EN ISO 80079 Atmosfery wybuchowe

Norma „EN ISO 80079 Atmosfery wybuchowe”, opracowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), a następnie opublikowana jako norma europejska w ramach działań harmonizacyjnych, składa się z następujących podsekcji opublikowanych pod tym samym tytułem:

• „EN ISO 80079-20-1 Właściwości materiałów do klasyfikacji gazów i par – Metody badań i dane” to uznawana na całym świecie norma określająca metody badań i dane odniesienia dotyczące klasyfikacji gazów i par palnych stosowanych w atmosferach wybuchowych.

Niniejsza norma stanowi istotne odniesienie dla producentów, laboratoriów badawczych, jednostek certyfikujących i inżynierów ds. bezpieczeństwa zajmujących się projektowaniem i certyfikacją sprzętu przeznaczonego i certyfikowanego do użytku w środowiskach niebezpiecznych (Ex).

Głównym celem normy EN ISO 80079-20-1 jest zapewnienie znormalizowanych metod określania właściwości palnych gazów i par. Właściwości te są wykorzystywane do:

• Rozdzielanie gazów na grupy wybuchowe.
• Identyfikacja grup urządzeń przeznaczonych do stref niebezpiecznych.
• Przypisywanie klas temperaturowych na podstawie zachowania się zapłonu.
• W celu wsparcia bezpiecznego projektowania i certyfikacji urządzeń przeciwwybuchowych (Ex).
• Dostarczanie sprawdzonych danych dotyczących właściwości materiałów do wykorzystania w inżynierii obszarów niebezpiecznych.

Norma ta ma na celu zapewnienie, że urządzenia elektryczne i nieelektryczne przeznaczone do stosowania w atmosferach wybuchowych zapewniają odpowiedni poziom ochrony przed wybuchem.

Norma EN ISO 80079-20-1 obejmuje następujące zagadnienia:

• Metody badawcze służące do pomiaru maksymalnej bezpiecznej przerwy eksperymentalnej.
• Metody badania służące do określania temperatury automatycznego zapłonu.
• Dane referencyjne dotyczące licznych gazów i par łatwopalnych.
• Klasyfikacja substancji ze względu na grupy wybuchowe.
• Specyfikacje materiałowe wymagane przy doborze sprzętu przeciwwybuchowego.

Norma ta dotyczy przede wszystkim mieszanin gazowo-powietrznych i parowo-powietrznych w standardowych warunkach atmosferycznych:

• Temperatura: 20 stopni
• Ciśnienie: 101,3 kPa

Metody badawcze można stosować również do mieszanek gazu, powietrza i gazów obojętnych, ale wartości odniesienia dla mieszanek obojętnych na ogół nie są uwzględniane.

Nie wszystkie gazy palne zachowują się tak samo po zapłonie. Niektóre łatwo się zapalają, umożliwiając płomieniom przedostanie się przez wąskie szczeliny, podczas gdy inne wymagają większych otworów. Prawidłowa klasyfikacja jest kluczowa, ponieważ określa:

• Konstrukcja obudowy przeciwwybuchowej
• Wymiary ścieżki płomienia
• Maksymalna dopuszczalna temperatura powierzchni
• Wybór sprzętu bezpiecznego wewnętrznie.
• Wymagania dotyczące instalacji w strefach zagrożonych wybuchem

Nieprawidłowa klasyfikacja może skutkować niewystarczającą ochroną przeciwwybuchową i zwiększonym ryzykiem zagrożenia bezpieczeństwa.

• Norma „EN ISO 80079-20-2 Właściwości materiałów – Metody badań pyłów palnych” określa laboratoryjne metody badań stosowane do identyfikacji pyłów palnych i warstw pyłów palnych oraz określa klasyfikację stref zagrożonych wybuchem, w których mogą występować pyłowe atmosfery wybuchowe. Klasyfikacje te wspomagają prawidłowy dobór i instalację urządzeń elektrycznych i mechanicznych przeznaczonych do użytku w pyłowych atmosferach wybuchowych.

