Анализа на микропластика

Микропластиките се синтетички соединенија со висока молекуларна тежина кои се микронизирани во пластични честички помали од 5 mm. Ваквите материјали имаат ниска стапка на биоразградливост и затоа најчесто остануваат во животната средина и негативно влијаат врз човечкото тело, кое е крајниот потрошувач во синџирот на исхрана.

Хемиските компоненти на микропластиката во животната средина се разновидни и вклучуваат полимери како што се полиетилен (PE), полипропилен (PP), полистирен (PS), полиетилен терефталат, поливинил хлорид и поливинил алкохол. Микропластиката може да се најде во форма на парчиња, филмови, влакна и пена.

Луѓето се главно изложени на микропластика преку употреба на разни пластични производи, на пр. пластични амбалажи, распаѓачки пластични материјали, рибарски мрежи, текстил и производи за лична хигиена, како и преку изложеност на парчиња боја што протекуваат во животната средина (т.е. воздух, вода, морска вода и почва). Затоа, луѓето можат да бидат изложени на микропластика преку директно голтање, директен контакт и вдишување.

Микропластиката е сеприсутна и луѓето се изложени на неа на различни начини. Потребни се различни проценки на изложеност и токсичност за да се процени токсичноста и несаканите ефекти од таквата изложеност кај луѓето.

Микропластиките се толку мали што е речиси невозможно да се соберат откако ќе се ослободат во екосистемот. Како резултат на тоа, земјите ширум светот донесуваат регулативи во врска со примарната микропластика. На пример, земјите од Европската Унија преземаат разни мерки за рециклирање на пластика, развој на биоразградлива пластика, одвојување на штетните супстанции во пластиката и спречување на формирање на морски отпад.

Стандардот „ISO 24187 Принципи за анализа на микропластика во животната средина“ објавен од Меѓународната организација за стандардизација (ISO) ги опишува принципите што треба да се следат при анализата на микропластика во различни матрици на животната средина. Тие вклучуваат употреба на специфична апаратура за единствена класификација на големината на честичките од пластика, земање примероци, подготовка на примероци и одредување на репрезентативни количини на примероци.

Целта на овој стандард е да ги специфицира минималните барања сè додека не бидат достапни специфични стандарди за различни ситуации. Ова е важно за да се обезбеди дека развојот на специфични стандарди се врши на конзистентна основа и дека е можна споредба или корелација на резултатите. Сепак, овој стандард не вклучува барања за активности за следење.

За целите на овој стандард, следните дефиниции се применуваат покрај термините и дефинициите дадени во „ISO 472 Пластика - Вокабулар“:

• Голема микропластика е секоја цврста пластична честичка нерастворлива во вода со големина помеѓу 1 mm и 5 mm. Микропластиката може да има различни форми. Општо земено, голем микропластичен предмет претставува предмет составен од пластика или дел од производ наменет за краен корисник или фрагмент од сродниот предмет.
• Микропластика е секоја цврста пластична честичка нерастворлива во вода со големина помеѓу 1 µm и 1 mm. Примарниот микропластичен објект претставува честичка што намерно се додава во производите на крајниот корисник, на пример, козметика, премази и бои. Секундарните микропластични предмети може да се појават и како дел од предметот од интерес. Микропластиките имаат правилни и неправилни форми. Дефинираната големина е поврзана со најдолгата должина на честичката.
• Адитивите се супстанции што се користат за преработка на пластика или за менување на крајните наменски својства на пластиката. Важни адитиви како што се полнила или армирани материјали, пластификатори и средства за забавување на пламенот се дефинирани во стандардот ISO 1043.

Микропластика е термин што се однесува на различни физички и хемиски својства како што се облик, големина (опсег), тип на полимер, присуство на адитиви, присуство на полнила, статус на деградација и така натаму. Количината на микропластика во дадена матрица може да се мери на различни начини, т.е. како број (честички) или масена содржина или сооднос во однос на количината на примерокот.

Шематски приказ на меѓузависностите на микропластичната анализа е прикажан на сликата дадена во стандардот.

Сите аналитички чекори (земање примероци, подготовка на примероци, детекција) треба да се изведуваат во услови на работа без пластика или со ниска содржина на пластика. Тие вклучуваат избегнување на стандардни пластични производи (на пр. цевки, контејнери). Контаминацијата, особено вкрстената контаминација, мора да се спречи, а корисникот треба да избегнува употреба на пластична опрема секогаш кога е можно. Наместо тоа, треба да се користат алтернативи направени од метал, стакло или керамика. По исклучок и откако ќе се докаже со тестови, може да се користат и видови пластика што не можат да се детектираат или евалуираат. Исто така, треба да се внимава личната заштитна опрема, како што се лабораториски мантили или ракавици, да биде изработена од несинтетички материјал или материјали што не се мешаат во анализите. Тестовите за обновување треба да се вршат за секој аналитички чекор.

Доколку е можно, примероците треба да се обработуваат во кутии за ламинарен проток во лабораторијата или во чисти простории, особено за време на процесот на подготовка на примероците и одредување на бројот на честички. Треба однапред да се утврди дали примероците треба да се хигиенизираат. Стерилизација е стандардна препорака за анализа на суви примероци од отпадни води, канализациска талог и органски отпад. Може да се применат различни методи, но секој има специфично влијание врз интегритетот на микропластичните честички во примерокот:

• Стерилизација со пареа: Ризик од топење на микропластика (на пр. PE, PP).
• Стерилизација со зрачење (гама, бета зрачење, УВ зрачење): Ризик од уништување на полимерната структура (одвојување на полимерните ланци и оксидација).
• Хемиска стерилизација: Ризик од хемиска модификација на полимерната структура или на површината на честичките.

Треба да се евидентираат релевантните информации за условите за мерење и контролните процеси (проценка на квалитетот и контрола на квалитетот), вклучувајќи ги сите аналитички чекори. За општи мерки за контрола на квалитетот во лабораториите, треба да се следи стандардот ISO/IEC 17025, а за споредбени тестови, треба да се следи стандардот ISO 13528.

Нашата организација има силен персонал кој внимателно ги следи случувањата во областа на науката и технологијата во светот и постојано се усовршува. Меѓу бројните студии за тестирање, мерење, анализа и евалуација што се обезбедуваат за бизниси во различни сектори, вклучени се и услуги за анализа на микропластика.