
Botulinum toxin သည် ကုထုံးနှင့် အလှကုန်အတွက် အသုံးပြုသော ဆေးဖြစ်သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသုံးပြုမှုများတွင် နာတာရှည် migraine၊ spastic disorders၊ cervical dystonia နှင့် detrusor hyperactivity ပါဝင်သည်။ Botulinum toxin သည် neurotoxin အတန်းပိုင်ဆေးဖြစ်သည်။
-madde-testleri.jpg)
Botulinum toxin သည် clostridium botulinum မှထုတ်လုပ်သော အလွန်အစွမ်းထက်သော အာရုံကြောအဆိပ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ Botulinum toxin လို့သိကြတဲ့ အဆိပ်အပြင်းဆုံး ဇီဝဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Miracle poison လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ Clostridium botulinum သည် spore-ဖွဲ့စည်းမှု၊ gram-positive၊ anaerobic ဘက်တီးရီးယားဖြစ်သည်။ botulinum neurotoxins များထဲမှဖြစ်သော Serotype A ပုံစံကို botulinum အရေးအကြောင်းများနှင့် မျက်နှာလိုင်းများအတွက် အလှအပဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အသုံးပြုပါသည်။
Clostridium botulinum သည် အောက်ဆီဂျင်နည်းသော အခြေအနေများတွင် အန္တရာယ်ရှိသော အဆိပ်အတောက်များ (botulinum toxins) ကို ထုတ်ပေးသည့် ဘက်တီးရီးယားဖြစ်သည်။ Botulinum အဆိပ်သည် လူသိအများဆုံးသေစေသော အရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ Botulinum အဆိပ်သည် အာရုံကြောများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ပိတ်ဆို့ကာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းနှင့် ကြွက်သားများ လေဖြတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သို့ပေမယ့်လည်း ယနေ့ခေတ် ဆေးပညာနယ်ပယ်တိုင်းလိုလိုမှာ အသုံးပြုကြပါတယ်။ US Food and Drug Administration (FDA) သည် မျက်ခုံးကြားရှိ နဖူးပေါ်ရှိ မျက်ခုံးမွှေးများကို ယာယီလျှော့ချရန်အတွက် အလှကုန်ရည်ရွယ်ချက်အတွက် botox (botulinum toxin A) ကို အသုံးပြုရန် အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်သည်။
Clostridium botulinum ဘက်တီးရီးယားသည် botox ကိုထုတ်လုပ်ရန်အသုံးပြုသည့် ဘက်တီးရီးယားများနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် အလှကုန်အသုံးပြုရန်အတွက် အဓိကထိုးသွင်းထားသော ဆေးဝါးပစ္စည်းများဖြစ်သည်။ Botox ကုသမှုများသည် သန့်စင်ပြီး ပြင်းထန်စွာ ရောထားသော botulinum neurotoxin အမျိုးအစား A ကို အသုံးပြုသည်။ ကုသမှုကို ရံဖန်ရံခါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်သော်လည်း လူနာ၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် ကုသပေးပါသည်။
အသစ်ထုတ်လုပ်ထားသော botox သည် ၎င်း၏ပရိုတင်းပမာဏကို လျှော့ချပေးသောကြောင့် ခုခံအားစနစ်ကို ထိခိုက်စေပြီး ပဋိပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုကို ပျက်ပြယ်စေရန် အလားအလာနည်းပါးသည်။ သို့သော်လည်း ဤအရာကို လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုများတွင် သက်သေမပြသေးပါ။
Serotype A သည် botulinum toxin ၏ တစ်ခုတည်းသော စီးပွားဖြစ်ရရှိနိုင်သော တစ်ခုတည်းသောပုံစံဖြစ်ပြီး botulinum toxin သည် လက်တွေ့အသုံးပြုရန်ဖြစ်သော်လည်း အခြားသော serotype များကို ဖော်ထုတ်ရန်အတွက် စမ်းသပ်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပါသည်။
အတိုချုပ်ပြောရလျှင် botox သည် clostridium botulinum ဘက်တီးရီးယားမှ ထုတ်ပေးသော အဆိပ်အတောက်မှ ထုတ်လုပ်ထားသော ဆေးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် botulism ဟုခေါ်သော အစာအဆိပ်သင့်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည့် တူညီသော အဆိပ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ အပါအဝင် ကုသရန် သေးငယ်သောဆေးများတွင် အသုံးပြုသည်။
Botox ထိုးခြင်းသည် အချို့သော ကြွက်သားများကို အားနည်းစေခြင်း သို့မဟုတ် အကြောသေစေခြင်း သို့မဟုတ် အချို့သော အာရုံကြောများကို ပိတ်ဆို့ခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်သည်။ ကုသမှုခံယူသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါပေါ်မူတည်၍ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ၃-၁၂ လခန့်ကြာမြင့်သည်။ အဖြစ်အများဆုံး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ ဆေးထိုးသည့်နေရာ၌ နာကျင်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ပွန်းပဲ့ခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ တုပ်ကွေးကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် ဗိုက်အောင့်ခြင်းတို့ကိုလည်း ခံစားရနိုင်သည်။ မျက်နှာထဲသို့ ထိုးသွင်းခြင်းသည် မျက်ခွံကို ခေတ္တကျစေနိုင်သည်။
အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ clostridium botulinum သည် မတူညီသော serotype ခုနစ်မျိုးဖြင့် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော အစွမ်းထက်ဆုံး အဆိပ်များကို ထုတ်လုပ်ပေးပါသည်။ ဤအဆိပ်များသည် အစာအဆိပ်သင့်ခြင်း၊ မွေးကင်းစကလေး botulism၊ ဒဏ်ရာ botulism သို့မဟုတ် bioterrorism အေးဂျင့်များမှတဆင့် အသက်အန္တရာယ်ကို ထိခိုက်စေသော စနစ်ကျသော အဆိပ်ဖြစ်စေပါသည်။ စမ်းသပ်မှုများကြား ကွဲလွဲမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ကုထုံးဆိုင်ရာ အဆိပ်အတောက်များနှင့် ကာကွယ်ဆေးများ၏ တသမတ်တည်း အစွမ်းသတ္တိရှိစေရန်နှင့် serotype ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် စံရည်ညွှန်း botulinum antitoxins သည် လိုအပ်ကြောင်း ပြသထားသည်။ ထို့ကြောင့် AF အမျိုးအစားများအတွက် ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများကို ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့ပြီး အဆိုပါစံနှုန်းများကို ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) မှ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍၊ botulinum antitoxin စံချိန်စံညွှန်းများကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ antitoxin များ၏ ပျက်ပြယ်စေသော စွမ်းအားကို တိုင်းတာရန် စံညွှန်းများအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏အဖွဲ့အစည်းမှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသို့ ပံ့ပိုးပေးသော စမ်းသပ်မှုများ၊ တိုင်းတာမှုများ၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများနှင့် အကဲဖြတ်မှုများထဲတွင် botulinum toxin (Botox) ပစ္စည်းစစ်ဆေးခြင်းဝန်ဆောင်မှုများ ပါဝင်သည်။