Głównym celem normy EN ISO 80079-20-2 jest ustanowienie jednolitych procedur określania, czy dany materiał stały jest proszkiem palnym, oraz pomiaru właściwości wpływających na zagrożenie wybuchem. Norma ta pomaga organizacjom w następujących obszarach:

• Aby określić, czy proszek stwarza ryzyko wybuchu.
• Określenie właściwości zapłonowych proszków palnych.
• Klasyfikacja stref niebezpiecznych zgodnie z wymaganiami ochrony przeciwwybuchowej.
• Wybór odpowiedniego sprzętu przeciwwybuchowego (Ex).
• Poprawa bezpieczeństwa przemysłowego poprzez stosowanie standardowych metod testowania.

Niniejsza norma ma zastosowanie do pyłów palnych i warstw pyłu, które mogą tworzyć atmosfery wybuchowe w normalnych warunkach atmosferycznych. Określa ona metody badań służące do określania:

• Czy materiał jest łatwopalnym proszkiem.
• Charakterystyka palności chmur pyłu.
• Właściwości palne warstw proszku.
• Przewodność elektryczna pyłu.
• Dodatkowe cechy fizyczne wymagane do klasyfikacji obszarów niebezpiecznych.

Standardowe warunki atmosferyczne stosowane w testach są następujące:

• Temperatura: od -20 stopni do +60 stopni
• Ciśnienie: 80 kPa do 110 kPa
• Powietrze zawierające około 21 procent objętości tlenu

„EN ISO 80079-34 Wdrażanie systemów zarządzania jakością w produkcji wyrobów przeznaczonych do stosowania w atmosferach wybuchowych” to norma uznawana na całym świecie, która określa wymagania dotyczące systemu zarządzania jakością w zakresie produkcji urządzeń przeznaczonych do stosowania w atmosferach wybuchowych (wyrobów przeznaczonych do stosowania w atmosferach wybuchowych).

Niniejsza norma została opracowana jako uzupełnienie normy ISO 9001 poprzez wprowadzenie dodatkowych wymagań dotyczących produkcji urządzeń przeciwwybuchowych (Ex). Jest ona szeroko stosowana przez producentów ubiegających się o certyfikaty ATEX i IECEx dla swoich produktów.

Głównym celem normy EN ISO 80079-34 jest zapewnienie, że produkty Ex są wytwarzane konsekwentnie zgodnie z certyfikowanymi projektami i zatwierdzoną dokumentacją. Norma ta pomaga organizacjom w następujących obszarach:

• W szczególności chodzi o ustanowienie systemu zarządzania jakością dla produkcji wyrobów Ex.
• Zachowanie integralności certyfikowanych zabezpieczeń przeciwwybuchowych.
• Zapewnienie, że każdy wytworzony produkt jest zgodny z certyfikatem.
• Aby spełnić wymagania zapewnienia jakości określone w schematach certyfikacji ATEX i IECEx.
• Aby ograniczyć ryzyko wystąpienia usterek mogących osłabić ochronę przed wybuchem.

Norma EN ISO 80079-34 ma zastosowanie do organizacji produkujących następujące produkty:

• Urządzenia elektryczne przeznaczone do stosowania w środowiskach zagrożonych wybuchem.
• Sprzęt nieelektryczny Ex.
• Systemy ochronne.
• Były komponenty.
• Instalacje wymagające certyfikacji Ex.

Zamiast definiować wymogi techniczne dotyczące projektu, norma ta koncentruje się na systemie jakości produkcji potrzebnym do zagwarantowania spójnej produkcji certyfikowanych produktów.

Niniejsza norma nie zastępuje normy ISO 9001. Zamiast tego rozszerza ona normę ISO 9001 poprzez dodanie szczegółowych środków kontroli zagrożeń wybuchowych. Podczas gdy norma ISO 9001 odnosi się do ogólnych zasad zarządzania jakością, takich jak koncentracja na kliencie, przywództwo, myślenie oparte na ryzyku i ciągłe doskonalenie, norma EN ISO 80079-34 oferuje dodatkowe środki kontroli w następujących obszarach:

• Certyfikowana dokumentacja projektowa.
• Krytyczne właściwości materiałów wybuchowych.
• Śledzenie.
• Zarządzanie dostawcami.
• Badanie i testowanie.
• Sprawdzanie zmian w projekcie.
• Zgodność produktu z certyfikacją.

