EN 16280 Genel Halk için Nefes Alkol Test Cihazları - Gereksinimler ve Test Yöntemleri
Bir Avrupa standardı olan “EN 16280 Genel halk için nefes alkol test cihazları - Gereksinimler ve test yöntemleri” standardında, genel halk için kendi kendine test cihazı olarak kullanılmak ve test sırasında nefes alkol konsantrasyonunun güvenilir bir göstergesini sağlamak üzere tasarlanmış ve amaçlanmış, ekshalasyon nefes örneğinde bulunan alkol konsantrasyonunu ölçen nefes alkol test cihazları için gereklilikler ve test yöntemleri açıklanmaktadır.

Bu standart, temel güvenlik ve performans, test yöntemleri ve işaretleme, etiketleme ve kullanım talimatları için gereklilikler içermektedir. Aynı zamanda bir dizi teknik performans testinden oluşan uyumluluk test prosedürleri için yönergeler sunar.
Bu cihazların sonuçlarının, “OIML R 126 Kanıt niteliğindeki nefes analizörleri” standardı kapsamındaki kanıtsal nefes alkol analizörlerinin veya “EN 15964 Tek kullanımlık cihazlar dışındaki nefes alkol test cihazları - Gereksinimler ve test yöntemleri” standardı veya benzer ulusal düzenlemeler kapsamındaki profesyonel uygulamalarda kullanılan nefes alkol test cihazlarının sonuçlarını çürütmek için kullanılması amaçlanmamıştır.
Bu nedenle, ölçüm sonuçlarının, mümkün olduğu ölçüde, kullanıcının her ölçümde bulunan ölçüm belirsizliklerine dayanarak alkol konsantrasyonunu hafife almasını önlemek için görüntülenmesi gerekir.
Tip testi gerekliliklerine ilişkin bir örnek standart ekinde yer almaktadır (Ek A).
Bu standartta güvenliğe yönelik gereklilikler şu şekilde belirlenmiştir:
- Cihaz, mümkün olduğunca cihaz kullanıcısının güvenliğini sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır. Elektrik bağlantılarının tasarımına ve kullanımına ve ağızlık yapısı ve ambalajı için seçilen malzemelere özel dikkat gösterilmelidir.
- Cihaz hijyenik koşullar altında kullanılabilir olmalıdır. Önceki kullanımlardan kaynaklanan kirli havanın solunması olasılığını ortadan kaldırmalıdır. Bu ağızlıkların kullanıcının dudakları ile temas edecek kısmına dokunmadan takılması ve çıkarılması mümkün olmalıdır. Ağızlıklar tek tek, kolayca açılabilen, mühürlü ambalajlarda tedarik edilmelidir.
- Cihaz, ilgili elektrik güvenliği yönetmelikleri ve standartlarının gereklilikleri dahilinde çalışabilmelidir. Cihaza aksesuar olarak sağlanan bir pil şarj cihazı veya harici bir güç kaynağı EN 60335-2-29 standardı ile uyumlu olmalıdır.
Bu standartta genel gereklilikler ise şu şekilde belirlenmiştir:
- Cihazın bir nefes numunesini kabul etmeye hazır olduğu açıkça görülmelidir. Cihaz, ayarlama veya kalibrasyon işlemleri ve metrolojik testler gerçekleştirirken kendisine sunulan test gazının manuel kabulü için bir düzenlemeye sahip olabilir. Cihazlar, dahili güç kaynağının tükenmekte olduğunu gösteren bir gösterge ile sağlanmalıdır. Bu düşük güç göstergesi verilirse, cihaz ya çalışmayı durdurur ya da cihaz maksimum izin verilen hata boyutunda ölçüm yapabilir. Pil uyarı göstergesi, görüntülenen diğer herhangi bir işlevle karışıklığa yol açmamalıdır. Harici güç kaynağı kullanan cihazlar, gücün açık olduğunu gösteren bir gösterge ile sağlanmalıdır. Bu gösterge, görüntülenen diğer herhangi bir işlevle karıştırılmaya yol açmamalıdır. Cihazın kalibre edildiği veya ayarlandığı araçlara sadece yetkili kişiler erişebilmelidir. Cihazın genel işlevleri, cihazın üreticinin bilgilerine uygun şekilde performans gösterdiğinden emin olmak için doğrulanmalıdır.
