CEN/TR 10261 Żelazo i stal - Normy europejskie dotyczące określania składu chemicznego

Norma „CEN/TR 10261 Żelazo i stal - Normy europejskie dotyczące określania składu chemicznego” opublikowana przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) wymienia w artykule 4 aktualnie dostępne normy europejskie dotyczące określania składu chemicznego stali i żeliwa. W rozdziale 5 przedstawiono szczegółowe informacje na temat zakresu stosowania niniejszej normy oraz wyjaśniono zasady metody opisanej w każdej normie.

Załączniki do tego standardu są ułożone w następujący sposób:

• Załącznik A zawiera listę innych norm europejskich i raportów technicznych CEN mających zastosowanie do określania składu chemicznego stali i żeliwa.
• Załącznik B zawiera listę wycofanych norm europejskich wraz z informacjami o wszelkich stosownych zastępczych normach europejskich.
• Załącznik C zawiera graficzne przedstawienie zakresów zawartości dla metod wymienionych w niniejszej normie. Podane w normie wartości obejmują:
  • Rysunek C.1, zakresy treści metod sędziowskich
  • Rysunek C.2, zakresy treści metod rutynowych
  • Rysunek C.3 przedstawia obszary zastosowań wszystkich opisanych metod.
• Załącznik D zawiera trójjęzyczny klucz do skrótów użytych na rysunkach w Załączniku C.

W Załączniku A podano trzy metody przydatne do analizy niektórych ferrostopów.

Na potrzeby niniejszego standardu mają zastosowanie następujące terminy i definicje:

• Metoda arbitrażowa odnosi się do metody stechiometrycznej lub metody skalibrowanej względem czystych metali lub związków stechiometrycznych, która ma być stosowana w analizie certyfikacyjnej lub w sytuacjach arbitrażowych. Niektóre metody stechiometryczne lub metody kalibrowane w odniesieniu do czystych metali lub związków stechiometrycznych nie mogą być uznane za metody referencyjne ze względu na brak dokładności lub niewielką liczbę laboratoriów uczestniczących w odpowiednich testach walidacyjnych. Są one publikowane jako CEN/TR.
• Metoda rutynowa odnosi się do metody powszechnie stosowanej w celach kontrolnych (analiza codzienna), skalibrowanej względem materiałów odniesienia lub certyfikowanych materiałów odniesienia, bądź dostępnych w handlu roztworów standardowych.

Europejskie normy dotyczące określania składu chemicznego stali i żelaza to:

• Metody pojedynczego elementu:
  • aluminium
    • EN 29658 Stal - Oznaczanie zawartości aluminium - Metoda spektrometrii absorpcji atomowej w płomieniu (ISO 9658)
  • Arsen
    • EN 10212 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie arsenu w stali i żelazie - Metoda spektrofotometryczna
  • Bor
    • EN 10200 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie boru w stalach - Metoda spektrofotometryczna
    • EN ISO 13900 Stal - Oznaczanie zawartości boru - Metoda spektrofotometryczna kurkuminy po destylacji (ISO 13900)
  • wapń
    • EN 10177:2019, Stale - Oznaczanie zawartości wapnia - Metoda płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (FAAS)
  • Karbon
    • EN ISO 15349-2 Stal niestopowa - Oznaczanie niskiej zawartości węgla - Część 2: Metoda absorpcji w podczerwieni po spaleniu w piecu indukcyjnym (z podgrzewaniem wstępnym) (ISO 15349-2)
    • EN ISO 9556 Stal i żelazo - Oznaczanie całkowitej zawartości węgla - Metoda absorpcji w podczerwieni po spaleniu w piecu indukcyjnym (ISO 9556)
  • chrom
    • CEN/TR 10367 Stale stopowe - Oznaczanie zawartości chromu - Metoda spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem plazmą sprzężoną indukcyjnie
    • EN 10188 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie chromu w stalach i żelazie - Metoda płomieniowej spektrometrii absorpcyjnej atomowej
    • EN 24937 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości chromu - Metoda potencjometryczna lub wizualna (ISO 4937)
    • EN 24937 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości chromu - Metoda potencjometryczna lub wizualna (ISO 4937)
  • Kobalt
    • EN ISO 11652 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości kobaltu - Metoda spektrometrii absorpcji atomowej w płomieniu (ISO 11652)
  • miedź
    • EN ISO 4943 Stal i żeliwo - Oznaczanie zawartości miedzi - Metoda spektrometrii absorpcji atomowej w płomieniu (ISO 4943)
    • EN ISO 4946 Stal i żeliwo - Oznaczanie miedzi - Metoda spektrofotometryczna z 2,2'-bicinoliną (ISO 4946)
  • prowadzić
    • EN 10181 Stale - Oznaczanie zawartości ołowiu - Metoda płomieniowej spektrometrii absorpcyjnej atomowej (FAAS)
  • mangan
    • EN 10071 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie manganu w stali i żelazie - Metoda miareczkowania elektrometrycznego
    • EN ISO 10700 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości manganu - Metoda spektrometrii atomowej płomieniowej (ISO 10700)
  • Nikel
    •  EN 10136 Stale i żeliwa - Oznaczanie zawartości niklu - Metoda płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (FAAS)
    • EN 10361 Stale stopowe - Oznaczanie zawartości niklu - Metoda spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem plazmą wzbudzoną indukcyjnie
    • EN ISO 4938 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości niklu - Metoda wagowa lub miareczkowa (ISO 4938)
  • Niob
    • EN 10178 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie niobu w stalach - Metoda spektrofotometryczna
  • azot
    • EN 10179 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie azotu w stalach (ilości śladowe) - Metoda spektrofotometryczna
    • EN ISO 4945 Stal - Oznaczanie azotu - Metoda spektrofotometryczna (ISO 4945)
    • EN ISO 10720 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości azotu - Metoda przewodnictwa cieplnego po stopieniu w strumieniu gazu obojętnego (ISO 10720)
    • EN ISO 15351 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości azotu - Metoda przewodności cieplnej po stopieniu w strumieniu gazu obojętnego (Metoda rutynowa) (ISO 15351)
  • tlen
    • EN 10276-1 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie tlenu w stali i żelazie - Część 1: Pobieranie próbek i przygotowanie próbek stali do oznaczania tlenu
    • EN 10276-2 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie zawartości tlenu w stali i żelazie - Część 2: Metoda podczerwieni po stopieniu w atmosferze gazu obojętnego
  • fosfor
    • EN 10184 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie fosforu w stalach niestopowych i żelazie - Metoda spektrofotometryczna z błękitem molibdenowym
    • EN ISO 10714 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości fosforu - Metoda spektrofotometryczna z fosfowanadomolibdenianem (ISO 10714)
  • selen
    • CEN/TR 10362 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie selenu w stalach - Metoda elektrotermicznej spektrometrii absorpcji atomowej
  • krzem
    • EN ISO 4829-1 Stal i żeliwo - Oznaczanie całkowitej zawartości krzemu - Metoda spektrofotometryczna z użyciem zredukowanego molibdokrzemianu - Część 1: Zawartość krzemu między 0,05 a 1,0% (ISO 4829-1)
    • EN ISO 4829-2 Stale - Oznaczanie całkowitej zawartości krzemu - Metoda spektrofotometryczna z użyciem zredukowanego molibdokrzemianu - Część 2: Zawartość krzemu w zakresie od 0,01 do 0,05% (ISO 4829-2)
    • EN ISO 439 Stal i żeliwo - Oznaczanie zawartości krzemu - Metoda wagowa (ISO 439)
  • siarka
    • EN 24935 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości siarki - Metoda absorpcji w podczerwieni po spaleniu w piecu indukcyjnym (ISO 4935)
    • EN ISO 4934 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości siarki - Metoda wagowa (ISO 4934)
  • tytan
    • EN 10211 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Oznaczanie tytanu w stali i żeliwie - Metoda płomieniowej spektrometrii absorpcyjnej atomów
    • EN ISO 10280 Stal i żelazo - Oznaczanie zawartości tytanu - Metoda spektrofotometryczna z diantypylometanem (ISO 10280)
  • wanad
    • EN ISO 4947 Stal i żeliwo - Oznaczanie zawartości siarki, zawartości wanadu - Metoda miareczkowania potencjometrycznego (ISO 4947)
    • EN ISO 9647 Stal - Oznaczanie zawartości wanadu - Metoda płomieniowej absorpcyjnej spektrometrii atomowej (FAAS)
• Metody wieloelementowe:
  • Aluminium, chrom, kobalt, miedź, mangan, molibden, nikiel, fosfor, cyna i wanad
    • EN 10351 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Analiza spektrometryczna emisyjna ze wzbudzeniem plazmą sprzężoną indukcyjnie stali niestopowych i niskostopowych - Oznaczanie manganu, ołowiu, miedzi, niklu, chromu, molibdenu, wanadu, kobaltu i aluminium (całkowitego) oraz cyny (metoda rutynowa)
  • Aluminium, ołów, nikiel, krzem i cynk
    • EN 10318 Oznaczanie grubości i składu chemicznego powłok metalicznych na bazie cynku i aluminium - Metoda rutynowa
  • Węgiel, chrom, miedź, mangan, nikiel, fosfor, krzem i siarka
    • CR 10320 Analiza emisji optycznej stali niskostopowych (metoda rutynowa) - Metoda oznaczania węgla, krzemu, siarki, ołowiu, manganu, chromu, niklu i miedzi
  • węgiel i siarka
    • EN ISO 15350 Stal i żelazo - Oznaczanie całkowitej zawartości węgla i siarki - Metoda absorpcji w podczerwieni po spaleniu w piecu indukcyjnym (metoda rutynowa) (ISO 15350)
  • Chrom, kobalt, miedź, mangan, molibden, nikiel, niob, fosfor, krzem, tytan i wanad
    • EN 10315 Rutynowa metoda analizy stali wysokostopowej metodą spektrometrii fluorescencji rentgenowskiej (XRF) z zastosowaniem techniki bliskiego zasięgu
  • Chrom, miedź, mangan, molibden, nikiel, fosfor, krzem i cyna
    • EN 10355 Analiza chemiczna materiałów żelaznych - Analiza metodą spektrometrii emisyjnej ze wzbudzeniem plazmą sprzężoną indukcyjnie stali niestopowych i niskostopowych - Oznaczanie krzemu, manganu, ołowiu, miedzi, niklu, chromu, molibdenu i cyny po rozpuszczeniu w kwasach azotowym i siarkowym (metoda rutynowa)

Ponadto norma ta obejmuje zakres zastosowań metod jednoelementowych i wieloelementowych oraz zasady tych metod.

Nasza organizacja dysponuje silną kadrą, która śledzi rozwój nauki i techniki na świecie i nieustannie się doskonali. Wśród licznych badań, pomiarów, analiz i ocen świadczonych dla przedsiębiorstw z różnych sektorów znajdują się również usługi badawcze zgodne z normą „CEN/TR 10261 Żelazo i stal - Normy europejskie dotyczące określania składu chemicznego”.