Zazwyczaj organizacje najpierw wdrażają normę ISO 9001, a następnie rozszerzają swoje systemy, aby spełnić wymagania normy EN ISO 80079-34.

• „EN ISO 80079-36 Urządzenia nieelektryczne przeznaczone do stosowania w atmosferach wybuchowych – Podstawowe metody i wymagania to kluczowa norma międzynarodowa, która określa podstawowe wymagania dotyczące projektowania, konstrukcji, badań, dokumentacji i oznakowania urządzeń nieelektrycznych przeznaczonych do stosowania w atmosferach wybuchowych. Norma ta zastępuje wcześniejszą normę EN 13463-1, włączając ochronę przeciwwybuchową urządzeń nieelektrycznych do serii norm EN ISO 80079”.

Głównym celem normy EN ISO 80079-36 jest zapewnienie, że urządzenia nieelektryczne pracujące w atmosferach potencjalnie wybuchowych nie staną się źródłem zapłonu. Norma ta stanowi systematyczne ramy dla:

• Identyfikacja potencjalnych źródeł zapłonu.
• Ocena ryzyka zapłonu.
• Wdrożenie odpowiednich środków ochronnych.
• Weryfikacja, czy urządzenie osiągnęło wymagany poziom ochrony przeciwwybuchowej.
• Zapewnienie spójnego etykietowania i dokumentacji.

W przeciwieństwie do norm skupiających się na sprzęcie elektrycznym, norma EN ISO 80079-36 dotyczy zagrożeń związanych ze sprzętem mechanicznym, cieplnym, hydraulicznym i pneumatycznym.

Niniejsza norma ma zastosowanie do:

• Sprzęt nieelektryczny Ex.
• Były komponenty.
• Systemy ochronne.
• Urządzenia i aparaty posiadające własne potencjalne źródła zapłonu.

Określa wymagania dotyczące urządzeń przeznaczonych do stosowania w grupach urządzeń I, II i III, obejmujących odpowiednio środowiska górnicze, gazowe/parowe i pyłów palnych.

Jednakże norma ta nie ma zastosowania w następujących przypadkach:

• Narzędzia ręczne lub sprzęt obsługiwany ręcznie, który nie posiada zmagazynowanej energii.
• Statyczne urządzenia procesowe, które nie posiadają naturalnego źródła zapłonu (takie jak zbiorniki lub stałe rurociągi).
• Ogólne bezpieczeństwo operacyjne niezwiązane z zagrożeniami wybuchowymi.

Norma EN ISO 80079-36 zakłada działanie w normalnych warunkach atmosferycznych:

• Temperatura: od -20 stopni do +60 stopni
• Ciśnienie: 80 kPa do 110 kPa
• Powietrze zawierające około 21 procent objętości tlenu

Warunki te są brane pod uwagę przy ocenie ryzyka wybuchu i wydajności urządzeń.

Chociaż iskry elektryczne są znanym źródłem zapłonu, wiele wybuchów przemysłowych ma swoje źródło w urządzeniach mechanicznych. Potencjalne źródła zapłonu obejmują:

• Ogrzewanie tarciowe.
• Iskry powstałe w wyniku uderzenia mechanicznego.
• Gorące powierzchnie.
• Ogrzewanie kompresyjne.
• Statyczny.
• Sprężanie adiabatyczne.
• Awarie łóżek.
• Przegrzane hamulce lub sprzęgła.
• Tarcie mechaniczne pomiędzy obracającymi się częściami.

Norma EN ISO 80079-36 nakłada na producentów obowiązek identyfikowania i kontrolowania tych zagrożeń w trakcie procesu projektowania.

