montaj yeri için testleri ve gereklilikleri içerir. Bu standart, elektrik yüklerini tanımlamaktadır.

Ancak bu standart, motosiklet ve mopedlerin sistem ve bileşenlerinin çevresel gereklilikleri veya testleri için geçerli değildir. Ayrıca elektromanyetik uyumluluk (EMC) bu standardın kapsamı dışındadır.

Elektrik yükleri, montaj yerinden bağımsızdır, ancak araç kablo demeti ve bağlantı sistemindeki hem direnç hem de endüktans dahil elektrik empedansına bağlı olarak değişebilir.

ISO 16750-2, kritik bir uluslararası standarttır. Karayolu taşıtlarında kullanılan elektrikli ve elektronik sistemler ve bileşenler için geçerli olup, bu sistemlerin karşılaşabileceği çevresel stresleri özetler ve çeşitli elektrik yükü koşullarında güvenilirliklerini ve performanslarını sağlamak için gereken test ve gereklilikleri belirler. Bu standart, motosikletler ve mopedler hariç olmak üzere karayolu taşıtlarındaki elektrikli ve elektronik sistemleri etkileyen elektrik yüklerine odaklanır. Elektrik koşullarıyla ilgili olası çevresel stresleri ele alır ve bir araçtaki bileşenlerin belirli montaj yerlerine göre uyarlanmış standart test yöntemlerini ve gerekliliklerini tanımlar.

Bu standart, özellikle elektromanyetik uyumluluğu (EMC) kapsamamaktadır, çünkü bu konu IEC CISPR 12 ve 25 gibi diğer standartlarda ele alınmaktadır. Ele alınan elektrik yükleri, montaj konumundan bağımsızdır, ancak aracın kablo demeti ve bağlantı sistemindeki elektrik empedansı gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

ISO 16750-2 standardı, araç bileşenlerinin çalışma sırasında karşılaşabileceği elektriksel gerilimleri simüle etmek için kapsamlı bir test seti sunar. Bu testler, sistemlerin çeşitli elektriksel koşullara arızasız dayanabilmesini sağlar. Bu standardın kapsadığı temel test kategorileri ve içeriğindeki ayrıntılar şu şekildedir:

• Doğru akım (DC) besleme gerilimi: Bu testin amacı, bileşenlerin çeşitli besleme gerilimlerinde doğru şekilde çalıştığını doğrulamaktır. Test sırasında bileşenler, normal ve aşırı çalışma koşullarını simüle etmek için önceden tanımlanmış tablolarda belirtilen farklı DC gerilim seviyelerine tabi tutulur. Test edilen tüm cihaz fonksiyonları, belirtilen gerilim aralıkları içinde tam olarak çalışır durumda kalmalıdır (ISO 16750-1 standardında tanımlandığı gibi Sınıf A).
• Aşırı gerilim:
  • Uzun süreli aşırı gerilim: Bileşenin, örneğin akü takviyesiyle çalıştırma senaryosu sırasında sürekli yüksek gerilime dayanma yeteneğini test eder.
  • Geçici aşırı gerilim: Araç sistemindeki elektriksel geçici olaylar nedeniyle oluşabilecek kısa süreli gerilim yükselmelerine karşı dayanıklılığı değerlendirir.
• Üst üste alternatif gerilim: Bu testin amacı, DC beslemeye alternatif bir gerilim uygulandığında performansı değerlendirmektir. Test, elektriksel gürültüyü veya dalgalanma etkilerini taklit etmek için DC beslemeye AC gerilim (200 kHz’e kadar) uygular. Bileşenler, bozulma olmadan işlevselliğini korumalıdır.
• Besleme geriliminin yavaşça azaltılması ve artırılması: Bu testin amacı, akü deşarjı veya şarjı sırasında olduğu gibi besleme gerilimindeki kademeli değişiklikleri simüle etmektir. Test sırasında bileşenin bu değişikliklere verdiği tepkiyi test etmek için gerilim yavaşça azaltılır ve artırılır. Bileşenler, arıza olmadan güvenilir bir şekilde çalışmalıdır.
• Besleme gerilimindeki kesintiler:
  • Düşüşler veya kesintiler: Gevşek bağlantılar gibi sorunları simüle ederek kısa süreli gerilim düşüşlerini veya kesintilerini test eder.
  • Gerilim düşüşünde sıfırlama davranışı: Bileşenlerin bir gerilim düşüşünden sonra nasıl toparlandığını değerlendirir.
  • Başlangıç profili: Araç çalıştırılırken gerilim profilini simüle eder.
  • Yük boşaltma: Akü gibi bir yükün aniden kesilmesinden kaynaklanan yüksek gerilim geçişlerine karşı dayanıklılığı test eder.
• Ters gerilim: Bu testin amacı, bileşenlerin, yanlış kablolama nedeniyle oluşabilecek ters polarite koşullarına dayanabilmesini sağlamaktır. Test sırasında bileşene ters gerilim uygulanır. Bileşenler ya normal şekilde çalışmalı ya da bu durumu hasar görmeden güvenli bir şekilde idare etmelidir.
• Toprak referansı ve besleme ofseti: Bu testin amacı, toprak referansları veya besleme gerilimleri arasında bir ofset olduğunda performansı test etmektir. Bu yöntem aracın elektrik sistemindeki toprak potansiyeli veya besleme ofsetlerindeki farklılıkları simüle eder. Bileşenler bu koşullar altında işlevselliğini korumalıdır.
• Açık devre testleri:
  • Tek hat kesintisi: Tek bir bağlantı kopmasının etkisini test eder.
  • Çoklu hat kesintisi: Birden fazla bağlantı kesildiğinde performansı değerlendirir.
• Kısa devre / aşırı yük koruması: Bu testin amacı, bileşenlerin kısa devrelere ve aşırı yüklenmeye karşı korunmasını sağlamaktır. Bu testler, sinyal ve yük devrelerinde kısa devre testlerinin yanı sıra yük devreleri için aşırı yük testlerini içerir. Bileşenler, daha fazla sistem hasarına neden olmadan ya dayanıklı olmalı ya da güvenli bir şekilde arızalanmalıdır.
• Dayanım gerilimi ve yalıtım direnci:
  • Dayanım gerilimi: Bileşenin yüksek gerilimlere bozulmadan dayanma yeteneğini test eder.
  • Yalıtım direnci: İstenmeyen akım akışını önlemek için yalıtımın direncini ölçer.

