EN 1073 Odzież ochronna przed stałymi cząstkami unoszącymi się w powietrzu, w tym skażeniami radioaktywnymi

Europejska norma „EN 1073 Odzież ochronna przed stałymi cząstkami unoszącymi się w powietrzu, w tym skażeniami radioaktywnymi” składa się z podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem. Mianowicie,

• Norma „EN 1073-1 Część 1: Wymagania i metody badań dla odzieży ochronnej z wentylacją przewodową sprężonego powietrza do ochrony ciała i dróg oddechowych” opisuje wymagania i metody badań dla odzieży ochronnej wentylowanej niezależnym dopływem powietrza z niezanieczyszczonego źródła, która chroni ciało użytkownika i drogi oddechowe przed stałymi cząstkami unoszącymi się w powietrzu, w tym przed skażeniami radioaktywnymi. Tego rodzaju odzież ochronna może być wyposażona w sprzęt do awaryjnego oddychania. Norma ta nie ma jednak zastosowania do ochrony przed promieniowaniem jonizującym oraz do ochrony pacjentów przed skażeniem substancjami radioaktywnymi podczas zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych. Jeżeli wymagana jest dodatkowa ochrona przed substancjami chemicznymi, należy zapoznać się z odpowiednią normą i/lub dokumentem „CEN/TR 15419 Odzież ochronna – Wytyczne dotyczące wyboru, użytkowania, konserwacji i naprawy odzieży chroniącej przed substancjami chemicznymi”.

Na potrzeby niniejszej normy, oprócz terminów i definicji podanych w odniesieniu do odzieży ochronnej w normach EN 134, EN 132 i CEN ISO/TR 11610, stosuje się następujące definicje:

• Odzież ochronna przed stałymi cząstkami unoszącymi się w powietrzu, w tym przed skażeniami radioaktywnymi, oznacza odzież ochronną przeznaczoną do ochrony skóry, a w razie potrzeby także dróg oddechowych, przed skażeniami radioaktywnymi i stałymi cząstkami unoszącymi się w powietrzu.
• Odzież ochronna wentylowana sprężonym powietrzem to odzież ochronna, do której stale dopływa sprężone powietrze nadające się do oddychania, zapewniając wewnętrzną wentylację i nadciśnienie.
• Procentowy wskaźnik przecieku do wewnątrz to stosunek stężenia zanieczyszczeń w atmosferze otoczenia do stężenia zanieczyszczeń w odzieży. Podane stężenia to średnie stężenia odnotowane w standardowym teście.
• Nominalny współczynnik ochrony to stosunek stężenia zanieczyszczeń w atmosferze otoczenia do stężenia zanieczyszczeń w odzieży. Podane stężenia to średnie stężenia odnotowane w standardowym teście.
• Zanieczyszczenie radioaktywne cząstkowe to substancje radioaktywne znajdujące się na powierzchniach lub w drobno rozdrobnionych ciałach stałych. Ich obecność jest sytuacją niepożądaną i niezamierzoną.
• Urządzenie ucieczkowe, czyli awaryjny sprzęt oddechowy, to system zaprojektowany do stosowania zintegrowanego z odzieżą lub równocześnie z nią, zapewniający użytkownikowi ochronę dróg oddechowych w przypadku odcięcia dopływu powietrza do odzieży, a także stosowany, gdy użytkownik ucieka ze skażonego środowiska.
• Minimalna szybkość przepływu powietrza to minimalna szybkość przepływu powietrza, gdy urządzenie działa przy minimalnym ciśnieniu określonym przez producenta, a wszystkie zawory sterujące użytkownika działają na poziomie minimalnym.
• Maksymalna szybkość przepływu powietrza to maksymalna szybkość przepływu powietrza, gdy urządzenie działa przy maksymalnym ciśnieniu określonym przez producenta, a zawór sterujący użytkownika działa na maksymalnym poziomie.

W niniejszej normie wymagania projektowe określono następująco:

• Odzież ochronna z wentylacją przewodową sprężonego powietrza musi spełniać odpowiednie wymagania ogólne określone w normie EN ISO 13688.
• Odzież ochronna musi być wyposażona w dopływ powietrza umożliwiającego oddychanie zgodnie z normą EN 12021. Producent musi wyraźnie o tym poinformować w instrukcji użytkowania.
• Odzież ochronna powinna być zaprojektowana w taki sposób, aby można ją było łatwo zakładać i zdejmować, a także aby zminimalizować ryzyko skażenia. Odzież powinna być testowana zgodnie z praktycznym testem wytrzymałościowym. Producent powinien w instrukcji opisać konkretną metodę zdejmowania odzieży, aby zminimalizować ryzyko zakażenia krzyżowego.
• Ubrania muszą być oznaczone jako jednorazowe lub wielokrotnego użytku.
• Odzież ochronna zapewniająca pełną wentylację powinna zakrywać całe ciało i drogi oddechowe. Wentylowana odzież ochronna może składać się z jednego lub kilku wentylowanych elementów, które należy nosić razem. Odzież powinna być testowana zgodnie z praktycznym testem wytrzymałościowym. W stosownych przypadkach testuje się również wydajność odzieży z zamontowanymi akcesoriami zgodnie z instrukcją producenta, a informacje dostarczone przez producenta powinny to wyraźnie stwierdzać. W tym przypadku każdy dodatek musi spełniać wymagania określonej normy, a także należy sprawdzić kompatybilność odzieży z każdym dodatkiem.
• Odzież ochronna może być wyposażona w urządzenie ucieczkowe lub w awaryjne urządzenia oddechowe.

