
Norma europejska „EN 15090 Obuwie strażackie” określa minimalne wymagania i metody badań dla trzech rodzajów obuwia przeznaczonego dla strażaków w gaszeniu pożarów, ratownictwie ogólnym, ratownictwie pożarowym oraz w sytuacjach awaryjnych z materiałami niebezpiecznymi. Norma ta nie obejmuje specjalistycznego sprzętu ochrony indywidualnej stosowanego w sytuacjach wysokiego ryzyka (np. w warunkach opisanych w normie ISO 15538).

Dla celów niniejszej normy stosuje się terminy i definicje zawarte w normie „ISO 20345 Środki ochrony indywidualnej – Obuwie bezpieczne”.
Obuwie strażackie należy klasyfikować według tabeli podanej w normie w następujący sposób:
Obuwie musi być zgodne z jednym z projektów od B do E określonych w normie EN ISO 20345:
Typy obuwia dla strażaków określa się następująco:
Minimalna liczba próbek powinna być równa minimalnej liczbie próbek pobranych z każdej próbki, określonej w tabeli zawartej w niniejszej normie, a także liczbie określonej w normie EN ISO 20344. W miarę możliwości próbki do badań powinny być pobrane z całego obuwia, o ile niniejsza norma i norma EN ISO 20344 nie stanowią inaczej. Jeśli nie jest możliwe uzyskanie wystarczająco dużej próbki do badań z obuwia, można użyć próbki materiału, z którego wykonany jest element, co należy zaznaczyć w raporcie z badań. Jeśli wymagane są próbki z każdego z trzech rozmiarów, powinny one składać się z największego, najmniejszego i średniego rozmiaru badanego obuwia.
O ile w metodzie badania nie określono inaczej, wszystkie próbki do badań należy kondycjonować w standardowej atmosferze o temperaturze 23°C ± 2°C i wilgotności względnej 50% ± 5% przez co najmniej 48 godzin przed badaniem. Maksymalny czas między wyjęciem z atmosfery kondycjonującej a rozpoczęciem badania nie może przekroczyć 10 minut, o ile w metodzie badania nie określono inaczej.
Każdy element badany musi spełniać określone wymagania indywidualnie, chyba że metoda badawcza stanowi inaczej. Dla każdej metody badawczej opisanej w niniejszej normie można oszacować niepewność pomiaru. Należy zastosować jedno z dwóch podejść:
W świecie wysokiego ryzyka, jakim jest gaszenie pożarów, gdzie szaleją płomienie, zawalają się konstrukcje i unoszą się niebezpieczne substancje chemiczne, każdy element wyposażenia ochronnego jest niezbędny. Obuwie stanowi kluczową linię obrony, chroniąc stopy strażaków przed miażdżącymi uderzeniami, palącym żarem, śliskimi powierzchniami i toksycznymi wyciekami. Norma EN 15090 ustanawia rygorystyczne minimalne wymagania i metody badań, aby zapewnić niezawodne działanie butów i obuwia w chaotycznych warunkach gaszenia pożarów, akcji ratowniczych i wypadków z materiałami niebezpiecznymi.
Norma ta uwzględnia specyficzne wymagania środowisk pożarniczych, odróżniając się od ogólnych norm dotyczących obuwia ochronnego, takich jak EN ISO 20345, która koncentruje się na ochronie palców u pracowników przemysłowych, oraz EN ISO 20347, dotycząca obuwia roboczego bez podnoska. Norma EN 15090 została zaktualizowana o nowe technologie, takie jak zaawansowane kompozyty czy ulepszone protokoły antypoślizgowe. Norma ta nie jest jedynie listą kontrolną; została zharmonizowana w ramach dyrektywy w sprawie środków ochrony indywidualnej (PPE) (UE9 2016/425), a sprzęt, który musi posiadać oznakowanie CE, aby mógł być wprowadzony na rynek w całej Europie, jest obowiązkowy.
Zakres normy EN 15090 jest precyzyjny: zawiera ona kryteria wydajności dla trzech różnych rodzajów obuwia strażackiego, dostosowane do rosnącego poziomu ryzyka. W przeciwieństwie do szerszych norm dotyczących środków ochrony indywidualnej, norma kładzie nacisk na scenariusze związane z pożarami, akcjami ratowniczymi i zagrożeniami chemicznymi, a nie obejmuje sprzętu ultraspecjalistycznego do stosowania w warunkach ekstremalnych (na przykład zgodnie z normą ISO 15538 dotyczącą pożarów lasów).
Norma ta ma dwa cele: ograniczenie ryzyka poprzez badania oparte na dowodach oraz udzielenie wskazówek dotyczących oceny ryzyka w celu doboru odpowiedniego obuwia.
Strażacy narażeni są na wiele zagrożeń: odłamki miażdżące palce, uderzenia piętami podczas upadków, przebicia ostrymi przedmiotami, przewodzenie ciepła przez roztopione powierzchnie, wnikanie wody podczas długotrwałej ekspozycji, promieniowanie cieplne z pożarów oraz bezpośredni kontakt z płomieniami. Norma EN 15090 gwarantuje, że obuwie jest odporne na te czynniki, zapewniając jednocześnie mobilność i komfort podczas wymagających zmian.
Norma EN 15090 ustala wymagania dotyczące trwałości materiałów, ergonomii i badań eksperymentalnych. Obuwie dzieli się na trzy typy, a jego właściwości ochronne rosną wraz z intensywnością zastosowania. Wszystkie typy muszą przejść podstawowe testy wytrzymałości cholewki, przyczepności podeszwy i oznakowania, ale wyższe typy posiadają dodatkowe warstwy, takie jak odporność na przebicie i bariery przed przenikaniem substancji chemicznych.
Norma ta definiuje trzy typy, z których każdy jest odpowiedni dla konkretnego kontekstu operacyjnego:
Klasyfikacje te pozwalają zespołom zaopatrzeniowym dopasować sprzęt do profilu misji: Typ 1 przeznaczony jest do lekkiej mobilności w przypadku pożarów buszu, natomiast Typ 3 nadaje się dla zespołów zajmujących się materiałami niebezpiecznymi działających w miastach.
Do śmiertelnych wypadków w straży pożarnej często dochodzi w wyniku awarii sprzętu, 15-20% obrażeń jest spowodowanych poślizgnięciem, a niewystarczająca ochrona termiczna pogłębia oparzenia. Norma EN 15090 rozwiązuje ten problem poprzez wdrożenie sprawdzonych środków bezpieczeństwa, skrócenie przestojów i zwiększenie niezawodności operacyjnej.
Ostatecznie norma EN 15090 to nie tylko biurokracja; to cud techniki, który strażak demonstruje na każdym kroku. Kodyfikując ochronę przed wielowymiarową furią ognia, oddaje hołd odwadze tych, którzy spieszą w stronę niebezpieczeństwa. Od pożarów lasów po pożary w miastach, dobrze dopasowane obuwie ratuje życie.
Nasza organizacja, działająca od wielu lat i skrupulatnie śledząca globalny rozwój nauki i technologii, zatrudnia wykwalifikowany zespół i dysponuje rozbudowaną infrastrukturą do przeprowadzania testów, pomiarów i analiz w szerokim zakresie dziedzin dla firm ze wszystkich sektorów. W tym kontekście świadczymy również usługi testowania zgodnie z normą EN 15090 dotyczącą obuwia strażackiego.
