EN IEC 55014 Elektromanyetik Uyumluluk - Ev Aletleri, Elektrikli Aletler ve Benzeri Cihazlar İçin Gereklilikler

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “EN IEC 55014 Elektromanyetik uyumluluk - Ev aletleri, elektrikli aletler ve benzeri cihazlar için gereklilikler” standardı, aynı başlık altında yayınlanan alt bölümlerden oluşmaktadır. Şöyle ki,

• “EN IEC 55014-1 Bölüm 1: Emisyon” standardında, AC veya DC (pil dahil) ile çalıştırılan cihazlar, elektrikli aletler ve benzeri düzeneklerden 9 kHz ila 400 GHz frekans aralığında radyo frekansı bozulmalarının emisyonuna uygulanan gereklilikler açıklanmaktadır. Bu standartta ekipman teriminin kullanıldığı her yerde, cihaz, ev veya benzeri cihazlar, elektrikli alet ve oyuncaklar gibi daha özel terimler ifade edilir.

Bu uluslararası standart, şu ekipmanlara uygulanabilir:

• Ev aletleri veya benzeri ekipmanlar:
  • Konut ve ona bağlı binalar, bahçe ve benzer ev ortamındaki tipik ev idaresi işlevleri için.
  • Mağazalarda, ofislerde, ticari ve benzeri çalışma ortamlarında tipik ev işleri işlevleri için
  • Çiftlik işleri için
  • Otel ve diğer konut tipi ortamlardaki müşteriler tarafından
  • Hem konutlarda hem de ticari ortamlarda indüksiyonlu pişirme için
• Elektrikli aletler: Örnek olarak elektrik motoruyla çalışan veya elektromanyetik olarak tahrik edilen elde tutulan aletler, taşınabilir aletler, çim ve bahçe makineleri verilebilir.
• Benzer cihazlar: Örnek olarak yarı iletken cihazlar kullanan harici güç denetleyicileri, motorla çalışan elektro-tıbbi cihazlar, elektrikli ve elektronik oyuncaklar, otomatik ürün dağıtım makineleri, eğlence makineleri, sinema veya slayt projektörleri ve ayrıca bu standardın kapsamındaki ürünlerle birlikte kullanılmak üzere pil şarj cihazları ve harici güç kaynakları verilebilir.

Bu standardın kapsamına ayrıca yukarıda belirtilen ekipmanın motorlar ve anahtarlama aygıtları (örneğin güç veya koruma röleleri) gibi ayrı parçaları da dahildir. Ancak, bu standartta aksi belirtilmediği sürece bu ayrı parçalara hiçbir emisyon şartı uygulanmaz.

Bu standardın kapsamı dışında olanlar ise şunlardır:

• Radyo frekansı aralığındaki tüm emisyon şartları diğer CISPR standartlarında açıkça formüle edilmiş olan ekipmanlar. Örnekler şunlardır:
  • CISPR 15 standardı kapsamındaki diğer aydınlatma cihazları dahil armatürler, çocuklar için taşınabilir armatürler, deşarj lambaları
  • Bilgi teknolojisi ekipmanları, örneğin CISPR 32 standardı kapsamındaki ev bilgisayarları, kişisel bilgisayarlar, elektronik fotokopi makineleri
  • CISPR 32 standardı kapsamında oyuncaklar dışındaki ses ve görüntü ekipmanları ve elektronik müzik aletleri
  • Şebeke iletişim cihazları ve bebek gözetim sistemleri
  • CISPR 11 standardı kapsamındaki ekipmanlar (örneğin mikrodalga fırınlar) ancak çok işlevli ekipmanlarda dikkat edilmesi gerekir (örneğin tıklama ölçümleri gerektiren başka bir işlev için)
  • Radyo kontrolleri, telsizler ve diğer radyo vericileri türleri
  • Ark kaynak ekipmanları
• Sadece bir araç, gemi veya uçakta kullanılmak üzere tasarlanmış ekipman
• Sadece endüstriyel ortamda kullanılan ekipman
• Ekipmanın güvenliği ile ilgili elektromanyetik olayların etkileri

Çok işlevli ekipmanın bu ve diğer standartlardaki maddelere uyması gerekebilir. Bu standarttaki emisyon gereklilikleri, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği tarafından tanımlandığı gibi bir radyo vericisinden gelen kasıtlı iletimler ve bunların sahte emisyonları için geçerli olmak üzere tasarlanmamıştır.

