EN 913 Sprzęt gimnastyczny - Ogólne wymagania bezpieczeństwa i metody badań

Europejska norma „EN 913 Sprzęt gimnastyczny – Ogólne wymagania bezpieczeństwa i metody badań” opisuje ogólne wymagania bezpieczeństwa i metody badań dla wszelkiego sprzętu gimnastycznego i sportowego oraz sprzętu do wychowania fizycznego, treningów i zawodów, który musi być kontrolowany przez osobę upoważnioną i który nie jest określony w innych poszczególnych normach lub przepisach prawnych.

Na potrzeby niniejszego dokumentu mają zastosowanie następujące terminy i definicje:

• Zagrożenie odnosi się do potencjalnego źródła szkody.
• Ryzyko to połączenie prawdopodobieństwa wystąpienia szkody i jej powagi.
• Masa ciała to masa osoby lub osób korzystających ze sprzętu.
• Obciążenie statyczne odnosi się do obciążenia działającego na sprzęt ze względu na jego konstrukcję, dodatkowe ciężary i wstępnie naprężone elementy.
• Współczynnik dynamiczny to współczynnik uwzględniający przyrost efektywnej masy ciała podczas dynamicznego ruchu.
• Współczynnik bezpieczeństwa to współczynnik, który ma na celu uwzględnienie niepewności związanych z obciążeniem nadwozia i zastosowanym współczynnikiem dynamicznym i nie uwzględnia zmian w materiałach i procesach produkcyjnych.
• Obciążenie zmienne oznacza obciążenie wynikające z czynników innych niż obciążenia statyczne i obciążenia ciała.

Ocenę ryzyka przeprowadza się w oparciu o normę „ISO 12100 Bezpieczeństwo maszyn – Ogólne zasady projektowania – Ocena ryzyka i ograniczanie ryzyka”. W przypadku sprzętu gimnastycznego wzięto pod uwagę dwanaście kategorii zagrożeń lub źródeł zagrożeń. Są to:

• Zmiażdżyć
• Ciąć
• Cięcie i rozrywanie
• Splątanie i kompresja
• uderzenie
• Kłucie lub przekłucie
• Tarcie i zużycie
• Niewystarczająca wytrzymałość mechaniczna
• Użycie niewłaściwych materiałów
• Niechciany ruch, w tym poślizg
• Niewłaściwa konstrukcja ergonomiczna
• Nieprawidłowe lub niekompletne informacje

Ogólne wymagania bezpieczeństwa opisano w niniejszej normie w następujący sposób:

• Materiały muszą być dobierane i konserwowane w taki sposób, aby integralność strukturalna urządzeń z nich wykonanych nie uległa naruszeniu do czasu następnej odpowiedniej kontroli konserwacyjnej. Dobór i stosowanie materiałów musi być zgodne z odpowiednimi normami europejskimi, jeżeli mają zastosowanie. Wybierając materiał lub substancję, z której ma być wykonany sprzęt, należy wziąć pod uwagę kwestię ostatecznej utylizacji materiału lub substancji, a także wszelkie możliwe toksyczne zagrożenia dla środowiska. Informacje dotyczące identyfikacji i klasyfikacji takich substancji zawarte są w dyrektywie „WE 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, pakowania i oznakowania substancji i mieszanin niebezpiecznych” oraz w dyrektywie „WE 1907/2006 w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH)”.
• Wykończenie powierzchni nie powinno mieć wystających gwoździ, wystających zakończeń lin stalowych ani elementów spiczastych lub o ostrych krawędziach. Chropowate powierzchnie nie powinny stwarzać ryzyka obrażeń. Wszystkie spoiny muszą być gładkie. Wystające gwinty śrub na wszelkich dostępnych częściach sprzętu muszą być trwale zakryte (np. nakrętki kopułkowe). W przypadku niedostępnych części dopuszcza się stosowanie nakrętek i łbów śrub wystających na mniej niż 8 mm, pod warunkiem, że nie mają zadziorów. Narożniki, krawędzie i wystające części, które wystają więcej niż 8 mm i nie są osłonięte przez przyległe powierzchnie oddalone nie dalej niż 25 mm od końca wystającej części, muszą być zaokrąglone. Minimalny promień łuku musi wynosić 3 mm. Na rysunkach podanych w normie podano przykłady zabezpieczeń nakrętek i śrub oraz dozwolone wystające części. Pokazano również przykłady wystających części, które nie są dozwolone. Wymaganie to ma na celu wyłącznie zapobieganie obrażeniom spowodowanym przypadkowym kontaktem z podzespołami.
• Nie powinno być żadnych otworów, szczelin ani punktów umożliwiających przecięcie/zmiażdżenie, które mogłyby stwarzać ryzyko przytrzaśnięcia głowy, szyi lub palców podczas użytkowania. Jeżeli elementy urządzenia mogą poruszać się względem siebie lub względem podłoża, czy to ze względów konstrukcyjnych, czy też wskutek ugięcia lub zgięcia pod wpływem obciążenia, ruch ten nie może powodować powstania punktu zacisku. Wymagania te ocenia się poprzez przeprowadzenie kontroli wizualnej i pomiarów metodami określonymi w załączniku do normy (załącznik A). Jeżeli najniższa część obwodu otworu znajduje się na wysokości mniejszej niż 600 mm nad poziomem gruntu, ryzyko uwięzienia głowy i szyi nie jest uznawane za istniejące. Jeśli dany sprzęt może być używany na różnych wysokościach lub w różnych kierunkach, brane są pod uwagę wszystkie możliwe wysokości i kierunki.
• W przypadku stosowania systemu transportowego nie powinno być możliwości przewrócenia się sprzętu, jeżeli na jednym końcu będzie znajdował się ciężar co najmniej 75 kg. Gdy przenośnik taśmowy natrafi na próg podłogi, mechanizm nie powinien zawieść ani przypadkowo spaść.
• Wszelkie elementy mocujące do podłogi muszą być zaprojektowane tak, aby nie wystawały ponad poziom gruntu i nie tworzyły otworów o średnicy większej lub równej 8 mm, gdy sprzęt nie jest przymocowany do podłogi.
• Jeżeli w poszczególnych normach dotyczących sprzętu nie określono inaczej, weryfikację stabilności i trwałości sprzętu przeprowadza się za pomocą obliczeń inżynieryjnych lub badań zgodnie z procedurami określonymi w załączniku do normy (załącznik B).
• W przypadku testów równowagi, w których działanie normalne powoduje powstanie siły zaburzającej równowagę w kierunku poziomym, np. podczas skoku, teoretyczną siłę testową w poziomie należy obliczyć, korzystając ze wzoru podanego w normie. Jeżeli w poszczególnych normach dotyczących sprzętu nie określono inaczej, w przypadku sprzętu z nieumocowanymi sekcjami nadwozia należy przeprowadzić test rzeczywisty przy teoretycznej poziomej sile testowej wynoszącej 65 procent teoretycznej siły testowej obliczonej według wzoru podanego w normie lub 50 N, w zależności od tego, która wartość jest większa.

Nasza organizacja dysponuje silną kadrą, która śledzi rozwój nauki i techniki na świecie i nieustannie się doskonali. Wśród licznych badań, pomiarów, analiz i ocen świadczonych na rzecz przedsiębiorstw z różnych sektorów znajdują się również usługi testowania zgodne z normą „EN 913 Sprzęt gimnastyczny – Ogólne wymagania bezpieczeństwa i metody badań”.