Jednym z filarów tej normy jest ocena zagrożenia zapłonem. Producenci muszą systematycznie oceniać następujące elementy:

• Wszystkie możliwe źródła zapłonu.
• Prawdopodobieństwo wystąpienia każdego źródła zapłonu.
• Warunki pracy, w których może dojść do zapłonu.
• Odpowiednie środki ochronne.
• Ryzyko pozostające po podjęciu działań minimalizujących.

Ocena powinna uwzględniać następujące elementy:

• Normalna praca.
• Oczekiwane awarie.
• Rzadkie awarie (jeśli mają zastosowanie).
• Konserwacja i przewidywalne niewłaściwe użytkowanie.

Ocena zagrożenia zapłonem stanowi część dokumentacji technicznej uzupełniającej certyfikację produktu.

• „EN ISO 80079-37 Urządzenia nieelektryczne przeznaczone do stosowania w atmosferach wybuchowych – Rodzaje ochrony nieelektrycznej: „c” bezpieczeństwo konstrukcyjne, „b” kontrola źródła zapłonu i „k” zanurzenie w cieczy” to norma międzynarodowa określająca wymagania dotyczące projektowania i budowy urządzeń nieelektrycznych przeznaczonych do użytku w atmosferach wybuchowych. Norma ta opiera się na normie EN ISO 80079-36, która określa podstawową metodologię i wymagania dotyczące oceny zagrożenia zapłonem dla urządzeń nieelektrycznych Ex. W przypadku rozbieżności między tymi dwiema normami, wymagania normy EN ISO 80079-37 mają pierwszeństwo.”

Głównym celem normy EN ISO 80079-37 jest zdefiniowanie konkretnych rodzajów zabezpieczeń, które zapobiegają zapłonowi urządzeń nieelektrycznych w środowiskach zagrożonych wybuchem gazów lub pyłów. Norma ta pomaga producentom w następujących obszarach:

• Projektowanie urządzeń mechanicznie bezpiecznych do pracy w środowiskach niebezpiecznych.
• Wdrażanie znanych koncepcji ochrony przed wybuchem nieelektrycznym.
• Aby wykazać zgodność z wymogami certyfikacji ATEX i IECEx.
• Aby ograniczyć ryzyko zapłonu od urządzeń mechanicznych.
• Aby zapewnić stałe bezpieczeństwo i niezawodność przez cały okres eksploatacji sprzętu.

Norma EN ISO 80079-37 ma zastosowanie do urządzeń nieelektrycznych w oparciu o jedną lub więcej z następujących koncepcji ochrony:

• Bezpieczeństwo konstrukcyjne „c”
• Sprawdzanie źródła zapłonu „b”
• Atakowanie płynu „k”

Te metody ochrony mogą być stosowane pojedynczo lub w połączeniu, w zależności od wyników oceny zagrożenia zapłonem wymaganej przez normę EN ISO 80079-36. Niniejsza norma ma zastosowanie do urządzeń zaprojektowanych do następujących celów:

• Grupa I Zastosowania górnicze
• Atmosfery gazów wybuchowych grupy II
• Grupa III Atmosfery pyłów palnych

Jednakże typy ochrony „c”, „b” i „k” nie nadają się do poziomu ochrony urządzeń grupy I Ma bez dodatkowych środków ochronnych.

Normy EN ISO 80079-36 i EN ISO 80079-37 zostały opracowane z myślą o łącznym stosowaniu. Norma EN ISO 80079-36 definiuje ogólne zasady, terminologię oraz proces oceny zagrożenia zapłonem. Norma EN ISO 80079-37 określa sposób stosowania trzech akceptowanych technik ochrony przed zagrożeniami nieelektrycznymi.

W praktyce producenci najpierw przeprowadzają ocenę zagrożenia zapłonem zgodnie z normą EN ISO 80079-36, a następnie stosują jeden lub więcej typów ochrony opisanych w normie EN ISO 80079-37.

• „EN ISO 80079-38 Urządzenia i podzespoły przeznaczone do stosowania w podziemnych zakładach górniczych, w których występują atmosfery wybuchowe spowodowane obecnością metanu lub pyłu palnego” to norma międzynarodowa określająca wymagania dotyczące ochrony przeciwwybuchowej urządzeń i podzespołów stosowanych w podziemnych zakładach górniczych, w których mogą występować atmosfery wybuchowe spowodowane obecnością metanu lub pyłu palnego.

