EN 13319 Derinlik Göstergeleri ve Birleşik Derinlik ve Zaman Ölçüm Cihazları - İşlevsel ve Güvenlik Gereksinimleri, Test Yöntemleri

Bir Avrupa standardı olan “EN 13319 Dalış aksesuarları - Derinlik göstergeleri ve birleşik derinlik ve zaman ölçüm cihazları - İşlevsel ve güvenlik gereksinimleri, test yöntemleri” standardında, derinlik göstergeleri, diğer aletlerin derinlik göstergesi özellikleri ve diğer aletlerin hem derinlik hem de zaman ölçüm özellikleri için işlevsel ve güvenlik gereklilikleri açıklanmaktadır.

Bu standart, derinlik ve zaman dışında kullanıcıya gösterilen hiçbir bilgiye uygulanmaz. Bu standart tarafından kapsanan ekipman tarafından gösterilen dekompresyon yükümlülükleri hakkındaki herhangi bir bilgi, açıkça kapsamının dışındadır. Bu standart, dalgıçlar tarafından kullanılan çevresel basınca göre su derinliğini ölçen aletlere uygulanır. Zaman ölçümü gereklilikleri yalnızca aletler dalış süresini otomatik olarak sayıyorsa uygulanabilir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, dalış süresi, bu standartta verilen sınırlar arasında ölçülen aşırı basınç altında geçirilen süreyi ifade eder.

Bu standartta gereksinimler şu şekilde belirtilmiştir:

• Derinlik ölçümü:
  • Basınçtan derinliğe dönüşüm için ölçüm faktörü: Ölçüm faktörü, 1 bar’lık bir basınç artışının, gösterilen derinlikte 10 m’lik bir artışa neden olacağı şekilde olmalıdır. Bu kural, 1,0197 kg/1 su yoğunluğunu varsayar, yani 1,00 kg/1 tatlı suda geometrik derinlik, göstergenin yüzde 102’si iken, 1,03 kg/1 yoğunluktaki deniz suyunda geometrik derinlik, göstergenin yüzde 99’udur. Fizyolojik olarak ilgili rakam sadece çevresel basınç olduğundan, geometrik derinlik dalgıç için çok daha az önemlidir.
  • Derinlik ölçümünün doğruluğu: Üretici firma tarafından belirtilen derinlik aralığındaki derinliğin gösterimi, bu standarda uygun olarak test edildikten sonra “Test basıncı” başlıklı tabloda verilen değerlere karşılık gelmelidir. Üretici firma tarafından belirtilen maksimum derinlik 60 m’den daha derin ise, tablodaki değerler, 15 m’lik artışlarla ve 150 kPa’lık test basıncı artışlarıyla sabit hata paylarıyla (artı 10 eksi 15 kPa) bu belirtilen derinliğe kadar uzatılmalıdır.
  • Ekran artışları: En azından 3, 6, 9 ve 12 veya 15 m derinlikler sayı olarak gösterilir. 9 m’den 60 m’ye kadar ekran 3 m veya daha az artışlarla gösterilir. 60 m’nin üzerinde ekran 5 m veya daha az artışlara sahip olacaktır. Test bu standarda uygun yapılmalıdır.
• Dalış süresi ölçümü:
  • Dalış süresi sayımının başlaması: Suya daldırıldığında, dalış süresi sayımı, basınç p0 + 16 kPa’nın maksimum değerine ulaştığında veya ekran 1,6 m’yi gösterdiğinde 5 saniye içinde otomatik olarak başlar.
  • Dalış süresi sayımının durması: Dalış süresi sayımı, basınç p0 + 16 kPa’ya düştüğünde veya ekran 1,6 m’yi gösterdiğinde durmamalıdır.
  • Dalış süresi gösterimi: Belirtilen zaman aralıkları 1 dakika veya daha kısa olmalıdır. Dalış süresi sürekli olarak görüntülenmeli veya 20 saniyelik maksimum kesintiyle aralıklı olarak görüntülenmeli veya talep üzerine iptal edilmelidir.
  • Dalış süresi ölçümünün doğruluğu: Dalış süresi sayım hatası 120 dakikada art/eksi 1 dakikadan fazla olmamalıdır.
• Okunabilirlik: Derinlik ve dalış süresi değerleri 50 artı/eksi 10 lx ışık koşullarında, 30 cm artı/eksi 5 cm mesafeden ve görünür şekilde en yüksek kontrasta sahip açıda açıkça okunabilmelidir. Daha sonra, görüntülenen sayıların veya metnin taban çizgisine dik, optimum açıdan 15 derece daha yüksek veya daha düşük açılarda ekranın okunabilirliği belirlenir.
• Bağlantı elemanı: Bir bağlantı elemanı bilek bandı olarak verilirse, bu standarda göre göre test edildiğinde gevşememeli veya görünür şekilde hasar görmemelidir.
• Su geçirmezlik: Basınç döngüsü testinden sonra test numunesi herhangi bir sızıntı belirtisi göstermemelidir.
• İşletilebilirlik: Su altındayken derinlik ve dalış süresi işlevleri için gerekli olan tüm işlemler, koruyucu eldivenler giyilerek gerçekleştirilmelidir.
• Deniz suyuna dayanıklılık: Doğal veya yapay deniz suyuna daldırıldıktan sonra, cihazda gözle görülür değişiklikler veya korozyon belirtileri görülmemelidir.

