EN 117 Środki do konserwacji drewna – Oznaczanie wartości toksyczności wobec gatunków Reticulitermes (termity europejskie)

Norma europejska „EN 117 Środki do konserwacji drewna – Oznaczanie wartości toksyczności w stosunku do gatunków Reticulitermes (termity europejskie) (metoda laboratoryjna)” opisuje metodę oznaczania wartości toksyczności środka do konserwacji drewna w stosunku do gatunków Reticulitermes termitów europejskich.

Metodę tę można zastosować nie tylko do różnych gatunków Reticulitermes, ale także do innych gatunków z rodziny Rhinotermitidae. W razie potrzeby warunki temperaturowe i wilgotnościowe należy dostosować do specyficznych wymagań danego gatunku.

Opisana metoda ma zastosowanie w następujących przypadkach:

• Substancje chemiczne nierozpuszczalne w wodzie badane jako aktywne insektycydy
• Organiczne preparaty rozpuszczalne w wodzie, przygotowywane w postaci dostarczonej lub przez rozcieńczenie koncentratów w laboratorium.
• Substancje rozpuszczalne w wodzie, takie jak sole.

Metodę tę można stosować w połączeniu z procedurą starzenia, np. zgodną z normami EN 73 lub EN 84.

Reticulitermes to rodzaj termitów z rodziny Heterotermitidae. Występują w większości umiarkowanych regionów świata, w tym w dużej części Azji, Europie Zachodniej i całej Ameryce Północnej.

Opisana metoda badawcza opiera się na następujących zasadach:

• Impregnowanie różnych próbek drewna wrażliwego serią roztworów, w których stężenie środka konserwującego zmienia się zgodnie z określoną progresją.
• Okazy testowe są wystawiane na działanie określonych kolonii termitów z rodzaju Reticulitermes, a stopień ich ataku ocenia się w stałych warunkach i przez ustalony okres czasu. W weryfikacji biologicznej poszczególnych gatunków niezbędne jest określenie miejsca pochodzenia każdego gatunku termitów testowych. Opis miejsca pochodzenia powinien zawierać co najmniej nazwę regionu.
• Porównanie tych wyników z wynikami uzyskanymi dla próbek niepoddanych obróbce i kontrolnych poddanych obróbce rozpuszczalnikiem lub rozcieńczalnikiem.
• Wyznaczanie wartości toksyczności badanego produktu.

W skrócie, EN 117 to europejska norma definiująca laboratoryjną metodę określania skuteczności środków konserwujących drewno przed termitami z gatunku Reticulitermes, znanymi również jako termity europejskie. Norma ta zapewnia spójną metodologię oceny, czy środek konserwujący drewno może chronić drewno przed atakiem termitów w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Jest ona szeroko stosowana w całej Europie przez producentów środków konserwujących drewno, laboratoria badawcze, jednostki certyfikujące i organy regulacyjne.

Termity należą do najbardziej niszczycielskich organizmów biologicznych atakujących drewno. Zużywając celulozę zawartą w drewnie, mogą szybko osłabiać drewno konstrukcyjne, słupy energetyczne, podkłady kolejowe, ogrodzenia i inne produkty drewniane.

Główne cele normy EN 117 są następujące:

• Określenie toksycznej skuteczności środków konserwujących drewno w walce z termitami europejskimi.
• Porównanie skuteczności działania różnych formulacji środków konserwujących.
• W celu wsparcia rozwoju produktu i kontroli jakości.
• Aby utworzyć ujednolicone dane na potrzeby certyfikacji i zatwierdzeń regulacyjnych.
• Aby zwiększyć długoterminową trwałość drewna używanego w środowiskach zagrożonych występowaniem termitów.

Opisana metoda badawcza ma zastosowanie w następujących przypadkach:

• Związki chemiczne nierozpuszczalne w wodzie, stosowane jako aktywne insektycydy.
• Organiczne, rozpuszczalne w wodzie preparaty konserwujące.
• Środki konserwujące rozpuszczalne w wodzie, takie jak sole nieorganiczne.

Norma ta określa również, że badania można łączyć z procedurami sztucznego starzenia, takimi jak opisane w normach EN 73 lub EN 84, w celu oceny skuteczności ochrony przed czynnikami atmosferycznymi lub przeciekami.

Zasadniczo test ten służy do oceny, czy termity uszkadzają drewno impregnowane środkiem konserwującym. Małe próbki drewna są impregnowane środkiem konserwującym o różnym stężeniu, a następnie wystawiane na działanie kolonii żywych termitów w ściśle kontrolowanych warunkach środowiskowych. Po upływie czasu ekspozycji laboratorium ocenia następujące parametry:

• Współczynnik śmiertelności termitów
• Stopień uszkodzenia drewna.
• Uszkodzenia wizualne próbek
• Utrata masy drewna
• Minimalne stężenie środka konserwującego wymagane do konserwacji.