Materiały stosowane w odzieży ochronnej chroniącej przed stałymi cząstkami unoszącymi się w powietrzu, w tym przed skażeniami radioaktywnymi, muszą spełniać wymagania podane w tabeli podanej w normie po wstępnej obróbce i kondycjonowaniu zgodnie z niniejszą normą.

• Norma „EN 1073-2 Część 2: Wymagania i metody badań dotyczące odzieży ochronnej bez wentylacji chroniącej przed skażeniem cząstkami radioaktywnymi” opisuje wymagania i metody badań dotyczące odzieży ochronnej bez wentylacji, która chroni użytkownika przed skażeniem cząstkami radioaktywnymi. Tego typu odzież ma za zadanie chronić wyłącznie ciało, ramiona i nogi użytkownika, ale można ją nosić z akcesoriami zapewniającymi ochronę innych części ciała użytkownika (np. butów, rękawic, sprzętu ochrony dróg oddechowych). Ochronę tych pozostałych obszarów określają inne normy. Niniejsza norma nie ma zastosowania do ochrony przed promieniowaniem jonizującym oraz ochrony pacjentów przed skażeniem substancjami radioaktywnymi w trakcie diagnostyki i terapii.

Dla celów niniejszej normy, oprócz terminów i definicji podanych w odniesieniu do odzieży ochronnej w normie CEN ISO/TR 11610, stosuje się następujące definicje:

• Odzież ochronna przed skażeniem radioaktywnym oznacza odzież ochronną, której celem jest ochrona skóry, a w razie potrzeby także dróg oddechowych, przed skażeniem radioaktywnym.
• Odzież ochronna bez wentylacji (przeciwko skażeniu cząsteczkowemu radioaktywnemu) to odzież przeznaczona do ochrony wyłącznie ciała (nie dróg oddechowych, twarzy, głowy, rąk i stóp) przed skażeniem cząsteczkowym radioaktywnym. Nie jest do niej doprowadzane świeże powietrze, które zapewniałoby wentylację wewnętrzną i nadciśnienie.
• Całkowita szybkość przecieku wewnętrznego to stosunek stężeń cząstek testowych wewnątrz odzieży i wewnątrz komory testowej. Koncentracja trudności odpowiada 100 procentom.
• Nominalny współczynnik ochrony to stosunek stężenia cząstek testowych w atmosferze otoczenia do stężenia cząstek testowych wewnątrz odzieży.
• Zanieczyszczenie radioaktywne cząstkami stałymi to obecność materiałów radioaktywnych w postaci stałych cząstek w materiale lub na nim albo w miejscu, w którym może być niepożądane lub szkodliwe.

Konstrukcja i materiał niewentylowanej odzieży ochronnej chroniącej przed skażeniem cząstkami radioaktywnymi muszą spełniać wszystkie zasadnicze wymagania niniejszej normy. W przypadku klasyfikacji należy osiągnąć co najmniej klasę 1.

W niniejszej normie wymagania projektowe określono następująco:

• Odzież ochronna przed skażeniem radioaktywnym bez wentylacji musi spełniać ogólne wymagania określone w normie EN 340.
• Odzież ochronna powinna być zaprojektowana w taki sposób, aby można ją było łatwo zakładać i zdejmować, minimalizując ryzyko skażenia i stres fizjologiczny. Odzież powinna być testowana zgodnie z praktycznym testem wytrzymałościowym.
• Ubranie może być zaprojektowane jako jednorazowe lub wielokrotnego użytku.
• Odzież może składać się z jednej lub większej liczby części garderoby zaprojektowanych do noszenia razem i może zawierać trwale przymocowane akcesoria (np. nakrycia głowy, rękawice, cholewki butów, ochronę dróg oddechowych), może być przeznaczona do dodawania lub używania w połączeniu z takimi akcesoriami lub może być przeznaczona do noszenia bez akcesoriów. W stosownych przypadkach testuje się również wydajność odzieży z zamontowanymi akcesoriami zgodnie z instrukcją producenta, a informacje dostarczone przez producenta powinny to wyraźnie stwierdzać. Użytkownik, w porozumieniu z producentem, oceni, które części ciała wymagają ochrony podczas użytkowania produktu i jakie akcesoria (jeśli takie są) są niezbędne do zapewnienia wymaganego poziomu ochrony.

Materiały stosowane w niewentylowanej odzieży ochronnej chroniącej przed skażeniem cząstkami radioaktywnymi muszą spełniać wymagania podane w tabeli podanej w normie, po wstępnej obróbce i kondycjonowaniu zgodnie z niniejszą normą. Jeżeli wymagana jest ochrona przed niebezpiecznymi substancjami chemicznymi, należy przeprowadzić badania zgodnie z odpowiednią normą dotyczącą odzieży chroniącej przed substancjami chemicznymi.

Nasza organizacja, która od lat stara się wspierać przedsiębiorstwa z każdej branży, realizując szeroką gamę badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silną kadrą, która uważnie śledzi rozwój nauki i techniki na świecie oraz nieustannie się doskonali. W tym kontekście świadczone są również usługi testowe dla przedsiębiorstw zgodnie z normą „EN 1073 Odzież ochronna przed stałymi cząstkami unoszącymi się w powietrzu, w tym skażeniami radioaktywnymi”.