ISO 15003 Tarım Mühendisliği - Elektrikli ve Elektronik Ekipman - Çevre Koşullarına Karşı Dayanıklılığın Test Edilmesi

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 15003 Tarım mühendisliği - Elektrikli ve elektronik ekipman - Çevre koşullarına karşı dayanıklılığın test edilmesi” standardında, her türlü mobil (el tipi dahil) tarım makinesi, ormancılık makinesi, peyzaj ve bahçe makinesinde kullanılmak üzere elektrikli ve elektronik ekipman üreticilerine tasarım gereksinimler açıklanmaktadır. Makine terimi traktörleri ve aletleri kapsar.

Bu standart, belirli çevre koşulları için test yöntemleri sunmakta ve ekipmanın pratik çalışmasında deneyimlenebilecek çevresel uç noktalarla ilgili testler için şiddet seviyeleri tanımlamaktadır. Bu standart, bu makinelerin ekipmanlarının belirli bir çevre koşulları aralığında kullanım için uygunluğunu belirlemede kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Verilen şiddet seviyeleri genel yönergelerdir ve garantili en kötü durum maruziyet seviyeleri değildir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Görüntüleme aygıtı, ekipmanın çalışmasını ayarlamak ve kontrol etmek için operatör veya servis personeli tarafından okunmak ve etkileşimde bulunulmak üzere tasarlanmış alfa-sayısal karakterler veya grafik sembolleri görüntüleyen cihazdır.
• Ekipman, konektörler vasıtasıyla diğer makinelere (güç kaynakları dahil) elektriksel olarak bağlanan elektrik, elektronik ve mekanik bileşenler içeren kendi kendine yeten elektronik sistemdir.
• Bozuk işlev, üretici tarafından belirtilen ekipmanın bir veya daha fazla işlevinin çalışmadığı veya üreticinin spesifikasyonlarına uymadığı durumu ifade eder.
• Konum, ekipmanın normalde çalışacağı makineler içindeki konumdur.
• Normal montaj yapılandırması, normal kullanımdayken ekipmanın yönüdür.
• Şiddet seviyesi, çevresel bir testin gerçekleştirildiği koşulların şiddetidir. Amaçlanan konuma ve ekipmanın uygulamasına göre seçilir.

Aksi bir test için belirtilmediği takdirde, test IEC 60068-1 standardında belirtilen standart referans koşulları altında yürütülmelidir. Kullanılan şiddet düzeyleri test raporuna kaydedilmelidir. Testler IEC 60512-1 standardına uygun olarak yürütülmelidir. Aksi bir şekilde bir test için belirtilmediği takdirde, tüm testlerde aynı ekipman örneğinin kullanılması tercih edilir. Her testten önce ve sonra bir işlevsellik kontrolünün yapılması ve mümkün olduğunda test sırasında işlevselliğin izlenmesi önerilir. Ekipmanın kullanım sırasında aynı anda iki veya daha fazla farklı çevresel faktörün (örneğin sıcaklık ve titreşim) uçlarına maruz bırakıldığı ve test raporuna bu şekilde kaydedildiği durumlarda kombine test önerilir. Kombine test, genel test süresini azaltmanın bir yolu olarak kullanılabilir.

Elektromanyetik uyumluluk testleri en son yapılmalıdır, çünkü elektromanyetik emisyonlar ve duyarlılık diğer testlere daha önce maruz kalmaktan etkilenebilir. Test sırası test raporuna kaydedilmelidir. Testler giderek artan şiddet sırasına göre yapılmalıdır.

ISO 16750 standardı gerekliliklerine uygun elektrikli ve elektronik ekipman, bu standardın gerekliliklerine karşılık gelen ISO 15003 standardı ile uyumludur. Ek C, bu standartta belirtilen benzer test prosedürlerini içeren ISO 16750 standardı parçalarının bir özetini sağlar. ISO 16750 standardı ilgili bölümüne uygun olarak test edilen bir elektrikli ve elektronik ekipmanın bu standardın gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığını veya ek test gerektirip gerektirmediğini belirlemeye yardımcı olmak için bir çapraz referans sağlar.

