IACS UR E10 Tip Onayı için Test Şartnamesi

Uluslararası Sınıflandırma Kuruluşları Birliği (IACS) tarafından geliştirilen “UR E10 Tip onayı için test şartnamesi” standardında, gemilerde kullanılmak üzere tasarlanmış elektrikli, elektronik ve programlanabilir ekipmanların tip onayına ilişkin test özellikleri açıklanmaktadır. IACS, gemilerin ve deniz tesislerinin tasarımı, yapımı ve denetimi için minimum teknik gereksinimleri belirleyen teknik bir sivil toplum kuruluşudur. Bu kuruluş, dünyanın yük taşıyan tonajının yüzde 90’ından fazlasını kapsamakta ve deniz güvenliğini ve çevre korumasını iyileştirmeye odaklanmaktadır.

IACS UR E10 standardı, gemilerde, özellikle kontrol, izleme, alarm ve koruma sistemlerinde kullanılan elektrikli, elektronik ve programlanabilir ekipmanlar için standartlaştırılmış çevresel ve performans test koşullarını içerir. Bu standart, deniz ekipmanlarının, aşırı sıcaklıklar, nem, titreşim, güç dalgalanmaları ve elektromanyetik girişim dahil olmak üzere denizde karşılaşılan zorlu koşullar altında güvenilir bir şekilde çalışabilmesini sağlar. Ancak bu standart bununla sınırlı değildir. Temel gemi sistemleri için donanımlara uygulanır. Testler, test edilen ekipmanın belirtilen koşullara maruz kaldıktan sonra bozulma olmadan amaçlandığı gibi çalıştığını gösterir.

Test kapsamı, sırası ve örnek sayısı, ekipmanın tasarımına ve amaçlanan kullanımına bağlı olarak vaka bazında belirlenir. Ekipman genellikle normal kurulum konumunda test edilir. Burada fonksiyonel test, tam bir performans testinden farklı olarak, hasar oluşmadığının basitleştirilmiş bir doğrulamasıdır.

Gereksinimler, ilgili IEC standartları ile uyumludur:

• IEC 60092-504 Gemilerde elektrik tesisatları - Kontrol ve enstrümantasyon
• IEC 60533 Elektromanyetik uyumluluk

Elektromanyetik bozulmalara neden olabilecek zorunlu olmayan ekipmanlar yine de elektromanyetik uyum (EMC) ile ilgili testlerden geçmelidir.

İlk yayınlandığı 1991 yılından günümüze kadar bu standart, teknolojik gelişmeler, sektör geri bildirimleri ve uluslararası standartlarla uyumlu hale getirilmek üzere birçok revizyondan geçmiştir.

UR E10 standardının özü, kapsamlı bir test tablosudur. Bu standardın içerdiği temel test yöntemleri şunlardır.

• Görsel inceleme: Çizimlere ve tasarım verilerine uygunluk.
• Performans testi: Standart atmosfer koşulları altında (25 derece artı/eksi 10 derece sıcaklık, yüzde 60 artı/eksi yüzde 30 bağıl nem, 96 kPa artı/eksi 10 kPa hava basıncı). Spesifikasyonlara göre çalışma, kendi kendini izleme, bellek koruması gibi yöntemlerle doğrulanır.
• Harici güç kaynağı arızası: 5 dakika içinde 3 kesinti (her biri 30 saniye). Kayıp / geri yükleme ve veri bozulması davranışını kontrol eder (uygulanabilirse önyükleme sırasında ek test ile).
• Güç kaynağı varyasyonları: AC/DC voltaj / frekans toleranslarını (kalıcı ve geçici), dalgalanmayı ve pnömatik / hidrolik basınç varyasyonlarını (15 dakika boyunca artı/eksi yüzde 20) içerir.
• Kuru ısı: IEC 60068-2-2 standardı (ekipman tipine bağlı olarak 16 saat boyunca 55 derece veya 70 derece). Yüksek sıcaklıkta fonksiyonel test.
• Nemli ısı: IEC 60068-2-30 standardı (55 derece sıcaklık, yüzde 95 bağıl nem, 2 döngü). İzolasyon direnci ölçümlerini içerir.
• Titreşim: IEC 60068-2-6 standardı. Gemi üzerindeki kurulumlar için tipik frekans aralıklarını ve ivmeleri kapsar (örneğin makine dairesi, köprü).
• Ek çevresel testler: Düşük sıcaklık, sıcaklık değişimi, eğim, tuz sisi gibi.
• Elektromanyetik uyumluluk (EMC): IEC 60533 veya eşdeğeri standarda göre emisyon ve bağışıklık testleri.

Diğer testler arasında şok, giriş koruması (IP) ve IMO veya IEC standartlarına göre navigasyon / radyo ekipmanı için özel testler yer alabilir.

