EN ISO 5173 Деструктивни тестови на заварени споеви во метални материјали - Тестови на свиткување

Стандардот „EN ISO 5173 Деструктивно тестирање на завари во метални материјали - Тестови за свиткување“, кој се базира на европски стандард и подоцна беше објавен од Меѓународната организација за стандардизација (ISO), го опишува методот за изведување на попречни тестови за корен, лице и странично свиткување на примероци земени од челни завари, обложени челни завари (поделени на завари во обложени плочи и обложени завари) и обложени без челни завари, со цел да се откријат дефекти на или во близина на површината на примерокот за тестирање под затегнување за време на тестот за свиткување или да се процени еластичноста.

Овој стандард, исто така, ги специфицира димензиите на примерокот за тестирање. Исто така, ги специфицира методите што треба да се користат наместо тестови за попречно свиткување со калап за заварени споеви кога основните материјали, зоните погодени од топлина или металот за заварување имаат значителни разлики во физичките и механичките својства во споредба со свиткувањето. Овој стандард се однесува на метални материјали во сите форми на производи со заварени споеви направени со кој било процес на заварување.

За целите на овој стандард, се применуваат следните термини и дефиниции:

• Примерокот за тестирање на попречно свиткување за заварување на еден крај се однесува на примерокот за попречно заварување кај кој површината е затегната.
• Примерокот за тестирање на попречно свиткување на коренот за заварување на еден крај се однесува на примерокот за заварување со попречно крај во кој коренот е затегнат.
• Примерокот за тестирање на попречно странично свиткување за заварување на еден крај се однесува на примерокот на заварот кај кој површината под затегнување е делот од заварот.
• Примерокот за тестирање на надолжно свиткување на површината за заварување на еден крај се однесува на примерокот чија насока е паралелна со насоката на крајното заварување и површината е во затегнување.
• Примерокот за тестирање на надолжно свиткување на коренот за заварување на еден крај се однесува на примерокот на заварот чија насока е паралелна со насоката на крајното заварување и коренот е во затегнување.
• Примерокот за тестирање на свиткување на површината за обложување без челно заварување се однесува на примерок во кој облогата е во затегнување. Може да се примени и на попречни и на надолжни примероци.
• За обложување без челно заварување, примерокот за тест на странично свиткување се однесува на примерок кај кој напречниот пресек на обложувањето е под затегнување. Може да се примени и на попречни и на надолжни примероци.
• Примерокот за тестирање на челно свиткување за обложување со челно заварување се однесува на примерок заварен со челно заварување кај кој облогата е во затегнување.
• Примерокот за тестирање на странично свиткување за челно заварена облога се однесува на примерокот со челно заварување кај кој напречниот пресек на облогата е во затегнување.

Во принцип, при изведување на тестот, од заварен спој се зема попречен или надолжен примерок за тестирање и се подложува на пластична деформација со свиткување, без промена на насоката на свиткување, така што една од површините или деловите од заварениот спој е под затегнување. Треба да се евидентира температурата на која се изведуваат тестовите. Брзината на тестирање треба да биде константна и, кога е позната, треба да се евидентира. Тестот треба да се изврши во согласност со еден од методите опишани во овој стандард.

Методите за тестирање опишани во EN ISO 5173 се користат за проценка на еластичноста и цврстината на заварите, поточно способноста на заварениот материјал да претрпи пластична деформација без пукање. Главните методи за тестирање на свиткување се:

• Тест на свиткување на површината: Надворешната површина (лице) на заварот се става во затегнување. Овој тест се изведува за да се проверат пукнатини, недостаток на фузија, нецелосна пенетрација или други дефекти на заварот и за да се осигури дека металот на заварот и зоната погодена од топлина можат да издржат пластична деформација.
• Тест на свиткување на коренот: Коренот (спротивната страна) на заварот се става во затегнување. Овој тест се изведува за да се откријат дефекти на коренот како што се нецелосна пенетрација, нецелосно спојување, порозност, пукнатини на или во близина на коренот на заварот и да се осигури дека областа на коренот може да претрпи пластична деформација без дефект.
• Тест на странично свиткување: Пресек на заварот се тестира со страната во затегнување. Овој тест се изведува за да се идентификуваат внатрешни дефекти што не можат да се откријат само со тестови на свиткување на површината или коренот и за да се осигури дека целата површина на заварот има доволна еластичност и цврстина. Типично се користи кога дебелината на материјалот е преголема за тестови на свиткување на површината или коренот.
• Тест на надолжно свиткување: Примерокот се свиткува по оската на заварот (поретко). Овој тест се изведува за да се процени вкупната еластичност на заварот и околните области по должината на правецот на заварот и да се идентификуваат дефекти како што се надолжни пукнатини, недостаток на фузија, инклузии и порозност порамнета со заварот.

Овие методи за тестирање се користат во различни ситуации за да се процени механичкиот интегритет и цврстината на заварените споеви во метални материјали.

Тест примероците треба да бидат подготвени така што процесот на подготовка нема да влијае на основниот материјал или металот за заварување. Големината и подготовката на примероците зависат од дебелината на материјалот и видот на тестот за свиткување. Примероците се обично правоаголни и машински изработени од заварен спој.

При изведување на тестот, примерокот се поставува на две потпори и се свиткува преку калап (тркало) со специфичен дијаметар. Во зависност од методот, свиткувањето може да се изврши со употреба на водена машина за тестирање на свиткување или ролери. Аголот на свиткување и дијаметарот на калапот се избираат врз основа на видот на материјалот и дебелината.

По свиткувањето, примерокот за тестирање се испитува за површински пукнатини или други дисконтинуитети. Критериумите за прифатливост се базираат на максимално дозволените големини на пукнатините или на присуството на какви било очигледни дефекти. Пукнатините предизвикани од ефекти на рабовите или претходно постоечки дефекти (кои не се поврзани со заварувањето) може да се игнорираат ако се јасно идентификувани.

Накратко, целта на овој стандард е да обезбеди дека заварените споеви имаат соодветна еластичност и се ослободени од значајни внатрешни или површински дефекти. Најчесто се користи при тестирање на квалификација на завари и контрола на квалитетот на заварени производи.

Нашата организација, која со години ги поддржува бизнисите во сите сектори преку широк спектар на активности за тестирање, мерење, анализа и евалуација, има силен тим на вработени кои внимателно ги следат глобалните случувања во науката и технологијата и постојано се подобруваат. Во овој контекст, ние исто така нудиме услуги за тестирање во согласност со стандардот EN ISO 5173 „Деструктивно тестирање на завари во метални материјали - Тестови за свиткување“.