EN 12372 Методи за тестирање на природен камен - Одредување на цврстина на свиткување под концентрирано оптоварување

Европскиот стандард „EN 12372 Методи за тестирање на природен камен - Одредување на цврстина на свиткување под концентрирано оптоварување“ опишува метод за тестирање за одредување на цврстината на свиткување на природен камен под концентрирано оптоварување. Вклучени се и спецификација и технолошка постапка за тестирање на производот. Принципот на овој метод е да се постави примерок во два цилиндри и постепено да се вчита примерокот во средината. Се мери оптоварувањето на кинење и се пресметува цврстината на свиткување.

Опремата што се користи во тестовите вклучува:

• Вага: Вага способна за мерење на примерок со точност од 0,01 процент од масата на примерокот.
• Вентилирана рерна: Вентилирана рерна која може да одржува температура од 70 степени плус/минус 5 степени.
• Линеарен мерен уред: линеарен мерен уред со точност од 0,05 mm.
• Машина за тестирање: Машина за тестирање со соодветна сила, во согласност со EN 12390-4 и калибрирана според овој стандард.
• Уред што применува оптоварување од три точки на примерокот. Се состои од два долни валјаци (носачи) и горен валјак (валјак за нанесување на оптоварување) центриран на средина помеѓу двата потпорни валјаци. Растојанието помеѓу двата потпорни валјаци треба да биде специфицирано како што се бара во овој стандард.
• Соба: Газиран пијалак што може да се чува на 20 степени плус/минус 10 степени.

Земањето примероци не е одговорност на лабораторијата за тестирање, освен ако не е посебно побарано. Треба да се изберат минимум 10 примероци од хомогена серија. Површинската завршна обработка на примероците што се користат како стандардни референци треба да биде пилена, брусена или полирана.

Мострите за технолошко тестирање може да бидат готови производи или пилени примероци од плочи или други полуготови или готови производи. Доколку на примерокот е нанесена површинска текстура (на пр., пламено чекан, чекирана со чаура, пескарена), природата на нанесената текстура мора да биде наведена во извештајот. Доколку на примерокот е прикачена мрежа или слично засилување, тоа мора да се отстрани пред тестирањето или неговото присуство мора да се забележи во извештајот од тестот. Димензиите на примероците мора да се наведат.

За камења со максимална големина на зрно помала од 25 mm, претпочитаните димензии се 50 mm x 50 mm x 300 mm, со толеранција од плус/минус 3 mm за секоја димензија. Можни се и други големини, но мора да ги исполнуваат следниве барања:

• Дебелината треба да биде помеѓу 25 mm и 100 mm и треба да биде поголема од двојно поголема од најголемата зрна во каменот.
• Вкупната должина треба да биде еднаква на шест пати поголема од дебелината.
• Ширината треба да биде помеѓу 50 mm и три пати поголема од дебелината и не помала од дебелината.

Растојанието помеѓу потпорните ролери треба да биде еднакво на пет пати поголема од дебелината.

Толеранцијата на растојанието помеѓу потпорните ролери мора да биде плус/минус 1 mm.

Доколку каменот покажува рамнини на анизотропија (на пр., легло, фолијација), примероците треба да бидат подготвени во согласност со барем еден од распоредите прикажани на сликите, а насоката на рамнините на анизотропијата треба да биде означена на секој примерок со најмалку две паралелни линии. Доколку употребата на каменот во однос на насоката на рамнините на анизотропијата е позната, тестот треба да се изврши со силата применета на површината што треба да се оптовари за време на употребата. Доколку употребата на каменот е непозната, но насоката на рамнините на анизотропијата е означена на примероците (со најмалку две паралелни линии), тестот треба да се изврши во секој од трите распореди прикажани на сликите. Вкупниот број на примероци тогаш треба да биде три пати по 10.

Примероците треба да се сушат до константна маса на 70°C плус/минус 5°C или 40°C плус/минус 5°C. За геолошки дефиниран мермер, 40°C се смета за соодветна. Константна маса се постигнува кога разликата помеѓу две мерења направени на 24 часа плус/минус 2 часа растојание не е поголема од 0,1 процент од првата од двете маси. По сушењето и пред тестирањето, примероците треба да се чуваат на 20°C плус/минус 5°C додека не се постигне термичка рамнотежа. Потоа тестирањето треба да се изврши во рок од 24 часа.

За време на тестот, површините на цилиндрите се чистат и се отстранува лабавиот песок од површините на примерокот што ќе дојдат во контакт со цилиндрите. Примерокот се поставува во центарот на потпорните цилиндри. Цилиндерот за полнење се поставува во центарот на примерокот. Оптоварувањето постепено се зголемува со брзина од 0,25 плус/минус 0,05 MPa/s сè додека примерокот не се скрши. Оптоварувањето на скршувањето се заокружува на најблиските 10 N и се евидентира локацијата на скршувањето. Ширината и дебелината на примерокот се мерат во близина на рамнината на скршувањето, а димензиите се изразуваат во милиметри со точност од 0,1 mm.

Јакоста на свиткување на секој примерок се пресметува со помош на формулата дадена во стандардот. Резултатот се изразува со точност од 0,1 мегапаскал. Ако фрактурата е надвор од центарот, повеќе од 15 проценти од растојанието помеѓу потпорните цилиндри од центарот на примерокот, или ако тоа се должи на присуство на дефекти (како што се вени или пукнатини), тоа се забележува во извештајот од тестот. Условите за фрактура надвор од центарот се специфицирани во додатокот на стандардот (Додаток Б).

Нашата организација, која со години ги поддржува бизнисите во сите сектори преку широк спектар на активности за тестирање, мерење, анализа и евалуација, се гордее со силен тим на вработени кои внимателно ги следат глобалните случувања во науката и технологијата и постојано се подобруваат. Во овој контекст, ние исто така нудиме услуги за тестирање во согласност со стандардот „EN 12372 Методи за тестирање на природен камен - Одредување на цврстина на свиткување под интензивно оптоварување“.