EN IEC 60188 Yüksek Basınçlı Cıva Buharlı Lambalar - Performans Özellikleri

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “EN IEC 60188 Yüksek basınçlı cıva buharlı lambalar - Performans özellikleri” standardında, kırmızı düzeltmeli floresan kaplamalı veya kaplamasız genel aydınlatma amaçlı yüksek basınçlı cıva buharlı lambaların performans gereksinimleri açıklanmaktadır. Bu standartta verilen gereksinimlerin bazıları için ilgili lamba veri sayfasına başvurulur. Bazı lambalar için bu veri sayfaları bu standartta yer alır. Bu standardın kapsamına giren diğer lambalar için ilgili veriler lamba üreticisi veya sorumlu satıcı tarafından sağlanır. Bu standardın gereksinimleri sadece tip testine ilişkindir.

Bu standardın izin verdiği gereksinimler ve toleranslar, üretici firma tarafından bu amaçla sunulan bir tip test örneğinin test edilmesine karşılık gelir. Prensip olarak bu tip test örneği, üretici firmanın üretimine özgü özelliklere sahip ve üretim merkez noktası değerlerine mümkün olduğunca yakın olan birimlerden oluşmalıdır. Standartta verilen toleranslarla, tip test örneğine uygun olarak üretilen ürünlerin üretimin çoğunluğu için standarda uyması beklenebilir. Ancak üretim yayılımı nedeniyle, bazen belirtilen toleransların dışında ürünler olması kaçınılmazdır. Niteliklere göre muayene için örnekleme planları ve prosedürleri hakkında rehberlik konusunda “IEC 60410 Özniteliklere göre muayene için örnekleme planları ve prosedürleri” standardı geçerlidir.

Cıva buharlı lambalar, yüksek yoğunluklu bir deşarj lambasıdır. Yüksek basınçlı bir tüpte buharlaştırılmış cıvadan geçen bir ark kullanarak doğrudan kendi arkından çok parlak ışık yaratır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, “IEC 60050-845 Uluslararası elektroteknik sözlüğü (IEV) - Bölüm 845: Aydınlatma” standardında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu geçerlidir:

• Yüksek basınçlı cıva (buhar) lambası, ışığın büyük bir kısmının, doğrudan veya dolaylı olarak, 100 kilo-paskalın üzerinde kısmi basınçta çalışan cıva radyasyonu tarafından üretildiği yüksek yoğunluklu deşarj lambasıdır. Bu terim, berrak, fosfor kaplı (cıva floresan) ve karışımlı lambaları kapsar. Floresan cıva deşarj lambasında, ışık kısmen cıva buharı ve kısmen de deşarjın ultraviyole radyasyonuyla uyarılan bir fosfor tabakası tarafından üretilir.
• Nominal değer, bir lambayı belirtmek veya tanımlamak için kullanılan yaklaşık nicelik değeridir.
• Anma değeri, belirtilen çalışma koşulları için bir lambanın karakteristiği için nicelik değeridir.
• Lamba başlangıç voltajı, lambanın başladığı lamba terminallerindeki voltajdır.
• Kararlı çalışma için minimum açık devre voltajı, lambanın kararlı çalışması için endüktif balast tarafından sağlanacak minimum açık devre voltajıdır.
• İlk okumalar, yaşlandırmadan önce ölçülen bir lambanın başlatma ve ısınma özellikleri ve yaşlanma periyodunun sonunda ölçülen bir lambanın elektriksel ve fotometrik özellikleridir.
• Kırmızı oranı, lambanın görünür spektrumun kırmızı kısmında yaydığı ışık akısının lambanın toplam ışık akısına oranıdır. Bu standardın amaçları doğrultusunda, kırmızı kısım, 600 nm’nin üzerindeki dalga boylarını içeren görünür spektrumun parçası olarak tanımlanır.
• Referans balastı, balastları test etmede, referans lambaları seçmede ve standartlaştırılmış koşullar altında düzenli üretim lambalarını test etmede kullanım için karşılaştırma standartları sağlama amacıyla tasarlanmış özel endüktif tip balasttır.
• Bir referans balastın kalibrasyon akımı, referans balastın kalibrasyonu ve kontrolünün dayandığı akımın değeridir.
• Tip testi, belirli bir ürünün tasarımının ilgili standardın gerekliliklerine uygunluğunu kontrol etme amacıyla bir tip testi örneği üzerinde yapılan test veya bir dizi testtir.
• Tip testi örneği, üretici veya sorumlu satıcı tarafından bir tip testi amacıyla sunulan bir veya daha fazla benzer üniteden oluşan örnektir.

Lamba gereksinimleri bu standartta şu şekilde belirlenmiştir:

• Bu standarda uygunluğu iddia edilen bir lamba, “IEC 62035 Deşarj lambaları (floresan lambalar hariç) - Güvenlik özellikleri” standardı gereksinimlerine uymalıdır.
• Bir lamba, normal ve kabul görmüş kullanımda performansının güvenilir olması için tasarlanmalıdır. Genel olarak verilen gereksinimler üretimin yüzde 95’i için geçerlidir.
• Bu standardın amaçları doğrultusunda, lamba terminallerindeki nominal gerilime göre bir sınıflandırma olarak şu tanımlar kullanılır:
  • Lamba gerilim aralığı 70 Volt - 180 Volt
  • Lamba gerilim aralığı en az 180 Volt
• Bir lambanın boyutları, ilgili lamba veri sayfasında belirtilen değerlere uymalıdır.
• Bitmiş bir lambadaki kapak, IEC 60061-1 standardına uymalıdır.
• Bir lamba, ilgili lamba veri sayfasında belirtilen başlatma süresi içinde başlamalı ve en az 1 dakika yanık kalmalıdır.
• Bir lamba, ilgili lamba veri sayfasında belirtilen ısınma süresi içinde lamba terminallerindeki ısınma voltajına ulaşmalıdır.
• Testler, bu standardın ekinde verilen ölçüm yöntemi kullanılarak yaşlanmadan önce yapılmalıdır (Ek A).
• Normalde, nominal besleme voltajının yüzde 100’ünde, lambaların eksi 18 dereceye kadar düşük sıcaklıklarda tatmin edici bir şekilde başlaması beklenmelidir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN IEC 60188 Yüksek basınçlı cıva buharlı lambalar - Performans özellikleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.