EN 13036 Właściwości nawierzchni dróg i lotnisk – Metody badań

Europejska norma „ EN 13036 Charakterystyki nawierzchni dróg i lotnisk – Metody badań” składa się z następujących podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma „EN 13036-1 Część 1: Pomiar głębokości makrotekstury powierzchni nawierzchni metodą łat objętościowych” opisuje metodę określania średniej głębokości makrotekstury powierzchni nawierzchni poprzez ostrożne nałożenie znanej objętości materiału na powierzchnię i następnie zmierzenie całkowitej pokrytej powierzchni.

Metoda ta została opracowana w celu określenia jedynie średniej głębokości makrotekstury nawierzchni i jest uważana za niewrażliwą na właściwości mikrotekstury nawierzchni. Metoda ta nadaje się do badań terenowych w celu określenia średniej głębokości makrotekstury nawierzchni. W połączeniu z innymi badaniami fizycznymi, wartości głębokości makrotekstury uzyskane tą metodą mogą posłużyć do określenia antypoślizgowości nawierzchni, charakterystyki hałasu oraz przydatności materiałów nawierzchniowych lub technik wykończenia. W połączeniu z innymi badaniami należy zadbać o to, aby wszystkie badania były przeprowadzane w tym samym miejscu.

• Norma „EN 13036-2 Część 2: Ocena odporności na poślizg nawierzchni drogowej przy użyciu dynamicznych systemów pomiarowych” opisuje metodę określania odporności na poślizg nawierzchni drogowej lub lotniskowej.

Metoda ta opisuje proces porównywania wyników tarcia z różnych urządzeń. Łącząc dane dotyczące tarcia i tekstury z oddzielnych urządzeń pomiarowych, umożliwia ona wyrażenie odporności na poślizg, określonej różnymi metodami dynamicznymi, we wspólnej skali – wskaźniku odporności na poślizg. Ze względu na brak potwierdzenia dokładności metody, nie powinna być ona stosowana w specyfikacjach materiałów nawierzchniowych. Niniejsza norma nie obejmuje nawierzchni przeznaczonych do zimowych warunków drogowych. Nie obejmuje ona również nawierzchni oznakowanych poziomo.

• Norma „EN 13036-3 Część 3: Pomiar zdolności odwodnienia poziomego nawierzchni dróg” opisuje metodę określania zdolności odwodnienia poziomego nawierzchni drogi jako wskaźnika stosunkowo niskiej tekstury nawierzchni, wykorzystującą wodomierz wylotowy jako urządzenie stacjonarne.

Metoda ta pozwala na pomiar zdolności drenażowej w miejscu styku drogi z oponą i jest przeznaczona do stosowania na wszystkich gładkich, nieporowatych nawierzchniach drogowych (średnia głębokość profilu poniżej 0,4 mm) w terenie lub w laboratorium. Ponieważ metoda ta mierzy zdolność drenażową w poziomie jedynie niewielkiego fragmentu nawierzchni, należy starannie rozważyć wybór obszaru testowego, aby upewnić się, że jest on reprezentatywny dla całego obszaru, na którym będą wykonywane pomiary.

• Norma „EN 13036-4 Część 4: Metoda pomiaru oporu ślizgu/tarcia powierzchni: badanie wahadłowe” opisuje metodę określania oporu ślizgu/tarcia powierzchni przy użyciu urządzenia, które pozostaje nieruchome w miejscu badania.

Opór ślizgu/tarcia mierzy się za pomocą suwaka zamontowanego na końcu ramienia wahadła. Metoda ta pozwala na pomiar oporu ślizgu/tarcia powierzchni w warunkach terenowych lub laboratoryjnych. Metoda ta mierzy opór ślizgu/tarcia na niewielkim obszarze (około 0,01 m²) powierzchni. Należy to uwzględnić przy określaniu jej przydatności do powierzchni o niejednorodnych właściwościach, takich jak powierzchnie z wypustkami, rowkami lub o chropowatej teksturze (średnia głębokość tekstury przekraczająca 1,2 mm). Ponieważ wyniki tego testu uzyskano w jednym, niewielkim punkcie, nie można ich porównywać z wynikami uzyskanymi z urządzeń (np. urządzeń mobilnych) mierzących opór ślizgu/tarcia na dużym odcinku powierzchni.

• Norma „EN 13036-5 Część 5: Wyznaczanie wskaźników nierówności podłużnych” obejmuje przetwarzanie matematyczne zdigitalizowanych pomiarów profili podłużnych w celu uzyskania wskaźników gładkości. Norma ta opisuje procedurę obliczania międzynarodowego wskaźnika chropowatości, wartości średniej kwadratowej i wariancji profilu podłużnego oraz ważonego profilu podłużnego z trzech oddzielnych pasm długości fal.

