ISO/TS 16186 Obuwie - Substancje krytyczne potencjalnie obecne w obuwiu i składnikach obuwia - Oznaczanie fumaranu dimetylu (DMFU)

Norma „ISO/TS 16186 Obuwie – Substancje krytyczne potencjalnie obecne w obuwiu i składnikach obuwia – Oznaczanie fumaranu dimetylu (DMFU)” opracowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) opisuje metodę oznaczania zawartości fumaranu dimetylu (DMFU) z zastosowaniem chromatografii gazowej ze spektrometrią mas z pojedynczym kwadrupolem (GC-MS) lub tandemową spektrometrią mas z kwadrupolem (GC-MS/MS). Norma ta ma zastosowanie do wszystkich rodzajów obuwia i jego części, z wyjątkiem części metalowych.

Zasadniczo próbkę usuwa się za pomocą acetonu w temperaturze 60 stopni w kąpieli ultradźwiękowej. Na tym etapie można zastosować dwie różne procedury, zależnie od badanego materiału:

• Standardową procedurę bez oczyszczania i zagęszczania wyekstrahowanego roztworu można zastosować w przypadku próbek dających prosty chromatogram, np. komponentów obuwia tekstylnego.
• Złożona procedura matrycowa z oczyszczaniem i zagęszczaniem ekstraktu może być stosowana w przypadku próbek o złożonym efekcie matrycowym, np. skóry.

Próbkę ekstraktu analizuje się przy użyciu chromatografu gazowego z pojedynczym kwadrupolowym spektrometrem mas (GC-MS) lub tandemowym kwadrupolowym spektrometrem mas (GC-MS/MS).

Oprócz standardowego sprzętu laboratoryjnego oraz szkła laboratoryjnego zgodnego z normą ISO 4787, w badaniach stosuje się następujący sprzęt:

• Waga analityczna o dokładności nie mniejszej niż 0,1 mg.
• Szklana butelka (np. o pojemności 40 ml) z zakrętką, którą można szczelnie zamknąć.
• Kąpiel ultradźwiękowa z regulowaną temperaturą, przystosowana do pracy w temperaturze około 60 stopni.
• Filtr membranowy PTFE (teflonowy) o szerokości porów 0,45 µm.
• Butelka GC z zakrętką (np. o pojemności 2 ml).
• Kolby miarowe.
• Chromatografia gazowa z detektorem masowym (GC-MS lub GC-MS/MS).
• Butelka ze szkła bursztynowego (np. o pojemności 10 ml) z szczelnie zamykaną zakrętką.
• Wkład z aktywowanego krzemianu magnezu.
• Parownik azotu ze stożkowymi rurkami i regulowaną temperaturą, przystosowany do pracy w temperaturze do 40 stopni.

Próbka testowa powinna składać się z jednego rodzaju materiału (wykonanego z materiału tekstylnego, skóry, polimeru lub innego materiału organicznego), który jest badany oddzielnie. Jednorodne próbki materiału tnie się na kawałki o długości krawędzi wynoszącej około 3–5 mm. Można zbadać maksymalnie trzy próbki testowe (o tej samej masie) tego samego rodzaju materiału jednocześnie, biorąc pod uwagę granice wykrywalności i oznaczalności. Suszarka może być źródłem zanieczyszczenia obuwia DMFU. Próbki suszone można wykorzystać bez dalszej obróbki.

Zgodnie ze standardową procedurą odważa się 1,0 g próbki (plus/minus 0,1 g) do szklanej fiolki, masę mierzy się z dokładnością do 1 mg, dodaje się 0,1 ml wewnętrznego roztworu standardowego oraz 9,9 ml acetonu, a następnie fiolkę zamyka się. Próbkę umieszcza się w łaźni ultradźwiękowej w temperaturze 60 stopni plus/minus 5 stopni przez 60 minut plus/minus 5 minut. Nie otwieraj butelki, dopóki nie ostygnie, gdyż jej zawartość może być pod ciśnieniem. Po schłodzeniu do temperatury co najmniej 27 stopni roztwór odcedza się i w razie potrzeby redukuje do objętości 1,0 ml pod delikatnym strumieniem azotu. Roztwór ten filtruje się przez filtr membranowy PTFE. Część ekstraktu przenosi się do fiolki GC i zamyka nakrętką.

Do ekstrakcji zgodnie z procedurą dla matrycy złożonej odważyć 1,0 g plus/minus 0,1 g próbki do szklanej fiolki, zapisać masę zaokrągloną do najbliższego 1 mg, dodać 0,1 ml roztworu standardu wewnętrznego i 9,9 ml acetonu, a następnie zamknąć fiolkę. Próbkę poddaje się ekstrakcji w kąpieli ultradźwiękowej w temperaturze 60 stopni plus/minus 5 stopni przez 60 minut plus/minus 5 minut.

Po schłodzeniu do temperatury co najmniej poniżej 27 stopni, 5 ml ekstraktu przenosi się do probówki stożkowej i redukuje do objętości około 0,2 ml pod delikatnym strumieniem azotu. Ekstrakt rozrabia się do objętości 1 ml za pomocą n-heksanu. Odtworzony ekstrakt oczyszcza się na wkładzie z aktywowanego krzemianu magnezu.

Przygotowując roztwory kalibracyjne, należy przygotować co najmniej 3 roztwory kalibracyjne mieszaniny fumaranu dimetylu i maleinianu dimetylu, w tym wzorzec wewnętrzny w acetonie z roztworów roboczych, w stężeniach odpowiednich do analizy. Każdy roztwór powinien zawierać wzorzec wewnętrzny o stężeniu odpowiadającym stężeniu wzorca wewnętrznego w końcowym ekstrakcie próbki.

Ekstrahowany fumaran dimetylu (DMFU) oznacza się metodą GC-MS lub GC-MS/MS. Aby uniknąć fałszywie dodatnich wyników wywołanych przez maleinian dimetylu, konieczne jest odpowiednie oddzielenie fumaranu dimetylu i maleinianu dimetylu.

Przy obliczaniu stężenia fumaranu dimetylu w próbce sporządza się wykres kalibracyjny odpowiedzi w stosunku do znanego stężenia standardowego. Z wykresu kalibracyjnego wyznacz stężenie fumaranu dimetylu w mg/l. Poziom fumaranu dimetylu oblicza się jako ułamek masowy badanej substancji według podanego wzoru.

Jeżeli granica oznaczalności musi być niższa niż 0,1 mg/kg, można ją obniżyć poprzez zwiększenie stężenia roztworu próbki.

Nasza organizacja, która od lat stara się wspierać przedsiębiorstwa z każdej branży, realizując szeroką gamę badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silną kadrą, która uważnie śledzi rozwój nauki i techniki na świecie oraz nieustannie się doskonali. W tym kontekście świadczone są również usługi badawcze dla przedsiębiorstw zgodnie z normą „ISO/TS 16186 Obuwie - Substancje krytyczne potencjalnie obecne w obuwiu i częściach obuwia - Oznaczanie fumaranu dimetylu (DMFU)”.