
Spesifik migrasyon limiti ya da belirli göç sınırı (SML), belirli bir maddenin gıda ile temas eden malzemelerden (plastikler, kaplamalar veya ambalajlar gibi) gıdaya veya gıda taklitlerine geçmesine izin verilen maksimum izin verilen miktarını tanımlayan düzenleyici bir eşiktir. Bu değer genellikle mg/kg (kilogram gıda başına miligram madde) olarak ifade edilir.

Bu limitin amacı, potansiyel olarak zararlı maddelere maruziyeti sınırlayarak tüketici sağlığını korumaktır. Spesifik migrasyon limiti, (AB) 10/2011 sayılı yönetmelik kapsamında Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) gibi kuruluşlar tarafından belirlenir.
Spesifik migrasyon limiti, gıda ile temas eden malzemelerin üretiminde kasıtlı olarak kullanılan katkı maddeleri, monomerler veya diğer maddeler için söz konusudur. Göç testi, gerçek yaşam gıda teması senaryolarını (sıcaklık, zaman, gıda türü) simüle etmek için belirtilen koşullar altında gerçekleştirilir. Örneğin plastik bir gıda kabının spesifik migrasyon limiti 2 mg/kg ise, o maddenin sadece 2 mg’ının 1 kg gıdaya geçmesine izin verilir.
(AB) 10/2011 sayılı gıda ile temas etmesi amaçlanan plastik malzemeler ve maddeler hakkındaki Komisyon tüzüğü, şu plastik malzemelerin ve maddelerin imalatı ve pazarlanması için özel gereklilikler belirler:
Bu yönetmelik, AB pazarına sunulan ve şu kategorilere giren malzemeler ve maddeler için geçerlidir:
Bu yönetmeliğe göre, plastik malzemeler ve maddeler, yönetmelik ekinde belirtilen özgül göç limitlerini (SML) aşan miktarlarda bileşenlerini gıdalara aktaramaz. Bu özgül göç limitleri (SML), kg gıda başına mg madde (mg/kg) olarak ifade edilir. Ekte özgül göç limiti veya başka kısıtlamalar belirtilmeyen maddeler için 60 mg/kg’lık genel özgül göç limiti uygulanır.
Genel göç sınırı açısından plastik malzemeler ve maddeler, gıda temas yüzeyinin dm2’si başına salınan toplam bileşen miktarının 10 miligramını (mg/dm2) aşan miktarlarda bileşenlerini gıda taklitlerine aktaramaz. Bebekler ve küçük çocuklar için tasarlanmış gıdalarla temas etmesi amaçlanan plastik malzemeler ve maddeler, gıda taklitlerinin kg’ı başına salınan toplam bileşen miktarının 60 miligramını aşan miktarlarda bileşenlerini gıda taklitlerine aktaramaz.
Spesifik migrasyon limiti (SML) analizi, plastik ambalaj, kaplar veya kaplamalar gibi bir gıda temas malzemesinin izin verilen sınırın ötesinde gıdaya veya gıda taklitlerine herhangi bir düzenlenmiş madde salıp salmadığını belirlemek için kullanılan test prosedürlerini ifade eder. Bu prosedürlerin amacı, güvenlik düzenlemelerine uyumu sağlamak ve tüketicileri zararlı kimyasal maruziyetten korumaktır.
Spesifik migrasyon limiti analizinde ilk adım gıda simulantlarının seçimidir. Simulantlar, gıda türlerini taklit eden standartlaştırılmış maddelerdir:
İkinci adımda gıda temas malzemesi numuneleri, temasa hazır formda hazırlanır. Arkasından malzeme, belirtilen ön işlem gereksinimlerine göre şartlandırılır.
Üçüncü adımda göç testi koşulları sağlanır. Bu noktada en kötü durum kullanımı simüle edilir (örneğin sıcaklık, süre). Sonra numuneler simulanta daldırılır veya maruz bırakılır.
Dördüncü adım çıkarma ve analizdir. Maruziyetten sonra simulant, göç eden madde açısından analiz edilir. Uygulanan başlıca teknikler şunları içerir:
Beşinci adım miktar belirleme ve karşılaştırma adımıdır. Simulanttaki maddenin konsantrasyonu ölçülür (mg/kg). Arkasından yasal düzenlemelerde veya standartlarda tanımlanan spesifik migrasyon limiti (SML) değerleri ile karşılaştırılır.
Son adım uygunluk değerlendirmesidir. Eğer göç değeri SML sınır değerinin altındaysa uyumlu kabul edilir. Eğer göç değeri SML sınır değerinin üzerindeyse uyumsuz kabul edilir. Bu durum, yeniden formülasyon veya kullanım kısıtlamaları gerektirir.
Bir başka spesifik migrasyon limiti analiz yöntemi örneğin polikarbonat bebek biberonlarında bisfenol A (BPA) analizidir. Bu yöntemin amacı, bir polikarbonat bebek biberonundan Bisfenol A (BPA) göçünün izin verilen 0,05 mg/kg değerinde kalıp kalmadığını belirlemektir.
Analiz için kalıntı BPA içerdiğinden şüphelenilen bir polikarbonat bebek biberonu seçilir. Meyve suyu gibi asidik sıvıları taklit etmek için simulant B yüzde (3 asetik asit) kullanılır. Test uygulanırken uzun süreli depolama veya tekrarlanan kullanımı simüle edilerek numune, 10 gün boyunca 40 derecede maruz bırakılır. Şişe simulant ile doldurulur ve belirtilen koşullar altında kapatılır ve saklanır. Test süresi tamamlandığında simulant alınır ve UV algılamalı yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi ile analiz edilir. BPA için SML sınırı 0,05 mg/kg’dır. Eğer belirlenen değer bu değerin altındaysa uyumlu kabul edilir.
Kısaca gıdayla temas eden malzemelerin güvenliğini sağlamak ve zararlı maddelerin gıdayı kirletmesini önleyerek halk sağlığını korumak için spesifik migrasyon limiti analizleri gereklidir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere spesifik migrasyon limiti (SML) analizi hizmetleri de verilmektedir.
