MBN 55555-6 Metalik Olmayan Malzemeler, Malzeme Sistemleri ve Yarı Mamuller - Bölüm 6: Mekanik Testler

Mercedes Benz Grubu tarafından geliştirilen “MBN 55555-6 Metalik olmayan malzemeler, malzeme sistemleri ve yarı mamuller - Bölüm 6: Mekanik testler” standardında, metal olmayan malzemelerin, malzeme sistemlerinin ve yarı mamul ürünlerin mekanik testleri açıklanmaktadır. Grubun tedarik spesifikasyonlarını tamamlayıcı niteliktedir. Bu standart, MBN, DIN, EN, ISO standartlarında veya VDA tavsiyelerinde tanımlanmamış veya yetersiz tanımlanmış özel test spesifikasyonları içermektedir.

Bu standartta genel gereklilikler şu şekilde tanımlanmıştır:

• Ürün güvenliğini ve kalitesini garanti altına almak ve sertifikasyon gerekliliklerini karşılamak için ilgili tüm yasal düzenlemelere ve yasalara uyulmalıdır. Ayrıca, Grubun ilgili gereklilikleri de geçerlidir.
• Tüm malzemeler, proses teknolojileri, bileşen parçaları ve sistemler, düzenlenmiş maddeler ve geri dönüştürülebilirlik ile ilgili mevcut yasal gerekliliklere uygun olmalıdır.
• “DBL 8585 Genel gereksinimler - Çevre koruma, tehlikeli maddeler, tehlikeli mallar malzeme seçimi için negatif madde listesi” standardına uyulmalıdır.
• Araç iç mekanındaki emisyon davranışına ilişkin yasal gereklilikler ve bölgesel standartlara uyulmalıdır.
• Araç iç mekanındaki malzeme ve bileşenlerden kaynaklanan emisyonlara ilişkin Gruba özgü hükümler karşılanmalıdır (bu hükümler “DBL 5430 İç mekandaki emisyonlar ve koku” standardında yer almaktadır).
• Açıklanan testler kullanılarak kontrol edilen metalik olmayan malzemeler, malzeme sistemleri ve yarı mamul ürünler için karşılanması gereken gereklilikler de şirket standartlarında belgelenmelidir. Bu, bir şirket standardının, sadece referans aldığı şirket standardı test gerekliliklerini içerdiğinde bu standarttaki bir teste atıfta bulunmasına izin verildiği anlamına gelir.
• Metalik olmayan malzemelerin, malzeme sistemlerinin ve yarı mamul ürünlerin test edilmesinde, referans veren şirket standardının hükümleri de dikkate alınmalıdır.

Bu standartta tanımlanan mekanik testler şunlardır:

• Çizilmelere maruz kalma: Bu yöntemde deri, suni deri ve filmlerde tırnakla çizilmeye karşı direnç test edilir. Testlerde DIN EN ISO 291 standardına uyulur. Test numuneleri, testten önce en az 24 saat boyunca DIN EN ISO 291 standardına göre 23 derece sıcaklık ve yüzde 50 bağıl ortamında şartlandırılır. Test yapılırken test numunesinin yüzeyi, tırnak ile hafif bir basınç altında yüzey üzerinde dikey olarak çizilerek veya bir bıçakla çizilmelidir. Genelde başparmak tırnağı (kenarı keskin olabileceğinden yeni kesilmemiş) kullanılır. Test için, test numunesi sert bir yüzeye (örneğin cam panel) yerleştirilmelidir. Görsel değişiklikler değerlendirilmelidir (örneğin parlaklıkta hafif veya önemli değişiklikler (yazma efekti), hasar, çatlak izleri).
• Keski kullanılarak yüzeyin çizilmesi: Bu yöntemde, yüzey malzemelerinin çizilmeye ve yıpranmaya tepki olarak davranışı test edilir. Örneğin suni deri ve filmler gibi işlenmiş örgülü ürünler, deri ve astarlı montaj parçaları bu şekilde test edilir. Testlerde DIN EN ISO 291 ve VDA 230-218 standartlarına uyulur. Test yapılırken malzeme (numunenin yüzeyi), test cihazı kullanılarak, keskinin belirli bir hareketi (bir kez ileri ve geri) yoluyla test edilir. Bu testlerde aşındırma aleti kullanılır. Bu alet, yaklaşık 170 mm/sn ortalama hızla tek bir yönde ve geriye doğru tek bir hareket gerçekleştirir ve yaklaşık 100 mm’lik bir yol izler. Alet, hareket sırasında keskiyi önce numune üzerine yerleştiren ve ardından tekrar kaldıran bir rampa ile donatılmalıdır. Keski, temas yolu üzerinde serbestçe dikey olarak hareket etmelidir.

