
استاندارد «EN IEC 60216-1 مواد عایق الکتریکی - خواص استقامت حرارتی - بخش 1: رویههای پیرسازی و ارزیابی نتایج آزمون» که مبنای آن یک استاندارد اروپایی است و متعاقباً توسط کمیسیون بینالمللی الکتروتکنیک (IEC) منتشر شده است، شرایط و رویههای کلی پیرسازی را که برای استخراج خواص استقامت حرارتی استفاده میشوند، شرح میدهد و راهنماییهایی در مورد استفاده از دستورالعملها و راهنماهای دقیق در سایر بخشهای استاندارد ارائه میدهد. اگرچه در ابتدا برای مواد عایق الکتریکی و ترکیبات ساده چنین موادی توسعه داده شده بود، اما این رویهها کاربرد عمومیتری دارند و به طور گسترده در ارزیابی موادی که برای استفاده به عنوان عایق الکتریکی در نظر گرفته نشدهاند، مورد استفاده قرار میگیرند.

در کاربرد این استاندارد، یک رابطه عملاً خطی بین لگاریتم زمان مورد نیاز برای ایجاد تغییر در یک ویژگی از پیش تعیینشده و معکوس دمای مطلق مربوطه (رابطه آرنیوس) فرض میشود. برای کاربرد معتبر استاندارد، هیچ گذار دمایی، به ویژه گذارهای مرتبه اول، نباید در محدوده دمایی مورد بررسی رخ دهد. در ادامه این استاندارد، اصطلاح مواد عایق همیشه به معنای مواد عایق و ترکیبات سادهای از این مواد است.
هر روش آزمایش باید شکل، ابعاد و تعداد نمونههای آزمایش، دماها و زمانهای قرار گرفتن در معرض گرما، خاصیتی که شاخص گرما به آن مربوط میشود، روشهای تعیین، نقطه پایانی و استخراج خواص استقامت حرارتی از دادههای تجربی را مشخص کند. ویژگی انتخاب شده باید تا حد امکان، منعکس کننده عملکرد ماده در کاربرد عملی باشد. گزیدهای از خواص نیز در استاندارد «IEC 60216-2 مواد عایق الکتریکی - خواص استقامت حرارتی - قسمت 2: تعیین خواص استقامت حرارتی مواد عایق الکتریکی - انتخاب معیارهای آزمون» ارائه شده است. برای اطمینان از شرایط یکنواخت، ممکن است لازم باشد مشخص شود که نمونهها پس از خارج کردن از کوره و قبل از اندازهگیری، آمادهسازی شوند.
انتخاب خواص آزمون برای شاخص دما اگر خواص مواد IEC در دسترس باشد، الزامات خواص معمولاً بر حسب حدود پایینتر قابل قبول مقادیر شاخص دما ارائه میشوند. اگر چنین خواصی از مواد در دسترس نباشد، مجموعهای از خواص و روشهای ارزیابی مقاومت حرارتی در استاندارد IEC 60216-2 گنجانده شده است. اگر چنین روشی یافت نشد، باید از یک استاندارد بینالمللی، ملی یا نهادی یا یک روش خاص تدوینشده استفاده شود و این کار باید به ترتیب اولویت انجام شود.
در بیشتر موارد، خواص استقامت حرارتی مورد نیاز برای عمر تخمینی 20 هزار ساعت است. با این حال، چنین اطلاعاتی اغلب برای دورههای زمانی طولانیتر یا کوتاهتر دیگر مورد نیاز است. برای مثال، در مورد زمانهای طولانیتر، زمانهای ذکر شده به عنوان الزامات یا توصیهها در متن این استاندارد (مثلاً ۵ هزار ساعت برای حداقل مقدار طولانیترین زمان تا نقطه پایان) باید به میزان ۲۰ هزار ساعت از زمان واقعی مشخصات افزایش یابد. به همین ترتیب، زمان چرخه پیری باید تقریباً با همان نرخ تغییر کند. برونیابی دما نیز نباید از ۲۵ کلوین تجاوز کند. در صورت کوتاهتر بودن دورههای مشخصات، در صورت لزوم میتوان زمانهای مربوطه را به همان مقدار کاهش داد. برای زمانهای مشخصهیابی بسیار کوتاه، مراقبت ویژهای لازم است، زیرا دماهای پیرسازی بالاتر میتواند منجر به ایجاد نواحی دمایی حاوی نقاط گذار، مانند دمای گذار شیشهای یا ذوب جزئی، و بنابراین نواحی دمایی غیرخطی شود. زمانهای تعیین مشخصات بسیار طولانی نیز میتوانند منجر به غیرخطی شدن شوند.
ممکن است لازم باشد دوام حرارتی مواد با دادههای دوام مختلف (که با استفاده از خواص یا نقاط پایانی مختلف به دست آمدهاند) مشخص شود تا انتخاب مناسب ماده با توجه به کاربرد خاص آن در یک سیستم عایقبندی تسهیل شود.
دو روش جایگزین برای تعریف نقطه پایانی وجود دارد:
نقطه پایانی باید به گونهای انتخاب شود که میزان زوال ماده عایق را نشان دهد که توانایی سیستم عایق را در تحمل تنشی که در حین سرویس واقعی با آن مواجه میشود، کاهش میدهد. میزان زوال مشخص شده به عنوان نقطه پایان آزمایش باید با مقدار ایمنی که در عمل برای خاصیت ماده مورد نظر مجاز است، مرتبط باشد.
سازمان ما که سالهاست با طیف گستردهای از مطالعات آزمایش، اندازهگیری، تحلیل و ارزیابی که انجام میدهد، سعی در حمایت از کسبوکارها از هر بخشی دارد، دارای کارکنانی قوی است که از نزدیک تحولات جهان در حوزه علم و فناوری را دنبال میکنند و دائماً خود را بهبود میبخشند. در این زمینه، خدمات آزمایش نیز مطابق با استاندارد «EN IEC 60216-1 مواد عایق الکتریکی - خواص مقاومت حرارتی - بخش 1: رویههای پیرسازی و ارزیابی نتایج آزمایش» به مشاغل ارائه میشود.
