
استاندارد «EN ISO 10140 آکوستیک - اندازهگیری آزمایشگاهی عایقبندی صوتی عناصر ساختمانی» که بر اساس یک استاندارد اروپایی تدوین شده و بعداً توسط سازمان بینالمللی استانداردسازی (ISO) منتشر شده است، شامل چندین زیربخش است که تحت همین عنوان منتشر شدهاند. یعنی،

الزامات عمومی مربوط به شرایط مرزی و مونتاژ عنصر آزمایش در آزمایشگاه در استانداردهای ISO 10140-2، ISO 10140-3 و ISO 10140-5 گنجانده شده است. الزامات تکمیلی و دقیقتر در مورد آمادهسازی، نصب و شرایط عملیاتی و تهویه مطبوع در پیوستهای استاندارد مشخص شده است. برای محصولاتی که در این پیوستها گنجانده نشدهاند، میتوان در ویرایشهای بعدی بر اساس دانش و رویه فعلی، پیوست جدیدی تهیه کرد. هنگام آزمایش کلی مطابق با استاندارد ISO 10140 (تمام قطعات)، این استاندارد باید همیشه برای الزامات مربوط به عناصر و محصولات خاص بررسی و در صورت لزوم تکمیل شود. شرایط ضروری مشخص شده در استانداردهای ISO 10140-2 یا ISO 10140-3 باید همیشه رعایت شوند.
ساختار و محتوای کلیه پیوستها به تفصیل در این استاندارد شرح داده شده است. هدف از این پیوستها، تعریف مرز، شرایط نصب و بهرهبرداری برای عناصر، محصولات یا گروههای خاص محصولات است. ممکن است برخی موارد برای برخی عناصر یا محصولات مرتبط نباشند. الحاقات یا بهروزرسانیهای آتی ضمائم و ضمائم آتی حاوی قوانین کاربرد برای محصولات خاص جدید، ساختار یکسانی خواهند داشت.
پیوستها ذیل عناوین زیر تنظیم شدهاند:
نتایج آزمایشها میتواند برای مقایسه خواص عایق صوتی عناصر ساختمانی، طبقهبندی عناصر بر اساس توانایی عایق صوتی آنها، کمک به طراحی محصولات ساختمانی که نیاز به خواص صوتی خاص دارند و پیشبینی عملکرد درجا در ساختمانهای تکمیلشده مورد استفاده قرار گیرد. اندازهگیریها در آزمایشگاههای تست انجام میشوند که در آنها انتقال صدا از طریق مسیرهای جانبی سرکوب میشود. نتایج اندازهگیریهای انجامشده مطابق با این استاندارد، بدون در نظر گرفتن سایر عوامل مؤثر بر عایقبندی صدا، مانند انتقال جانبی، شرایط مرزی و ضریب تلفات کل، مستقیماً در شرایط میدانی قابل اجرا نیستند.
امکانات آزمایشگاهی باید الزامات مندرج در استاندارد ISO 10140-5 را رعایت کنند. تجهیزات مورد استفاده برای ایجاد میدان صوتی باید الزامات مندرج در استاندارد ISO 10140-5 را برآورده کنند. تجهیزات مورد استفاده برای اندازهگیری سطح صدا و الزامات کالیبراسیون این تجهیزات در استاندارد ISO 10140-5 مشخص شده است.
اندازهگیریها در آزمایشگاههای تست انجام میشوند که در آنها انتقال صدا از مسیرهای جانبی سرکوب میشود. نتایج اندازهگیریهای انجامشده مطابق با این استاندارد را نمیتوان مستقیماً در شرایط میدانی و بدون در نظر گرفتن سایر عوامل مؤثر بر عایقبندی صدا، مانند انتقال جانبی، شرایط مرزی و ضریب اتلاف، اعمال کرد. یک روش آزمایشی مشخص شده است که از یک دستگاه لمسی استاندارد برای شبیهسازی منابع ضربه مانند صدای پای انسان هنگام پوشیدن کفش استفاده میکند. روشهای آزمایش جایگزین نیز برای شبیهسازی منابع ضربه با مؤلفههای قوی فرکانس پایین، مانند صدای پای انسان (پای برهنه) یا پریدن کودکان، با استفاده از یک دستگاه ضربهزنی اصلاحشده یا یک منبع ضربه سنگین یا نرم، نشان داده شدهاند. این استاندارد برای انواع کف (سنگین یا سبک) با هر نوع پوشش کف قابل استفاده است. روشهای آزمایش فقط برای اندازهگیریهای آزمایشگاهی معتبر هستند.