Bu standart kapsamında öngörülen test yöntemler şunlardır:

• Bozulmuş işlevin izlenmesi
• Soğuk ve kuru ısı test yöntemi
  • Belirtilen değişim oranına sahip sıcaklık değişimleri
  • Sıcaklık şoku
• Nemli ısı, sabit durum test yöntemi
• Nemli ısı, döngüsel test yöntemi
• Darbe test yöntemi
  • Parçacık darbesi
  • Mekanik şok
• Titreşim test yöntemi
  • Rastgele titreşim testi
  • Sinüzoidal (rezonans) testi
• Aşındırıcı atmosfer test yöntemi
• Muhafazaların sağladığı koruma dereceleri (IP Kodu)
  • Toz test yöntemi
  • Su püskürtme test yöntemi
• Hava basıncı (yükseklik) test yöntemi
• Kimyasal fırça veya sprey test yöntemi
• Güneş radyasyonu (ultraviyole) test yöntemi
• Ekran aygıtlarının okunabilirliği test yöntemi
• Elektromanyetik uyumluluk test yöntemi
• Elektriksel ortam test yöntemi
  • Çalışma voltajı test yöntemi
  • Aşırı voltaj test yöntemi
  • Ters polarite test yöntemi
  • Kısa devre test yöntemi
  • Pilsiz çalışma test yöntemi
  • Geçici besleme test yöntemi
  •  Elektrostatik deşarj test yöntemi

ISO 15003 standardı, tarım ve ormancılık makinelerinde elektronik kontrol sistemleri için birleşik bir çerçeve sunarak güvenliği, güvenilirliği ve uyumluluğu garanti ettiği için önemli görülmektedir. Bu standardın önemli olmasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Güvenliği iyileştirir: Bu standart, tarım ve ormancılık ekipmanlarında kullanılan elektronik kontrol sistemleri için elektromanyetik uyumluluk (EMC) gereksinimlerini tanımlar. Ekipmanın çeşitli elektromanyetik girişimlerin olduğu ortamlarda güvenli bir şekilde çalışmasını sağlayarak istenmeyen davranış riskini azaltır (örneğin ani hareket veya kontrollerin arızalanması).
• Güvenilirliği artırır: Elektronik sistemler zorlu koşullara maruz kalır: toz, nem, titreşim ve elektrik gürültüsü. Bu standart, bileşenlerin tutarlı saha çalışması için çok önemli olan performans düşüşü olmadan bu koşulları idare edebilmesini sağlar.
• Birlikte çalışabilirliği teşvik eder: Bu standart, farklı makineler ve üreticiler arasında elektronik sistemlerin uyumluluğunu destekler. Bu, özellikle birden fazla markanın ekipmanlarının sıklıkla birlikte çalışması gereken tarımsal operasyonlarda değerlidir.
• Uyumluluğu ve sertifikasyonu destekler: Bu standarda uymak, üreticilerin küresel düzenleyici gereksinimleri karşılamalarına yardımcı olur. Çeşitli bölgelerde pazar erişimi için kritik olabilen ekipmanların test edilmesi ve sertifikalandırılması için bir ölçüt sağlar.
• Yeniliği kolaylaştırır: Bu standart, net performans ve uyumluluk standartları belirleyerek üreticilerin temel düzeyde sistem bütünlüğü ve uyumluluğunu korurken yenilik yapmalarına olanak tanır.

ISO 15003 standardı, özellikle elektriksel olarak gürültülü ortamlarda, tarım ve ormancılık makinelerinde elektronik sistemlerin güvenli, güvenilir ve birlikte çalışabilir çalışmasını sağlamak için gereklidir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 15003 Tarım mühendisliği - Elektrikli ve elektronik ekipman - Çevre koşullarına karşı dayanıklılığın test edilmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.