Her çevresel testten sonra, herhangi bir bozulmanın meydana gelmediğini doğrulamak için genellikle fonksiyonel veya performans kontrolü gereklidir. Eşdeğer test prosedürleri, UR parametrelerini karşılamaları durumunda, ilgili sınıflandırma kuruluşları tarafından kabul edilebilir. Referans verilen standartların daha sonraki sürümleri, eşdeğer kabul edilirse genellikle kabul edilebilir.

UR E10 standardı şu nedenlerle önemli görülmektedir:

• Güvenlik ve güvenilirlik: Gemiler aşırı ortamlarda çalışır; tip onaylı ekipman, kritik sistemlerdeki arıza riskini azaltır.
• Sınıflandırma ve sertifikasyon: Tüm IACS üye kuruluşları, ilgili denizcilik ürünlerinin tip onayı için uyumluluk gerektirir. Genellikle UR E22 (bilgisayar tabanlı sistemler) ve UR E27 (siber dayanıklılık gereksinimleri) standartları ile birlikte anılır.
• Uyumlaştırma: Üreticilere, büyük sınıflandırma kuruluşları tarafından kabul edilen tek bir test seti sağlayarak, gereksiz testleri azaltır.

Üreticiler genellikle ekipmanlarını akredite laboratuvarlarda tip testine tabi tutarlar. Uyumluluk, UR E10 standardına atıfta bulunabilen tip onay sertifikalarında kanıtlanır.

Kısaca, IACS UR E10 standardı, küresel olarak tanınan gereklilikler içerir. Bu standart, kontrol, izleme, alarm ve koruma sistemlerinde kullanılan gemi içi ekipmanların zorlu deniz koşullarında güvenilir bir şekilde çalışmasını sağlar.

Bu standart şunlar için geçerlidir:

• Elektrik ve elektronik ekipman
• Programlanabilir sistemler (PLC tabanlı, gömülü sistemler)
• Şu alanlarda kullanılan ekipman:
  • Otomasyon sistemleri
  • Güvenlik sistemleri
  • Alarm ve izleme sistemleri
  • İletişim sistemleri (bazı durumlarda)

Gereksinim, tip onayına odaklanır, yani ekipmanın gemilere kurulum için kabul edilmeden önce standartlaştırılmış testlerden geçmesi gerekir.

Bu standardın temel amaçları şunlardır:

• Deniz ortamlarında güvenilirlik ve işlevselliği sağlamak
• Çevresel streslere (sıcaklık, nem, titreşim) karşı direnci doğrulamak
• Elektromanyetik uyumluluğu (EMC) garanti etmek
• Sınıflandırma kuruluşları arasında testleri uyumlu hale getirmek

Özünde, geminin sınıflandırma otoritesinden bağımsız olarak deniz ekipmanının tutarlı davranmasını sağlamak için ortak bir ölçüt sunar.

Genel olarak bu standart çeşitli temel alanlarda gruplandırılmış kapsamlı bir test seti içerir:

• Fonksiyonel ve performans testleri:
  • Normal koşullar altında doğru çalışmanın doğrulanması
  • Sistem davranışının ve kendi kendini izleme fonksiyonlarının kontrolü
• Çevresel testler: Şunlar gibi gerçek gemi koşullarını simüle eder:
  • Sıcaklık uç noktaları (örneğin eksi 25 derece ila artı 70 derece)
  • Nem ve nemli ısı
  • Tuz sisi (korozyon direnci)
  • Titreşim ve mekanik gerilim
  • Eğim (gemi sallanması ve yalpalama)
• Elektrik testleri:
  • Güç kaynağı varyasyonları
  • Güç kesintileri
  • İzolasyon direnci
  • Yüksek gerilim dayanımı
• Elektromanyetik uyumluluk (EMC) testleri:
  • İletken ve yayılan emisyonlar
  • Elektromanyetik bozulmalara karşı bağışıklık
  • Elektrostatik deşarj (ESD)
  • Elektriksel hızlı geçişler

Bu testler, ekipmanın arızalanmamasını veya gemideki diğer sistemlerle etkileşime girmemesini sağlar.

Bu standardın test yaklaşımı şunlara dayanmaktadır:

• Gerçek çalışma koşullarının simülasyonu
• Ekipmanın çalışmaya devam ettiğinin doğrulanması:
  • Testler sırasında (performans kriteri A)
  • Testlerden sonra (performans kriteri B)
• Her çevresel maruziyetten sonra fonksiyonel kontroller

Ekipman, gerçek kullanımı yansıtmak için genellikle normal kurulum konumunda test edilir.

Denizcilik sektöründe UR E10 standardı kritik öneme sahiptir, çünkü,

• Gemi operasyonlarının güvenliğini artırır.
• Aşırı koşullarda ekipman arızasını önler.
• Gemideki sistemler arasında uyumluluğu sağlar.
• Sertifikalı ekipmanın küresel kabulünü sağlar.

Böyle birleşik bir gereklilik olmadan, testlerdeki tutarsızlıklar sistem arızalarına, güvenlik risklerine ve operasyonel aksamalara yol açabilir.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere IACS UR E10 standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.