ASTM C1519-10 Standardowa metoda testowa do oceny trwałości uszczelniaczy budowlanych przy użyciu laboratoryjnych procedur przyspieszonego starzenia

Norma „ASTM C1519-10 Standardowa metoda badania trwałości uszczelniaczy budowlanych przy użyciu laboratoryjnie przyspieszonych procedur starzenia” opracowana przez Amerykańskie Stowarzyszenie Badań i Materiałów (ASTM) opisuje metodę badania służącą do określania trwałości uszczelniacza w oparciu o jego zdolność do funkcjonowania w ruchu cyklicznym poprzez utrzymanie przyczepności i spójności po wielokrotnym narażeniu na laboratoryjnie przyspieszone starzenie. Niniejsza metoda badawcza opisuje dwie laboratoryjne procedury przyspieszonego starzenia w celu oceny trwałości uszczelniacza.

Niniejsza metoda badawcza obejmuje procedurę oceny i/lub porównania trwałości uszczelniaczy poddawanych przyspieszonemu działaniu czynników atmosferycznych i ruchom cyklicznym w złączu.

Procedury instalacji uszczelniaczy, kwestie projektowe oraz ruch podczas utwardzania wpływają na procesy starzenia i mają zasadnicze znaczenie dla skuteczności każdego uszczelniacza. Czynniki te nie są brane pod uwagę w tej metodzie badawczej.

Ilość, rodzaj i częstotliwość ruchów, jakim podlega uszczelniacz w trakcie swojego cyklu życia, zależą w dużej mierze od materiałów użytych do budowy, ukierunkowania złącza względem światła słonecznego, a także wielu innych czynników, które mogą nie być jednorodne lub spójne. Narażenie na warunki klimatyczne zmienia się w zależności od orientacji budynku i zacienienia, a także lokalnych i regionalnych warunków klimatycznych. Klimat w danym miejscu może zmieniać się z roku na rok ze względu na różnice w nasłonecznieniu, temperaturze, opadach i warunkach atmosferycznych. Ponadto jakość i intensywność promieniowania słonecznego na powierzchni Ziemi zmienia się w zależności od położenia geograficznego, pory roku, pory dnia i zachmurzenia.

Można spodziewać się zmian wyników, jeżeli warunki pracy ulegną zmianie w granicach dopuszczalnych dla tej metody badawczej. Dlatego też wszystkie wyniki badań przeprowadzanych tą metodą muszą być dołączone do raportu opisującego konkretne warunki pracy. Szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, jakie należy zachować przy wykorzystywaniu wyników uzyskanych tą metodą badawczą, można znaleźć w normie ASTM G151.

Wyników badań laboratoryjnych nie można bezpośrednio uogólnić, aby oszacować całkowitą szybkość pogorszenia jakości spowodowanego naturalnym zużyciem, ponieważ współczynnik przyspieszenia zależy od materiału i może się znacznie różnić w zależności od materiału i jego składu. Jednakże wystawienie podobnego materiału o znanej odporności na warunki zewnętrzne na próbę kontrolną wraz z próbkami testowymi pozwala na porównanie trwałości z materiałem kontrolnym w warunkach testowych. Ocena względnej trwałości znacznie zwiększa również zgodność wyników testów pomiędzy różnymi laboratoriami.

Wyniki tej procedury zależą od staranności wykonania czynności związanych z obsługą sprzętu zgodnie z normami ASTM G154 i ASTM G155. Do ważnych czynników zalicza się regulację napięcia sieciowego, usuwanie soli i innych osadów z wody, kontrolę temperatury, kontrolę wilgotności, stan i wiek palników i filtrów w urządzeniach z łukiem ksenonowym oraz wiek lamp w urządzeniach fluorescencyjnych UV.

Dodatkowe informacje na temat źródeł zmienności i strategii radzenia sobie ze zmiennością w projektowaniu, przeprowadzaniu i analizie danych laboratoryjnych testów narażenia na przyspieszone działanie substancji chemicznych zawarto w normie ASTM G141.

Do tej procedury przygotowuje się próbki, w których badany uszczelniacz przylega do dwóch równoległych powierzchni styku. W tej procedurze wykorzystuje się te same rodzaje próbek, te same wymiary, te same metody przygotowania i utwardzania, jak opisano w normie ASTM C719. Choć możliwe jest określenie i zastosowanie dowolnego podłoża, procedura ta została udoskonalona w przypadku podłoży z anodowanego aluminium. Po utwardzeniu próbki umieszczane są w sztucznej komorze ścieralnej na okres 4 tygodni. Po wyjęciu z komory ślizgowej umieszcza się ją w maszynie wykonującej ruchy cykliczne i poddaje 719 cyklicznym ruchom rozciągania i ściskania w temperaturze pokojowej zgodnie z metodą określoną w normie ASTM C6. Można stosować dowolny stopień rozciągania i ściskania. Po cyklach ruchu uszczelniacz jest blokowany na zalecanym poziomie i sprawdzany pod kątem uszkodzeń. Cykl zużycia, po którym następuje test ruchu i kontrola, powtarzany jest tak często, jak określono. Po każdym cyklu odnotowuje się liczbę cykli, rodzaj uszkodzenia, tj. czy uszkodzenie jest spójne czy klejące, wielkość uszkodzenia, głębokość pęknięć lub uszkodzeń oraz inne istotne obserwacje, takie jak odkształcenie uszczelniacza i tworzenie się pęcherzyków.

Podczas przygotowywania próbek testowych badany uszczelniacz jest łączony z dwiema równoległymi powierzchniami styku, zgodnie z opisem w normie ASTM C719. Użytkownik musi określić liczbę próbek. Jeżeli nie określono inaczej, stosuje się podłoża z anodowanego aluminium. Dla każdej próbki montuje się dwa wsporniki i dwa przekładki, a następnie umieszcza na podłożu nieprzylepnym, jak pokazano w normie ASTM C719. Na przykład przestrzegane są instrukcje producenta uszczelniacza, na przykład czy należy użyć podkładu, czy nie. Szczeliny utworzone przez podpory i przekładki wypełnia się wstępnie przygotowanym uszczelniaczem na okres 23 godzin w temperaturze 2 stopni plus/minus 24 stopnie. Należy zachować następujące środki ostrożności: należy zapobiegać powstawaniu pęcherzyków powietrza, usunąć pierwszy uszczelniacz z tubki, wkładu lub dozownika, docisnąć uszczelniacz do powierzchni styku podpór, a powierzchnie uszczelniające przyciąć na równo z powierzchnią podpór i przekładek.

Nasza organizacja, która od lat stara się wspierać przedsiębiorstwa z każdej branży, realizując szeroką gamę badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silną kadrą, która uważnie śledzi rozwój nauki i techniki na świecie oraz nieustannie się doskonali. W tym kontekście usługi testowe są również świadczone przedsiębiorstwom zgodnie z normą „ASTM C1519-10 Standardowa metoda testowa do oceny trwałości uszczelniaczy budowlanych z zastosowaniem laboratoryjnie przyspieszonych procedur starzenia”.