Niniejsza norma określa wymagania dotyczące projektowania, konstrukcji, oceny, oznakowania, informacji o konserwacji oraz instrukcji napraw dla maszyn górniczych przeznaczonych do bezpiecznej eksploatacji w niebezpiecznych środowiskach podziemnych. Dotyczy ona zarówno aspektów elektrycznych, jak i nieelektrycznych maszyn górniczych.

Głównym celem normy EN ISO 80079-38 jest zmniejszenie ryzyka wybuchów w kopalniach podziemnych poprzez zapewnienie, że urządzenia nie staną się źródłem zapłonu w środowiskach zawierających metan, palny pył węglowy lub ich kombinację. Norma ta pomaga producentom i operatorom kopalń w następujących obszarach:

• Projektowanie urządzeń minimalizujących ryzyko zapłonu.
• Ocena zagrożeń wybuchem związanych z maszynami górniczymi.
• Wdrożenie odpowiednich środków ochrony przeciwwybuchowej.
• Aby wykazać zgodność z wymogami certyfikacji ATEX i IECEx.
• W celu poprawy bezpieczeństwa personelu pracującego w kopalniach podziemnych.

Norma EN ISO 80079-38 ma zastosowanie do następujących zagadnień:

• Urządzenia wrażliwe na metan przeznaczone do kopalń podziemnych.
• Sprzęt pracujący w środowisku, w którym występuje łatwopalny pył.
• Poszczególne elementy wyposażenia.
• Kompletne części maszyn.
• Komponenty mechaniczne i elektromechaniczne dostarczane jako część systemów górniczych.

Niniejsza norma zakłada działanie w normalnych warunkach atmosferycznych:

• Temperatura: od -20 stopni do +60 stopni
• Ciśnienie: 80 kPa do 110 kPa
• Powietrze zawierające około 21 procent objętości tlenu.

Kopalnie podziemne stwarzają wyjątkowe ryzyko wybuchu, ponieważ metan uwalniany z pokładów węgla może mieszać się z powietrzem, tworząc atmosferę wybuchową. Pył węglowy uwalniany do powietrza podczas prac górniczych może dodatkowo nasilać wybuchy. Potencjalne źródła zapłonu obejmują:

• Gorące powierzchnie.
• Tarcie mechaniczne.
• Iskry powstałe w wyniku uderzenia mechanicznego.
• Awarie elektryczne.
• Przegrzane łóżka.
• Statyczny.
• Zapłon środka smarującego.
• Przegrzanie hamulców.
• Operacje cięcia i wiercenia.

W przeciwieństwie do wielu obiektów przemysłowych, kopalnie podziemne zwykle mają zamknięte przestrzenie i ograniczoną wentylację, co sprawia, że ​​zapobieganie wybuchom jest szczególnie ważne.

Norma EN ISO 80079-38 określa wymagania dotyczące sprzętu górniczego w odniesieniu do poziomów ochrony sprzętu.

• Usługa ochrony urządzeń Ma: Urządzenia chronione przez Ma zapewniają bardzo wysoki poziom bezpieczeństwa i są przeznaczone do zachowania bezpieczeństwa nawet w przypadku ciągłej obecności atmosfery wybuchowej. Muszą działać niezawodnie pomimo rzadkich awarii i powinny być stosowane wszędzie tam, gdzie wymagany jest najwyższy stopień ochrony.
• Usługa ochrony urządzeń Mb: Urządzenia chronione systemem Mb zapewniają wysoki poziom bezpieczeństwa w normalnych warunkach pracy i w przypadku przewidywanej awarii. Jej celem jest odcięcie zasilania lub wycofanie urządzenia z eksploatacji w przypadku długotrwałego utrzymywania się atmosfery wybuchowej. Norma EN ISO 80079-38 określa podstawowe wymagania dla urządzeń Mb, natomiast urządzenia Ma również opierają się na wymaganiach normy EN ISO 80079-36.