Bu testlerde bileşenler belirtilen gerilim ve direnç eşiklerini karşılamalıdır.

• Elektromanyetik uyumluluk (EMC): EMC, bu standartta açıkça hariç tutulmuştur ancak bu standart, kapsamlı testler için ilgili EMC standartlarına (örneğin IEC CISPR 12 ve 25) atıfta bulunmaktadır.

ISO 16750-2 standardı, karayolu taşıtlarındaki elektrikli ve elektronik sistemlerin güvenilirliğini ve emniyetini sağlamada hayati bir rol oynar. Araçlar, otonom sürüş, bilgi-eğlence ve güç yönetimi gibi işlevler için giderek daha karmaşık elektronik sistemlere bağımlı hale geldikçe, bu standart, bileşenlerin karşılaştıkları zorlu elektriksel ortamlara dayanabilmesini sağlar. Üreticiler ve tedarikçiler, bileşenlerini doğrulamak ve uluslararası kalite ve güvenlik standartlarına uygunluğu sağlamak için bu standardı kullanır. Bu, arıza riskini azaltır, araç güvenliğini artırır ve güçlü otomotiv teknolojilerinin geliştirilmesini destekler.

Sonuç olarak ISO 16750-2 standardı, otomotiv endüstrisi için çeşitli elektrik yükü koşulları altında elektrikli ve elektronik bileşenlerin test edilmesi için yapılandırılmış bir çerçeve sunan temel bir araçtır. Kapsamlı test kategorileri ve güncellenmiş gereklilikleri, araç sistemlerinin gelişen karmaşıklığını yansıtır. Üreticiler, bu standarda uyarak bileşenlerinin güvenilir, emniyetli ve modern karayolu taşıtlarının zorlu koşullarında performans gösterebilecek kapasitede olmasını sağlayabilirler.

Uzun yıllardır hizmet veren ve dünyada bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeleri titizlikle takip eden kuruluşumuz, her sektörden işletmelere, yetişkin bir kadro ve geniş bir altyapı ile çok farklı alanlarda test, ölçüm ve analiz çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 16750-2 Karayolu taşıtları - Elektrikli ve elektronik ekipmanların çevresel koşulları ve testleri - Bölüm 2: Elektrik yükleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.