EN IEC 60598-2-18 Yüzme Havuzları ve Benzeri Uygulamalar için Aydınlatma Armatürleri

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “EN IEC 60598-2-18 Aydınlatma armatürleri - Bölüm 2-18: Özel gereksinimler - Yüzme havuzları ve benzeri uygulamalar için aydınlatma armatürleri” standardında, örneğin yüzme havuzları, çeşmeler, çocuk havuzları ve bahçe havuzlarında su içinde veya suyla temas halinde kullanılmak üzere tasarlanmış sabit armatürler ve elektrikli ışık kaynaklarıyla kullanım için gereklilikler açıklanmaktadır. Yüzme havuzları için elektrik tesisatı kuralları “IEC 60364-7-702 Düşük voltajlı elektrik tesisatları - Bölüm 7-702: Özel tesisatlar veya konumlar için gereklilikler - Yüzme havuzları ve çeşmeler” standardında verilmiştir.

Su ile temas halinde olmayan, örneğin armatürden ayrı bir cam panelin arkasına monte edilmiş olan armatürler veya elde taşınan veya taşınabilir armatürler bu standardın kapsamı dışındadır.

Aydınlatma armatürleri, elektrik çarpmasına karşı koruma açısından Sınıf III kabul edilir ve 12 Volt AC veya 30 Volt DC’yi aşmayan dalgalanmasız voltajlarda çalışan dış ve iç devrelere sahiptir.

Aydınlatma armatürleri, nem ve toz girişine karşı koruma derecesine göre şu şekilde sınıflandırılır:

• Bir havuz, çeşme ve benzerinin suyu ile temas eden aydınlatma armatürü parçaları için sınıflandırma, basınca dayanıklı su geçirmez (IPX8) olmalıdır.
• Bir havuz, çeşme benzerinin suyu ile temas etmeyen aydınlatma armatürü parçaları için sınıflandırma, en azından toz geçirmez ve sıçramaya dayanıklı (IP54) olmalıdır.

Armatürler, montaj, ışık kaynağı değiştirme ve beslemeye bağlantı biçimine göre şu şekilde sınıflandırılır:

• Kategori A: Su ile kısmen temas edecek şekilde monte edilmiş, ışık kaynaklarının beslemeye bağlanması ve değiştirilmesi armatürün suyla temas etmeyen tarafından yapılan armatürler.
• Kategori B: Işık kaynaklarının değiştirilmesinin armatürün su ile temas eden tarafından, ancak havuzdaki su kısmen veya tamamen boşaltıldıktan sonra yapıldığı armatürler.
• Kategori C: Işık kaynaklarının değiştirilmesi mümkün olduğunda, ışık kaynaklarının değiştirilmesi için tamamen sudan çıkarılmış armatürler.

Aydınlatma armatürleri şu şekilde mekanik dayanıklılık testine tabi tutulmalıdır: Koruyucu camlar dahil olmak üzere, armatürün normal kullanımda su ile temas eden parçaları, su basıncı yönünde 0,7 Nm’lik bir darbe enerjisine sahip bir darbe testine tabi tutulmalıdır. Test serbest havada yapılmalıdır.

Aydınlatma armatürleri şu şekilde korozyon testine tabi tutulmalıdır: Normal kullanımda su ile temas eden armatürün parçaları, 14 günlük bir süre boyunca 25 derece artı/eksi 2 derece sıcaklıktaki yapay deniz suyuna daldırılmalıdır. Bu işlemden sonra parçalarda korozyon veya yüzeylerinde pürüzlenme belirtisi olmamalıdır. Sürtünmeyle giderilebilen korozyon izleri dikkate alınmamalıdır.

Harici ve dahili kablolamada bağlantı uçlarına (kuyruklara) izin verilmez. Esnek kablolar veya kordonlarda anahtarlara izin verilmez. Kategori B armatürler, IEC 245 standardı 57 tip kordonlara veya EN 50525-2-21 standardı Ek D ve Ek E’ye veya eşdeğer bir bölgesel standarda uygun alternatif bir kabloya mekanik ve elektriksel özellikler bakımından en az eşdeğer olan, çıkarılamayan esnek bir kablo veya kordonla donatılmalıdır.

Kategori C armatürler için, sağlanan sökülemeyen esnek kablo veya kordon, IEC 245 standardı 57 tip kordonlara veya EN 50525-2-21 standardı Ek D ve Ek E’ye veya eşdeğer bir bölgesel standarda uygun alternatif kablolara en az eşdeğer mekanik ve elektriksel özelliklere sahip olmalıdır.

EN IEC 60598-2-18 standardı, havuz aydınlatma armatürleri için belirli güvenlik ve performans gereklilikleri belirlediği için önemlidir. Bu standardın özellikle önemli olmasının nedenleri şudur:

• Zorlu ortamlarda güvenlik: Bu standart, özellikle su ile temasın yoğun olduğu armatürlerin bu koşullara dayanabilmesini ve güvenli ve etkili bir şekilde çalışmaya devam edebilmesini sağlar.
• Güvenilirlik ve dayanıklılık: Havuz armatürleri arızalanmadan tutarlı bir şekilde çalışmalıdır. Standart, uzun vadeli performans için kritik olan mekanik sağlamlık, giriş koruması (IP) ve termal dayanıklılık gerekliliklerini içerir.
• Elektrik riskini azaltma: Bu standart, kritik öneme sahip olan elektrik çarpması veya kısa devre riskini en aza indiren elektrik ve termal güvenlik önlemlerini içerir.
• Ülkeler arası uyum: Uluslararası uyumu teşvik ederek üreticilerin ve yetkililerin küresel olarak tanınan bir ölçüte uymasını, ticareti kolaylaştırmasını ve dünya çapında güvenliği iyileştirmesini sağlar.
• Yasal düzenlemelere uygunluğu destekler: Birçok proje IEC standartlarına uyumu zorunlu kılar. Bu standart, üretici firmaların ve tasarımcıların havuz aydınlatma tesisatları için yasal ve sözleşmesel yükümlülükleri yerine getirmelerine yardımcı olur.

Kısaca bu standart, suda veya suyla temas halinde kullanılmak üzere tasarlanmış sabit armatürler için gereklilikler içermektedir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN IEC 60598-2-18 Aydınlatma armatürleri - Bölüm 2-18: Özel gereksinimler - Yüzme havuzları ve benzeri uygulamalar için aydınlatma armatürleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.