Örgü ürünler için, bir test numunesi örgü yönünde ve bir numune de örgüye dik (en az 200 mm x 100 mm) olacak şekilde alınır. Numunenin test cihazına nasıl sabitlendiğine bağlı olarak, gerekli numune boyutları biraz farklı olabilir. Deri söz konusu olduğunda, gerekirse çeşitli noktalardan numuneler (en az 200 mm x 100 mm) alınmalıdır. Örnekler montaj parçalarından alındığında, bu işlem belgelendirilmiş bir numune alma planına göre yapılmalıdır. Test numuneleri, testten önce en az 24 saat boyunca DIN EN ISO 291 standardına göre 23 derece sıcaklık ve yüzde 50 bağıl ortamında şartlandırılır. Pamuk veya yün gibi kumaş içeren bazı malzemeler daha uzun koşullandırma süreleri gerektirebilir.

• Taneli plastik yüzeylerin çizilmeye maruz bırakılması: Bu yöntem, mat veya taneli plastik yüzeylerin tek noktada yoğunlaşan strese (çizilme), düz strese (yazma) ve mekanik strese (yazma) karşı direncini belirlemek ve stres sonrası yüzey kalitesindeki değişimin (çizilme ve yazma) objektif (araçsal) değerlendirilmesi için standartlaştırılmış yöntemler içerir. Bu testlerde DIN 5033-7, DIN 5033-8, DIN 55656, DIN EN ISO 291, DIN EN ISO 1518-1, DIN EN ISO 2813 ve DIN EN ISO 11664-4 standartlarına uyulur. Bu yöntem, mat veya pürüzlü plastik yüzeylerin çizilme ve yazma direncinin nicel olarak belirlenmesini içerir. Testler, düzlem-paralel test levhaları üzerinde gerçekleştirilmelidir. Gerçek bileşenlerden alınan kesikler gibi uzamsal olarak eğimli yüzeylere uygulama, sapma sonuçlarına yol açar ve bu öneriye uygun olarak ortaklar arasında özel olarak kararlaştırılmalıdır. Genellikle bileşenler, gerekirse referans numuneler kullanılarak sadece nitel (görsel) olarak değerlendirilebilir. Test yüzeylerindeki hasarı test etmek için bir çizilme sertlik test cihazı kullanılmalıdır. Testler sadece yaklaşık 2,0 mm ila 3,5 mm kalınlığında ve 100 mm x 150 mm boyutlarında olan düz-paralel plakalar üzerinde ve gerekirse daha büyük plakalardan kaldırılan aynı kapılarla (örneğin film kapısı) gerçekleştirilebilir.
• Sıcak damgalı etiketlerin çizilme testi: Bu yöntemde, sıcak damgalı etiketlerin yapışma mukavemeti belirlenir. Bu testlerde DBL 5416 ve DIN EN ISO 291 standartlarına uyulur. Farklı yüzeylere sahip sıcak damgalı etiketler, iki farklı kazıma yöntemi kullanılarak kenarlara yapışma açısından test edilir. Yöntem A: Çapraz kesim uygulanırken, etiketli bileşenler, çalışanların kendi kendini izlemesi için çapraz kesim yoluyla yapışma açısından test edilir. Yöntem B: Laboratuvar aşınma testi uygulanırken uygun bileşen bölümlerinin etiket yapışması, APG 1000 aşınma test cihazı kullanılarak test edilir.

MBN 55555-6 standardında ayrıca şu test yöntemleri de tanımlanmaktadır:

• Çizilmelere maruz kalma
• Keski kullanılarak yüzeyin çizilmesi
• Taneli plastik yüzeylerin çizilmeye maruz bırakılması
• Sıcak damgalı etiketlerin çizilme testi
• Martindale sürtünme testi
• Çelik topuklarla sürtünme testi
• Flokun aşınma direnci
• Crockmeter (sürtünme kumaşı) ile aşınma direnci
• MIE aşınma testi
• Sürtünme katsayısı
• Üst kumaş katlama testi
• Isı direnci - Katlanmış maruz kalma
• Soğuk direnci - Katlanmış maruz kalma
• Soğuk direnci - Bükülme maruz kalma
• Bükülme direnci
• Sertlik testi
• Top düşme testi
• Çekme mukavemeti - Kenar ipliği çekme kuvveti
• Sürüntü aykırı değer testi MT 501
• Girinti mesafesi ölçümü
• Yapışma özelliği
• Lamine olmayan örme kumaşların opaklığının belirlenmesi
• Mikro sandviç kumaşların eğilme özelliklerinin belirlenmesi
• Dekoratif ürünler için soyulma testi
• Köpük malzemelere yapışma özelliğinin belirlenmesi
• Köpük ve altlık arasındaki arayüzde köpük yapışma özelliği

Uzun yıllardır hizmet veren ve dünyada bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeleri titizlikle takip eden kuruluşumuz, her sektörden işletmelere, yetişkin bir kadro ve geniş bir altyapı ile çok farklı alanlarda test, ölçüm ve analiz çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede işletmelere “MBN 55555-6 Metalik olmayan malzemeler, malzeme sistemleri ve yarı mamuller - Bölüm 6: Mekanik testler” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.