Pomiary te pomagają określić toksyczność środka konserwującego dla termitów.

Do typowych materiałów stosowanych w testach zalicza się:

• Standaryzowane próbki drewna
• Kolonie termitów Reticulitermes hodowane w warunkach laboratoryjnych.
• Roztwory konserwujące o różnych stężeniach.
• Komory środowiskowe kontrolowane
• Podłoża zatrzymujące wilgoć
• Precyzyjny sprzęt wagowy
• Narzędzia oceny uszkodzeń

Staranne przygotowanie próbek gwarantuje powtarzalność wyników w różnych laboratoriach.

Ogólnie rzecz biorąc, proces testowania przebiega następująco:

• Przygotowanie próbek drewna bez skazy.
• Próbki są przetwarzane przy użyciu znanych stężeń środków konserwujących.
• Kondycjonowanie przetworzonych próbek.
• Umieszczenie aktywnych grup termitów w pojemnikach testowych.
• Utrzymywanie kontrolowanej temperatury i wilgotności przez cały okres ekspozycji.
• Monitorowanie aktywności termitów.
• Ocena śmiertelności termitów i uszkodzeń drewna po przeprowadzeniu badań.
• Obliczanie progu toksyczności i skuteczności ochronnej.

Podczas testów brane są pod uwagę następujące wskaźniki wydajności:

• Współczynnik śmiertelności termitów
• Stopień uszkodzenia odżywczego
• Utrata masy drewna przetworzonego.
• Stan wizualny próbek
• Skuteczność w porównaniu do nieleczonych próbek kontrolnych.
• Najniższe skuteczne stężenie środka konserwującego

Łącznie dane te pokazują, jak skutecznie ochraniacz chroni drewno przed atakiem termitów.

Norma EN 117 odgrywa znaczącą rolę w branży konserwacji drewna, ponieważ:

• Zapewnia zharmonizowane testy laboratoryjne na terenie całej Europy.
• Umożliwia obiektywne porównanie systemów ochronnych.
• Wspiera certyfikację i zgodność z przepisami.
• Pomaga producentom optymalizować skład środków konserwujących.
• Zmniejsza przedwczesne uszkodzenia konstrukcji drewnianych.
• Zwiększa zaufanie do produktów z przetworzonego drewna.

Bez standardowych testów trudno jest porównywać skuteczność środków konserwujących różnych producentów lub laboratoriów.

Norma EN 117 ma zastosowanie w wielu sektorach, w tym:

• Produkcja środków do konserwacji drewna
• Zakłady przetwórstwa drewna
• budowa
• Produkcja słupów energetycznych
• Infrastruktura kolejowa
• Ogrodzenia rolnicze
• Projektowanie krajobrazu zewnętrznego
• Zastosowania drewna morskiego
• Leśnictwo
• Laboratoria certyfikujące materiały budowlane

Organizacje mogą wykorzystać normę EN 117 w następujący sposób:

• Zapewnia powtarzalne wyniki badań laboratoryjnych.
• Wspiera innowacyjność produktów.
• Zwiększa niezawodność produktu.
• Ułatwia przyjęcie rozwiązań na rynku w całej Europie.
• Pomaga spełnić wymogi prawne.
• Zmniejsza liczbę roszczeń gwarancyjnych wynikających ze szkód wyrządzonych przez termity.
• Zwiększa zaufanie klientów do przetworzonych produktów drewnianych.

Normę EN 117 często stosuje się w połączeniu z innymi normami dotyczącymi trwałości drewna, w tym:

• EN 73 Przyspieszone starzenie drewna poddanego obróbce przez parowanie.
• EN 84 Przyspieszone starzenie spowodowane nieszczelnością.
• EN 599 Wymagania dotyczące środków konserwujących drewno.
• EN 335 Klasy użytkowania definiujące ryzyko narażenia biologicznego.
• EN 351 Specyfikacje dotyczące drewna litego poddanego obróbce konserwującej

Łącznie normy te tworzą kompleksowe ramy do oceny wydajności i trwałości drewna konstrukcyjnego.

Podsumowując, norma EN 117 zapewnia spójną i naukowo potwierdzoną metodę badań, umożliwiając producentom i laboratoriom ocenę skuteczności środków konserwujących, obiektywne porównywanie produktów i wykazanie zgodności z europejskimi wymogami dotyczącymi wydajności. Norma ta w znacznym stopniu przyczynia się do produkcji trwałych, niezawodnych i bezpiecznych produktów drewnianych do stosowania w środowiskach narażonych na działanie termitów, wspierając jednocześnie zapewnienie jakości w branży konserwacji drewna.

Nasza organizacja, dysponująca kompetentną i doświadczoną kadrą, od wielu lat rozumie potrzeby swoich klientów, zapewniając im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi testowe zgodne z normą EN 117.