تمام کمیتها باید با استفاده از فیلترهای باند اکتاو حداقل یک سوم با فرکانسهای مرکزی مشخص شده در استاندارد بر حسب هرتز اندازهگیری شوند. اگر اطلاعات اضافی در محدوده فرکانس پایین مورد نیاز باشد، از فیلترهای باند اکتاو یک سوم استفاده میشود، که باز هم فرکانسهای مرکزی بر حسب هرتز در استاندارد مشخص شدهاند. دستورالعملهای مربوط به اندازهگیریهای اضافی در فرکانسهای پایین در پیوست استاندارد (پیوست الف) آمده است.
برای اندازهگیری تراز فشار صدا، میانگین انرژی تراز فشار صدا با جابجایی یک میکروفون از یک مکان به مکان دیگر، استفاده از یک آرایه میکروفونی ثابت یا استفاده از یک میکروفون متحرک پیوسته بدست میآید. حداقل فواصل جداسازی برای موقعیتهای میکروفون، حداقل مقادیر مشخص شده در استاندارد هستند و در صورت امکان باید از آنها فراتر رفت.
این استاندارد در مورد تأسیسات آزمایشگاهی که در آنها جداسازی ساختاری بین اتاقهای منبع و گیرنده فراهم شده و تابش از عناصر جانبی سرکوب شده است، اعمال میشود. این استاندارد، رویههای احراز صلاحیت مورد استفاده هنگام راهاندازی یک مرکز آزمایش جدید با تجهیزات اندازهگیری عایق صدا را مشخص میکند. این رویهها قرار است به صورت دورهای تکرار شوند تا اطمینان حاصل شود که هیچ مشکلی در تجهیزات و مرکز آزمایش وجود ندارد.
امکانات آزمایشگاهی برای اندازهگیریهای عایقبندی صدا در هوا باید شامل دو محفظه پژواک مجاور با یک دهانه آزمایش باشد که عنصر آزمایش بین آن قرار میگیرد. مساحت دهانه آزمایش بسته به نوع عنصر آزمایش ممکن است متفاوت باشد. این استاندارد دهانههای آزمایشی با اندازه کامل، یک دهانه آزمایشی با اندازه کوچکتر خاص و دهانههای آزمایشی با اندازه کوچکتر جایگزین را تعریف میکند. برای سنجش بهبود شاخص کاهش صدا توسط پوششهای آکوستیک، این اتاقها باید توسط یک عنصر پایه استاندارد که پوشش مورد آزمایش روی آن قرار میگیرد، همانطور که در پیوست این استاندارد (پیوست ب) مشخص شده است، از هم جدا شوند.
حجم محفظههای آزمایش باید حداقل ۵۰ متر مکعب باشد. حجمها و ابعاد متناظر دو محفظه آزمایش نباید دقیقاً یکسان باشند. حداقل 50 درصد اختلاف در حجم اتاق و ابعاد خطی توصیه میشود. نسبت ابعاد اتاق باید به گونهای انتخاب شود که فرکانسهای ویژه مد در باندهای فرکانس پایین تا حد امکان به طور مساوی از هم فاصله داشته باشند. هنگام اندازهگیری عایق صوتی دیوارها یا کفها، محاسبات نظری و آزمایشها نشان دادهاند که عنصر آزمایش باید کل دیوار جداکننده یا سقف اتاق آزمایش را بپوشاند، یعنی دهانه آزمایش باید از دیوار به دیوار و از کف به سقف امتداد یابد. در چنین حالتی، با توجه به اندازه توصیه شده دهانه آزمایش، حجمی بین ۵۰ تا ۶۰ متر مکعب مناسب است.
تغییرات زیاد در تراز فشار صدا در اتاق، نشاندهنده وجود امواج ایستاده قوی غالب است. در این حالت، عناصر انتشار باید در اتاقها نصب شوند. موقعیت و تعداد عناصر پخشکننده صدا باید به گونهای تنظیم شود که با نصب عناصر پخشکننده بیشتر، شاخص کاهش صدا تحت تأثیر قرار نگیرد. برای برخی از انواع المانهای آزمایشی، المانهایی که یک سطح آنها به طور قابل توجهی جاذبتر از سطح دیگر است، نصب المانهای پخشکننده الزامی است.
سازمان ما که سالهاست با طیف گستردهای از مطالعات آزمایش، اندازهگیری، تحلیل و ارزیابی که انجام میدهد، سعی در حمایت از کسبوکارها از هر بخشی دارد، دارای کارکنانی قوی است که از نزدیک تحولات جهان در زمینه علم و فناوری را دنبال میکنند و دائماً خود را بهبود میبخشند. در این زمینه، خدمات آزمایشی نیز مطابق با استاندارد «EN ISO 10140 Acoustics - اندازهگیری آزمایشگاهی عایق صوتی عناصر ساختمانی» به مشاغل ارائه میشود.