Celem niniejszej normy jest ustanowienie standardowej praktyki obliczania i raportowania szacunków gładkości dróg na podstawie zdigitalizowanych profili podłużnych. Ułatwia ona również porównywanie wyników pomiarów gładkości przeprowadzonych za pomocą różnych urządzeń profilujących w krajach europejskich.

Zakres gładkości objęty niniejszą normą zdefiniowano jako zakres długości fal od 0,5 m do 50 m. Należy zauważyć, że zarówno krótsze, jak i dłuższe długości fal mogą wpływać na komfort jazdy, ale ta norma nie porusza tego tematu. Ilościowe wskaźniki gładkości wyprowadzone z niniejszej normy stanowią użyteczne wsparcie dla systemów zarządzania drogami. Dane wyjściowe mogą być również wykorzystywane do homologacji typu i kontroli jakości nowych i istniejących nawierzchni. Wskaźniki mogą być stosowane na twardych, elastycznych i żwirowych nawierzchniach dróg. Niniejsza norma nie definiuje miejsca, w którym należy uzyskać profil podłużny na drodze. Wyprowadzone wskaźniki są przenośne w tym sensie, że można je uzyskać z profili podłużnych mierzonych różnymi instrumentami.

• Norma „EN 13036-6 Część 6: Pomiar profili poprzecznych i podłużnych w zakresach długości fal jednorodności i megatekstury” określa minimalne wymagania i kryteria dla urządzeń profilujących przeznaczonych do pomiaru profili poprzecznych lub podłużnych w zakresach długości fal chropowatości i megatekstury, a także klasyfikację i procedury pomiarowe.

Zawarto zalecenia dotyczące weryfikacji i kalibracji. Urządzenia profilujące to urządzenia służące do pomiaru równości nawierzchni w kierunku poprzecznym lub podłużnym. Zarządcy dróg, zarządcy lotnisk, producenci sprzętu i inne organizacje mogą korzystać z tej normy w celu określenia możliwości pomiarowych urządzeń geodezyjnych, które gromadzą dane niezbędne do scharakteryzowania stanu nawierzchni. Pomiary równości można przeprowadzać za pomocą urządzeń statycznych lub dynamicznych. Norma ta obejmuje urządzenia o dużej prędkości, małej prędkości i stacjonarne. Pomiar dynamiczny to pomiar wykonywany za pomocą urządzenia pracującego z prędkością co najmniej minimalną dopuszczalną w normalnym ruchu drogowym (duża prędkość).

• Norma „EN 13036-7 Część 7: Pomiar nierówności nawierzchni drogowych: badanie krawędzią prostą” opisuje standardową aparaturę i metodę badania do pomiaru pojedynczych nierówności spowodowanych wadami jakościowymi w nowej warstwie ścieralnej dróg, lotnisk i innych nawierzchni przeznaczonych do ruchu, a także nawierzchni będących w trakcie eksploatacji.

Niniejsza metoda badawcza nie nadaje się do dostarczania informacji o profilu lub ogólnej nieprawidłowości. Poszczególne nieprawidłowości mają charakter losowy, dlatego nie określono rutynowych częstotliwości pobierania próbek ani danych dotyczących wrażliwości.

• W normie „EN 13036-8 Część 8: Oznaczanie wskaźników nierówności poprzecznych” opisano różne wskaźniki nierówności poprzecznych nawierzchni dróg i lotnisk oraz odpowiednie metody oceny i raportowania.

Wskaźniki są definiowane zasadniczo niezależnie od przyrządu pomiarowego. Niniejsza norma koncentruje się na pomiarach nieregularności poprzecznych w następujących celach:

• Indeksy umożliwiające kontrolę jakości powierzchni nowo położonych podłóg, w szczególności w celu wykrycia spadków poprzecznych i nierówności wynikających z niewłaściwego układania lub zagęszczania.
• Wskaźniki służące do oceny stanu nawierzchni w eksploatacji w ramach rutynowych programów monitorowania stanu. Służą one do wykrywania odkształceń poprzecznych spowodowanych ruchem drogowym, zużyciem nawierzchni lub ruchami podpowierzchniowymi.
• Wskaźniki do stosowania w pracach związanych z odnawianiem nawierzchni w eksploatacji. Parametry i metody oceny mające zastosowanie zarówno do dróg, jak i lotnisk.

Nasza organizacja, która od lat wspiera firmy z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą EN 13036 „Właściwości nawierzchni dróg i lotnisk – Metody badań”.