Aksi belirtilmediği sürece, su veya havadaki tüm testler 18 derece ile 28 derece arasındaki oda sıcaklığında yapılır. Testlerden önce kullanım talimatlarına göre ayarlamalar ve basınç dengelemeleri yapılmalıdır. Test sırasında atmosfer basıncı test protokolüne kaydedilmelidir.

Testler şu sırayla bir test numunesi üzerinde gerçekleştirilmelidir:

• Sıcaklık çevrimi
• Şok testi
• Deniz suyu direnci
• Bilek fikstürünün testi (varsa)
• Basınç çevrimi
• Su sızdırmazlığı
• Okunabilirlik
• Doğruluk
• Dalış süresi fonksiyonları (varsa)

Yukarıdaki testlerden herhangi birinden sonra test numunesinin çalışmaz olduğuna dair belirtiler varsa, test dizisi sonlandırılabilir.

Bu testlerde kullanılan ekipman şunları içerir:

• Test manometreleri: Doğruluk testi için test manometrelerinin doğruluğu artı/eksi yüzde 0,2 olmalıdır.
• Test zaman ölçerleri: Zaman ölçümleri için kullanılan zamanlayıcılar en az artı/eksi 1 dak/24 saat doğruluğa sahip olmalıdır.
• Test çekici: Test çekicinin darbe yüzeyi, test numunesinin darbe yüzeyi ile en az aynı boyutlara sahip olacak şekilde uyarlanmalıdır.

Kısaca EN 13319 standardı, dalış aksesuarlarının (özellikle derinlik göstergeleri ve birleşik derinlik / zaman ölçüm cihazları) güvenliğini, güvenilirliğini ve doğruluğunu garanti eder. Bunlar dalgıçların su altında hayatta kalmaları ve performansları için kritik öneme sahiptir.

Bu standart şu nedenlerle önemli kabul edilmektedir:

• Dalgıç güvenliği: Derinlik ve zaman ölçümleri, dekompresyon hastalığını (vurgun) önlemek için önemlidir. Güvenilir cihazlar dalgıçların güvenli hızlarda yükselmelerine ve derinlikteki zamanlarını izlemelerine yardımcı olur. Bu standart, bu cihazların basınç ve su altı koşulları altında doğru şekilde çalışmasını sağlar.
• Markalar arası standart test: Bu standart, tüm üreticiler için tek tip kriterler sağlar. Dalgıçlar, farklı markalara ait cihazların minimum performans ve güvenlik gereksinimlerini karşıladığına güvenebilirler.
• Kalite güvencesi: Bu standart, dalış cihazlarının aşağıdakiler açısından test edilmesini sağlar:
  • Doğruluk
  • Basınç direnci
  • Su geçirmezlik
  • Dayanıklılık

Bu, dalış sırasında cihaz arızası olasılığını azaltır.

• Profesyonel ve eğlence amaçlı kullanımını destekler: Bu standardın kullanıcıları şunlardır:
  • Eğlence amaçlı tüplü dalgıçlar
  • Ticari dalgıçlar
  • Kurtarma ve askeri dalgıçlar

Yani navigasyon ve hayatta kalma için aletlere güvenen her dalgıç için bu standart önemlidir.

• Yasal ve düzenleyici uyumluluk:
  • Avrupa Birliği ülkeleri ve diğer ülkelerde, EN 13319 standardına uyum, pazar erişimi için zorunlu olabilir.
  • Üreticilerin, AB 2016/425 sayılı kişisel koruyucu ekipman yönetmeliğine uygunluğunu göstermelerine yardımcı olur.

Sonuç olarak EN 13319 standardı, dalış aletlerinin doğru, güvenli ve dayanıklı olmasını sağlamada kritik bir rol oynar, bu da dalgıçların hayatlarını korumaya yardımcı olur ve güvenilir su altı performansını garanti eder.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 13319 Dalış aksesuarları - Derinlik göstergeleri ve birleşik derinlik ve zaman ölçüm cihazları - İşlevsel ve güvenlik gereksinimleri, test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.