- Nominal alkol konsantrasyonu 0,20 mg/L’ye kadar ve dahil olmak üzere maksimum izin verilen hata 0,04 mg/L’dir. Maksimum izin verilen hata, 0,20 mg/L’nin üzerindeki nominal alkol konsantrasyonunun yüzde 20’sidir.
- Cihazlar, maksimum izin verilen hataya göre 0,00 ila 0,50 mg/L aralığında alkol konsantrasyonlarını ölçebilecek kapasitede olmalıdır.
- Çalışma ortam koşulları bakımından, cihazlar artı 10 derece ile art 40 derece arasında kullanılabilir olmalıdır. Üretici cihazın bu aralığın dışında çalıştırılabileceğini belirtirse, bu koşullar için bu standardın gerekliliklerini yerine getirmelidir. Cihaz sıcaklık aralığının dışında çalıştırılırsa, bu belirtilmelidir
- Cihazın kullanımı basit olmalıdır. Kullanıcı hatalarının sonuç üzerindeki herhangi bir etkisi ortadan kaldırılmalıdır.
- Cihaz, analiz için kabul edilebilir bir nefes örneği belirlemek amacıyla ekshalasyonun sürekliliğini ve zamanda verilen hacmi izlemelidir. Cihaz, kabul edilebilir hacme ulaşılamazsa bir sinyal vermeli ve o noktada test prosedürünü sonlandırmalıdır, bundan sonra cihaz otomatik olarak sıfırlanabilir ve daha fazla denemeyi kabul etmeye hazır olduğunu belirtebilir. Bir cihaz için, normal örnekleme yapılandırmasında, tatmin edici bir nefes örneği toplamak için gereken geri basınç, hacim, akış hızı ve süre şunlara uymalıdır: minimum hacim 1,2 L, minimum akış hızı 0,15 L/s, maksimum geri basınç 0,2 L/s akış hızında 30 hPa ve minimum süre 3 ila 5 sn.
- Sonuçların ifadesi: Ölçüm birimleri mg/L veya eşdeğer birim olmalıdır. Test modunda, cihaz her testin analitik sonucunu en yakın 0,01 mg/L’ye veya eşdeğer birime yuvarlanmış olarak göstermelidir. Normal modda, raporlanan sonuç, analitik sonuç düzeyindeki maksimum izin verilen hata artırılarak en yakın 0,01 mg/L’ye veya eşdeğer birim analitik sonuca yuvarlanır. Tüm cihazlar için, bildirilen sonuçlar ölçüm aralığına (0,50 mg/L) göre maksimum bir değerle sınırlandırılmalıdır. Normal modda, ulusal bir sınırın üzerinde veya aralık dışında olan belirli bir sonucun sayısal değerini okumak mümkün olmamalıdır. Nefes numunesindeki alkol içeriğinin ölçümünün bildirilen sonucu standartta belirtilen yollardan biriyle gösterilir.
- Cihaz, ölçüm sonuçlarını bir alkol standardına göre ayarlama araçlarına sahip olmalıdır. Prosedür ve ekipman, üretici tarafından belirtilir.
- Cihaz, kurtarma süresi (2 ölçüm arasındaki zaman) hariç olmak üzere çalışma sıcaklığı aralığı boyunca açıldıktan sonra 3 dakika içinde ölçüm yapmaya hazır olmalıdır.
- Cihaz bir nefes örneğini kabul etmeye hazır olduğunda, tatmin edici bir örnek sağlanması için en az 3 dakikalık bir süreye izin verilir ve bu sürenin sonunda cihaz otomatik olarak kapanır. Bu süre 10 dakikadan fazla olmamalıdır.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 16280 Genel halk için nefes alkol test cihazları - Gereksinimler ve test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.