CS/FAR 25.853 Wymagania dotyczące palności wnętrz kabin samolotów

CS/FAR 25.853 to kluczowy przepis bezpieczeństwa lotniczego regulujący ognioodporność materiałów stosowanych we wnętrzach dużych samolotów transportowych (komercyjnych odrzutowców i podobnych). W Stanach Zjednoczonych przepis ten jest publikowany w ramach Federal Regulations Act (CFR) jako „14 CFR 25.853 Cabin Interiors”, natomiast w Europie Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) stosuje CS 25.853 w swoich specyfikacjach certyfikacyjnych dla dużych samolotów. Te dwa przepisy są zasadniczo identyczne pod względem treści technicznej i metod badań, tworząc spójny globalny standard odzwierciedlony w przepisach międzynarodowych.

Głównym celem tego rozporządzenia jest zwiększenie szans przeżycia pasażerów i załogi w przypadku pożaru na pokładzie samolotu poprzez zapewnienie, że materiały w kabinie nie są łatwopalne, nie rozprzestrzeniają szybko ognia, nie wytwarzają nadmiernego dymu ani nie przyczyniają się znacząco do rozwoju pożaru. Jest to kluczowe, ponieważ kabiny samolotów zawierają wiele potencjalnych źródeł paliwa (tkaniny, pianki, tworzywa sztuczne, kompozyty), a szybkie rozprzestrzenianie się ognia w przestrzeni zamkniętej może mieć katastrofalne skutki.

Przepis CS/FAR 25.853 ma zastosowanie do materiałów (w tym powłok, farb i powierzchni dekoracyjnych) w przedziałach zajmowanych przez załogę lub pasażerów. Podstawowe przepisy są następujące:

• (a) Akapit – Ogólna palność: Wszystkie odpowiednie materiały muszą spełniać kryteria badania płomienia pionowego (lub równoważne metody EASA/CS) opisane w załączniku do rozporządzenia 14 CFR 25.853 (załącznik F część I).
• Ustęp (c) – Poduszki siedzeń (z wyłączeniem siedzeń personelu pokładowego): muszą również przejść bardziej rygorystyczny test palnika olejowego opisany w załączniku do rozporządzenia 14 CFR 25.853, aby wykazać odporność na zapłon i rozprzestrzenianie się płomienia ze źródeł o dużej intensywności (załącznik F część II).
• Ustęp (d) – W przypadku statków powietrznych o pojemności co najmniej 20 pasażerów: Dodatkowe testy emisji ciepła i dymu dla krytycznych elementów wnętrza, takich jak duże panele, przegrody i kuchnie (załącznik F, części IV i V).

Pozostałe paragrafy dotyczą konkretnych elementów, takich jak pojemniki na śmieci (które muszą być ognioodporne i szczelne) oraz wykładziny przedziałów ładunkowych dla niektórych klas.

Małe części (takie jak guziki, klipsy, zapięcia) są na ogół wyłączone z zakresu ochrony przeciwpożarowej, jeżeli nie przyczyniają się w znaczącym stopniu do powstania pożaru.

Testy zostały znormalizowane w celu zapewnienia powtarzalności. Podstawowe testy ogniowe opisane w Załączniku F obejmują:

• Test pionowego palnika Bunsena:
• Próbkę wystawia się pionowo na działanie kontrolowanego płomienia.
• Czas ekspozycji 60 sekund (bardziej rygorystyczny w przypadku paneli, ścian, sufitów i większych elementów): średnia długość spalania 15 cm, czas trwania płomienia po usunięciu do 15 sekund.
• 12-sekundowa ekspozycja (w przypadku tekstyliów, wykładzin podłogowych, poduszek, tapicerki): średnia długość spalania 20 cm, przy podobnych kryteriach samogaszenia.
• Materiały powinny gasnąć same i nie powinny kapać z nich łatwopalne cząsteczki, które mogłyby zapalić bawełnę znajdującą się pod spodem.
• Test palnika olejowego na poduszkach siedzeń: Symuluje pożar paliwa po wypadku. Poduszki muszą wytrzymać palenie przez określony czas, przy ograniczonej utracie masy.
• Szybkość wydzielania ciepła i gęstość dymu: Dla głównych powierzchni mierzono wydzielanie ciepła, przepuszczalność dymu i toksyczność.

Testy te ewoluowały przez dziesięciolecia i były znacząco aktualizowane po tym, jak kompleksowe badania pożarowe wykazały, że poduszki piankowe stanowią poważne zagrożenie.

Typowe obszary zastosowania tego rozporządzenia są następujące:

• Producenci siedzeń, paneli, tkanin, tworzyw sztucznych i materiałów kompozytowych muszą certyfikować swoje materiały poprzez testy (zwykle w akredytowanych laboratoriach) lub na podstawie podobieństwa do wcześniej zatwierdzonych produktów.
• Linie lotnicze/firmy zajmujące się modyfikacjami wykorzystują kompatybilne materiały podczas odnawiania lub ulepszania kabin.
• Globalna akceptacja: Zdanie egzaminów FAA/EASA jest powszechnie uznawane przez inne organy.
• Powszechnie stosowanymi rozwiązaniami są tworzywa sztuczne trudnopalne, specjalistyczne tekstylia i powłoki ognioodporne do pianek.

Norma ta znacząco poprawiła bezpieczeństwo przeciwpożarowe samolotów od czasu jej opracowania w latach 1980. i 1990. XX wieku, dając pasażerom więcej czasu na ewakuację w przypadku katastrof, w których istnieje szansa na przeżycie.

Kabiny samolotów wykorzystują dużą ilość lekkich, łatwopalnych materiałów (np. piankę poliuretanową w siedzeniach, tworzywa sztuczne, tkaniny, izolację i kompozyty w panelach). Zapewniają one komfort i niską masę, ale w przypadku zapłonu generują znaczną ilość paliwa. Bez ścisłych kontroli palności:

• Małe źródła zapłonu (takie jak awarie instalacji elektrycznej, dym papierosowy, przegrzane podzespoły) mogą być przyczyną pożaru.
• Ogień rozprzestrzenia się szybko ze względu na ograniczoną przestrzeń, ograniczone możliwości wentylacji na dużych wysokościach i szybkie rozprzestrzenianie się płomieni przez materiały.
• Dym i toksyczne gazy (takie jak tlenek węgla i cyjanowodór powstające podczas spalania plastiku/pianki) zwykle powodują, że płomienie szybko gaszą się, zanim staną się śmiertelne.
• Czas ewakuacji jest bardzo ograniczony (zwykle wynosi kilka minut lub mniej w przypadku katastrof lub lotów, w których można przeżyć), a pożary powstałe w wyniku katastrofy powodują dodatkowe nagrzewanie się otoczenia.

Norma CS/FAR 25.853 nakazuje stosowanie materiałów trudnopalnych, ograniczających rozprzestrzenianie się płomieni, redukujących wydzielanie ciepła, minimalizujących wytwarzanie dymu i szybko gasnących. Zapewnia to krytyczny czas na ewakuację pasażerów i załogi lub akcję gaśniczą.

Nasza organizacja, z kompetentnym i doświadczonym zespołem, od wielu lat rozumie potrzeby swoich klientów, zapewniając im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi testowe zgodne z przepisami CS/FAR 25.853.