• “EN IEC 55014-2 Bölüm 2: Bağışıklık - Ürün ailesi” standardı, elektrikli oyuncaklar dahil olmak üzere ev aletleri, elektrikli aletler ve benzeri cihazların bağışıklığı ile ilgilidir. Bu standart, 0 kHz ila 400 GHz frekans aralığında bağışıklık gereksinimlerini kapsar. Bu standartta, CISPR 14-1 standardının ilgili spesifikasyonları ile bir uyum sağlanması, kapsama giren ekipmanların sınıflandırılmasına ilişkin spesifikasyonların revize edilmesi, standardın kapsamına radyo işlevleri ile birleştirilen ekipmanların eklenmesi, daha yüksek saat frekanslarına sahip ekipmanların dikkate alınması, elektromanyetik alanlarla bağışıklık testinin 6 GHz’e kadar genişletilmesi ve istatistiksel değerlendirmeye ilişkin spesifikasyonların kaldırılması amaçlanmaktadır.

Kısaca EN IEC 55014-1 standardının ana amacı, elektrikli aletler ve araçlardan kaynaklanan elektromanyetik emisyonların (hem iletilen hem de yayılan) sınırlarını ve ölçüm yöntemlerini tanımlamaktır. Temel olarak, ürünlerin radyolar, televizyonlar, Wi-Fi, tıbbi cihazlar ve benzerleri ile etkileşime girebilecek çok fazla elektromanyetik gürültü yaymamasını sağlar.

Bu standart ev aletleri, elektrikli aletler ve benzeri cihazlar için geçerlidir. Örneğin çamaşır makineleri, saç kurutma makineleri, elektrikli süpürgeler, matkaplar, mutfak aletleri ve bahçe aletleri gibi. Yani normal bir evde veya benzer bir ortamda elektromanyetik uyumluluk (EMC) sorunlarına neden olabilecek her şey için bu standart geçerlidir.

Kapsanan emisyon türleri şunları içerir:

• İletken emisyonlar (genellikle 9 kHz ile 30 MHz arasında ölçülen, güç kabloları aracılığı ile elektrik şebekesine iletilen gürültü)
• Radyasyon emisyonları (genellikle 30 MHz’den itibaren ölçülen, hava yoluyla iletilen gürültü)

Ana test alanları ise şunları kapsar:

• Şebeke terminali bozulmaları, yani güç kabloları boyunca iletilen elektromanyetik girişim (EMI)
• Yayılan elektromanyetik bozulmalar (havadaki EMI)
• Motorlar (büyük EMI kaynakları)
• Anahtarlama modlu güç kaynakları
• Elektronik kontrol devreleri

EN IEC 55014-2 standardının ana amacı ise, cihazlar ve aletler için bağışıklık gereksinimlerini tanımlamaktır. Yani ürünün arızalanmadan veya bozulmadan harici elektromanyetik bozulmalara ne kadar iyi dayanması gerektiği. Basitçe EN IEC 55014-1 standardı diğer elektrikli ve elektronik cihazlardan rahatsız olmamaya, EN IEC 55014-2 standardı ise diğer elektrikli ve elektronik cihazları rahatsız etmemeye odaklanır.

EN IEC 55014-2 standardı, EN IEC 55014-1 standardı ile aynı tür ürünler için geçerlidir.

EN IEC 55014-2 standardında kapsanan bozulma türleri şunlardır:

• Elektrostatik deşarj: Testlerde insanların cihaza dokunması ve kıvılcım çıkarması simüle edilir.
• Yayılan radyo frekansı (RF) elektromanyetik alanları: Yayın sinyallerine, cep telefonlarına, Wi-Fi’ye ve benzer ekipmana maruz kalma.
• Elektriksel hızlı geçişler: Motorlardan veya rölelerden gelen anahtarlama gürültüsü.
• Dalgalanmalar: Yakındaki yıldırımdan kaynaklanan büyük voltaj yükselmeleri.
• RF alanları tarafından tetiklenen iletilen bozulmalar: Elektrik hatlarından gelen bozulmalar.
• Gerilim düşüşleri, kısa kesintiler ve gerilim değişimleri: Elektrik hattında kısa süreli kesintiler ve elektrik kesintileri.

EN IEC 55014-2 standardı, bir cihazın bir bozulma sırasında ve sonrasında nasıl tepki vermesi gerektiğini tanımlar:

• Kriter A: Cihaz normal şekilde çalışmaya devam eder.
• Kriter B: Geçici işlev kaybına izin verilir, ancak bozulmadan sonra otomatik olarak kurtarılır.
• Kriter C: Geçici işlev kaybına izin verilir; kurtarmak için manuel müdahaleye (sıfırlama gibi) izin verilir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN IEC 55014 Elektromanyetik uyumluluk - Ev aletleri, elektrikli aletler ve benzeri cihazlar için gereklilikler” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.