„EN ISO 80079-49 Przerywacze płomienia – Wymagania eksploatacyjne, metody badań i ograniczenia stosowania” to norma międzynarodowa, która określa wymagania eksploatacyjne, metody badań, zasady konstrukcji, oznakowanie i ograniczenia stosowania przerywaczy płomienia stosowanych w atmosferach wybuchowych.

Norma ta zastępuje normę ISO 16852, wprowadzając zaktualizowane wymagania techniczne i dostosowując wymagania dotyczące odcinaczy płomieni do rodziny norm EN ISO 80079 dotyczących zabezpieczeń przeciwwybuchowych.

Głównym celem normy EN ISO 80079-49 jest zapewnienie, że przerywacze płomieni skutecznie zapobiegają przedostawaniu się płomieni przez rurociągi, otwory wentylacyjne, zbiorniki i urządzenia procesowe zawierające palne mieszaniny gazu z powietrzem lub pary z powietrzem. Norma ta pomaga producentom i użytkownikom w następujących obszarach:

• Projektowanie i produkcja niezawodnych przerywaczy płomienia.
• Weryfikacja skuteczności odcinania płomienia poprzez testy standaryzowane.
• Określenie bezpiecznych granic działania dla przerywaczy płomienia.
• Poprawa ochrony przeciwwybuchowej w procesach przemysłowych.
• W celu zapewnienia zgodności z normami ATEX, IECEx i innymi międzynarodowymi wymogami bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.

Odcinacz płomienia to pasywne urządzenie zabezpieczające, które zapobiega rozprzestrzenianiu się płomieni przez rurociąg lub otwór, umożliwiając jednocześnie przepływ gazów lub oparów. Działa w następujący sposób:

• Absorbuje ciepło z płomienia.
• Schładza spaliny poniżej temperatury zapłonu.
• Zapobiega przedostaniu się frontu płomienia poza element zamykający.

Odcinacze płomieni są powszechnie stosowane w następujących miejscach:

• Zbiorniki magazynowe.
• Naczynia ciśnieniowe.
• Przewody wentylacyjne.
• Rury procesowe.
• Systemy odzysku oparów.
• Reaktory chemiczne.
• Sprzęt do transportu paliwa.

Ich podstawową funkcją jest zapobieganie rozprzestrzenianiu się eksplozji z jednej części procesu na drugą.

Norma EN ISO 80079-49 dotyczy przerywaczy płomieni stosowanych w:

• Mieszaniny gazów łatwopalnych z powietrzem.
• Łatwopalne mieszaniny par z powietrzem.

Ten standard obejmuje:

• Wymagania dotyczące wydajności.
• Klasyfikacja.
• Wymagania budowlane.
• Procedury testowe.
• Cechowanie.
• Informacje o użytkowaniu.
• Bezpieczne granice pracy.

Norma ta ma zastosowanie do urządzeń pracujących w następującym zakresie ciśnień: od 80 kPa do 160 kPa.

Temperatura robocza mieści się w granicach od -20 stopni do +200 stopni, pod warunkiem, że nie przekroczy ona 80 procent temperatury samozapłonu mieszanki gazowo-powietrznej.

Oprócz podrozdziałów opisanych powyżej norma EN ISO 80079 zawiera również następujące podrozdziały:

• EN ISO 80079-40 Gazy śladowe stosowane w badaniu wydajności czujników atmosfer wybuchowych.
• EN ISO 80079-41 Urządzenia wykorzystujące promieniowanie optyczne
• EN ISO 80079-46 Zespoły urządzeń
• EN ISO 80079-47 Urządzenia wykorzystujące hybrydowe koncepcje ochrony
• EN ISO 80079-48 Systemy wentylacji zabezpieczającej przed wybuchem pyłu

Normy EN ISO 80079 uzupełniają serię norm IEC 60079, w szczególności w zakresie urządzeń nieelektrycznych, kompetencji i systemów jakości.

Nasza organizacja, dysponująca kompetentną i doświadczoną kadrą, od wielu lat rozumie potrzeby swoich klientów, zapewniając im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi testowe zgodne z normą EN ISO 80079.