EN IEC 62262 Elektrikli Ekipmanların Dış Mekanik Etkilere Karşı Muhafazalarının Sağladığı Koruma Dereceleri (IK Kodu)

Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından geliştirilen, daha sonra uyumlaştırma çalışmaları kapsamında bir Avrupa standardı olarak yayınlanan “EN IEC 62262 Elektrikli ekipmanların dış mekanik etkilere karşı muhafazalarının sağladığı koruma dereceleri (IK kodu)” standardı, korunan ekipmanın nominal gerilimi 72,5 kV’tan fazla olmadığında, muhafazaların dış mekanik darbelere karşı sağladığı koruma derecelerinin sınıflandırılmasına odaklanır. Bu standart, sadece belirli bir standardın muhafazanın mekanik darbelere karşı koruma derecelerini belirlediği ekipman muhafazaları için geçerlidir.

Bu standardın amacı şunları sağlamaktır:

• Muhafazanın içindeki ekipmanın mekanik darbelerin zararlı etkilerine karşı korunması açısından, elektrikli ekipman muhafazalarının sağladığı koruma derecelerinin tanımları.
• Koruma derecelerinin adlandırmaları.
• Her adlandırma için gereklilikler.
• Muhafazanın bu standardın gerekliliklerini karşıladığını doğrulamak için yapılacak testler.

Sınıflandırmanın kendi standartlarında ne ölçüde ve nasıl kullanılacağına ve muhafazanın kendi ekipmanlarına nasıl uygulanacağına karar vermek, ilgili teknik komitelerin sorumluluğundadır. Bununla birlikte, belirli bir sınıflandırma için testlerin bu standartta belirtilenlerden farklı olmaması önerilir. Gerekirse, ilgili ürün standardına tamamlayıcı gereksinimler eklenebilir.

Belirli bir ekipman türü için, ürün komitesi, en az aynı güvenlik seviyesinin sağlanması koşuluyla farklı gereksinimler belirleyebilir.

Bu standart, sadece ilgili ürün standardında belirtildiği gibi, amaçlanan kullanım için diğer tüm yönlerden uygun olan ve malzeme ve işçilik açısından normal kullanım koşullarında iddia edilen koruma derecelerinin korunmasını sağlayan muhafazalarla ilgilidir.

EN IEC 62262 standardı, aydınlatma armatürleri, kontrol panelleri veya güvenlik kameraları gibi elektrik muhafazalarının dış mekanik darbelere ne kadar iyi dayanabileceğini ölçmek için kullanılan bir uluslararası ölçüttür. IP derecelendirmeleri (giriş koruması) toz ve suya karşı direnci gösterirken, bu standart tarafından tanımlanan IK derecelendirmesi, cihazın kırılmadan önce ne kadar fiziksel darbeye dayanabileceğini gösterir.

Derecelendirmedeki “IK” ifadesi, darbe koruması anlamına gelir. Çarpma enerjisini Joule (J) cinsinden ölçen 00 ila 10 arası iki rakam bunu takip eder.

IK derecelendirme referans tablosu şu şekildedir:

• IK00: Çarpma enerjisi 0 J. Koruma yok.
• IK01: Çarpma enerjisi 0,14 J. Çok hafif etkiler. Eşdeğer çarpma senaryosu, 0,25 kg’lık cisim 5,6 cm yükseklikten düşürülür.
• IK04: Çarpma enerjisi 0,50 J. Eşdeğer çarpma senaryosu,0,25 kg’lık cisim 20 cm yükseklikten düşürülür.
• IK04: Çarpma enerjisi 0,70 J. Orta düzeyde etkiler.
• IK07: Çarpma enerjisi 2,00 J. Güçlü etkiler. Eşdeğer çarpma senaryosu,0,50 kg’lık cisim 40 cm yükseklikten düşürülür.
• IK08: Çarpma enerjisi 5,00 J. Ağır etkiler. Eşdeğer çarpma senaryosu,1,70 kg’lık cisim 30 cm yükseklikten düşürülür.
• IK09: Çarpma enerjisi 10,00 J. Eşdeğer çarpma senaryosu, 5,00 kg’lık cisim 20 cm yükseklikten düşürülür.
• IK10: Çarpma enerjisi 20,00 J. Aşırı etkiler. Eşdeğer çarpma senaryosu,5,00 kg’lık cisim 40 cm yükseklikten düşürülür.

Örneğin, IK10, muhafazanın 20 J’lük bir darbeye dayanabileceği anlamına gelir. Bu da yaklaşık olarak 40 cm yükseklikten bırakılan 5 kg’lık bir kütleye eşdeğerdir.

Standartlaştırılmış testler, “IK10” derecelendirmesinin ürünün hangi ülkede üretildiğine bakılmaksızın aynı anlama geldiğini garanti eder.

EN IEC 62262 standardına göre şu koşulların karşılanması gerekir:

• Test cihazı: Darbeler, sarkaçlı çekiç, yaylı çekiç veya dikey düşen çekiç gibi özel aletler kullanılarak uygulanır.
• Darbe noktaları: Yumuşak noktalar olmadığından emin olmak için test, muhafazanın en az 5 ayrı noktasında yapılmalıdır.
• Çevresel kontroller: Testler, standart atmosferik koşullar altında (15 derece ile 35 derece arasında sıcaklık) gerçekleştirilir.
• Geçme / kalma kriterleri: Geçmek için, muhafaza temel güvenlik ve işlevselliğini korumalıdır. Küçük kozmetik çizikler genellikle kabul edilebilir, ancak iç elektriksel güvenliği veya IP derecesini (su / toz girişine izin veren) tehlikeye atan çatlaklar arıza ile sonuçlanır.

Doğru IK derecesini seçmek, maliyet ve güvenlik arasında bir denge kurmaktır:

• Kamu güvenliği ve vandalizm: Sokak aydınlatması, ATM’ler veya kamu alanlarındaki güvenlik kameraları için, kasıtlı hasarı önlemek için IK08 ila IK10 arası değerler şarttır.
• Endüstriyel ortamlar: Ağır makinelerin veya forkliftlerin hareket ettiği fabrikalarda, yüksek IK dereceleri, kazara darbelerin elektrik yangınlarına veya ekipman arızalarına neden olmasını önler.
• Standartlara uygunluk: Birçok uluslararası güvenlik yönetmeliği, tehlikeli veya yoğun trafiğe sahip alanlara kurulan ekipmanlar için belirli IK dereceleri gerektirir.

EN IEC 62262 standardı sınıflandırmayı (IK kodları) tanımlarken, EN 60068-2-75 standardında, çekiçlerin gerçek test prosedürleri ve teknik özellikleri ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Mühendisler, laboratuvar testi kurarken genellikle her iki standarda da aynı anda başvururlar.

Kısaca EN IEC 62262 standardı, muhafazaların dış mekanik darbelere karşı sağladığı koruma derecesini sınıflandıran uluslararası bir standarttır. Bir cihazın dış kasasının darbe, düşme veya vandalizm gibi fiziksel şoklara maruz kaldığında ne kadar dayanıklı olduğunu tanımlar.

Bu standardın temel amacı şunlardır:

• Darbe dayanımı için tek tip bir sınıflandırma sistemi sağlamak
• Farklı üreticilerin ürünleri arasında karşılaştırma yapılmasını sağlamak
• Elektrik muhafazalarının gerçek dünya koşullarında güvenliğini ve dayanıklılığını sağlamak

Bu, özellikle ekipmanın maruz kaldığı ortamlarda önemlidir:

• Halka açık alanlar (vandalizm riski)
• Endüstriyel kullanım
• Dış hava koşulları

EN IEC 62262, şu sayılanlar gibi endüstrilerde yaygın olarak uygulanmaktadır:

• Elektrik dağıtımı (şalt cihazları, kontrol panelleri)
• Aydınlatma sistemleri (sokak lambaları, endüstriyel aydınlatma armatürleri)
• Telekomünikasyon ekipmanları
• Kamu altyapısı (bilet makineleri, kiosklar, gözetim sistemleri)

Örneğin, yoğun kentsel alanlardaki dış mekan aydınlatması, vandalizme ve kazara darbelere karşı dayanıklılık için genellikle IK08 ila IK10 derecelendirmelerine ihtiyaç duyar.

EN IEC 62262 standardı şu nedenlerle önemli bulunmaktadır:

• Ürün güvenliğini ve güvenilirliğini artırır
• Bakım ve değiştirme maliyetlerini azaltır
• Uluslararası düzenlemelere uyumu sağlar
• Ürün dayanıklılığına olan tüketici güvenini artırır

Sonuç olarak EN IEC 62262 standardı, mekanik darbe direncinin nasıl ölçüldüğünü ve iletildiğini standartlaştırarak modern mühendislikte çok önemli bir rol oynar.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere EN IEC 62262 standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.