ASTM E90 Bina Bölmeleri ve Elemanlarının Havadan Ses İletim Kaybının Standart Test Yöntemi

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM E90 Bina bölmeleri ve elemanlarının havadan ses iletim kaybının laboratuvar ölçümü için standart test yöntemi” standardında, her türlü duvarlar, hareketli bölmeler, taban-tavan düzenekleri, kapılar, pencereler, çatılar, paneller ve diğer mekan bölücü elemanlar gibi bina bölmelerinin havadaki ses iletim kaybının laboratuvar ölçümüne yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Laboratuvarlar, test numunesinin iki test odası arasındaki birincil ses iletim yolunu oluşturacak şekilde tasarlanır ve böylece odalarda yaklaşık olarak dağınık ses alanları oluşur. Bu test yöntemini uygulayacak bir laboratuvarın akredite edilmesine ilişkin gereklilikler standart ekinde yer almaktadır (Ek A4).

ASTM C634 standardında tanımlandığı gibi ses iletim kaybı, dağınık bir olay ses alanına maruz kalan numunelerin tepkisini ifade eder ve bu test yönteminde esas alınan koşuldur. Bu nedenle test sonuçları, benzer ses alanlarına maruz kalan benzer numunelerin performansı ile doğrudan ilgilidir. Bununla birlikte, bir bölmenin veya elemanın tipik olarak maruz kalabileceği çeşitli ses alanları için yararlı bir genel performans ölçüsü sağlar.

Bu test yönteminin gerekliliklerini karşılamak üzere tasarlanmış laboratuvarlarda, odalar arasındaki ses iletimi için tek önemli yolun test numunesinden geçmesi amaçlanır. Bu, genellikle ses iletimi için birçok başka yolun bulunduğu binalarda geçerli değildir (yan ses iletimi). Sonuç olarak, bu test yöntemi kullanılarak elde edilen ses derecelendirmeleri binalardaki ses yalıtımı ile doğrudan ilişkili değildir, bir saha testinde ölçülecek olanın üst sınırını temsil ederler.

Bu test yöntemi saha testleri için tasarlanmamıştır. Saha testleri için ASTM E336 standardında açıklanan test yöntemi geçerlidir. ASTM E336 standardı test yöntemi kullanılarak ölçülen karşılaştırılabilir niceliğe, yan ses iletiminin varlığı nedeniyle görünür ses iletim kaybı adı verilir.

Laboratuvar ses iletim kaybı, kontrollü bir laboratuvar ortamında bir duvar, zemin, tavan, kapı veya pencere gibi bir yapı elemanından geçerken ses enerjisindeki ölçülen azalmayı ifade eder. Ses iletim kaybı, sesin bir test numunesinden geçmesinden sonra kaynak taraf (sesin ortaya çıktığı yer) ile alıcı taraf (sesin ölçüldüğü yer) arasındaki ses basınç seviyelerindeki farktır (desibel cinsinden). Laboratuvar ses iletim kaybı ölçümleri, özel akustik test odalarında gerçekleştirilir. Ortam, dış gürültüyü ortadan kaldırmak ve hassas ölçüm sağlamak için dikkatlice kontrol edilir.

ASTM E90 standardının amacı, malzemelerin veya montajların akustik performansını değerlendirmek ve karşılaştırmaktır. Genellikle, performans yorumunu basitleştiren tek sayı derecelendirmeleri olan ses iletim sınıfı derecelendirmesini hesaplamak için kullanılır.

Laboratuvar ses iletim kaybı, ürünün standartlaştırılmış koşullar altında ideal performansını temsil eder. Ancak saha ses iletim kaybı, kurulum kusurları, yan yollar ve yapı toleransları gibi gerçek dünya değişkenlerini içerir ve ASTM E336 veya ISO 16283-1 standartları kullanılarak sahada ölçülür.

ASTM E90 standardı test yöntemi genel olarak mimari akustik, ürün geliştirme (örneğin, pencere, kapı, duvar üreticileri için), inşaat yönetmeliğine uygunluk ve akustik mühendisliği ve gürültü kontrolü alanlarında kullanılır. Özellikle ses yalıtımı, inşaat veya akustik malzemelerle çalışan firmalar için ASTM E90 standardı, farklı bina sistemlerinin ses performansını anlamak ve karşılaştırmak için temel bir yöntem sunmaktadır.

Ses iletim kaybı şu nedenlerle önemli görülmektedir:

• Gizlilik: Konutlarda, hastanelerde, ofislerde ve otellerde ses iletim kaybı, konuşma gizliliğini sağlar, konuşmaların duvarlardan veya kapılardan duyulmasını önler. Hukuki, tıbbi ve kurumsal ortamlarda bu durum, gizliliği destekler.
• Konfor: Konutlarda, iyi ses iletim kaybı dış gürültüyü (örneğin trafik, komşular) ve iç gürültüyü (örneğin tesisat, cihazlar) engellemeye yardımcı olarak sessiz, dinlendirici ortamlara katkıda bulunur.
• Üretkenlik ve odaklanma: İşyerlerinde ve okullarda, bitişik odalardan veya koridorlardan gelen gürültü dikkat dağıtıcılarının azaltılması konsantrasyonu ve performansı artırır. Özellikle açık planlı ofislerde, çağrı merkezlerinde ve çalışma alanlarında bu kritik bir gereksinimdir.
• Sağlık ve refah: Kronik gürültüye maruz kalma, stres, uyku bozuklukları ve hatta kardiyovasküler sorunlarla bağlantılıdır. Ses iletim kaybı, zihinsel ve fiziksel sağlığı destekleyen akustik ortamların korunmasına yardımcı olur.
• Akustik tasarım: Ses iletim kaybı verileri mimarların ve mühendislerin akustik performans hedeflerini karşılayan malzemeleri seçmelerine ve belirlemelerine yardımcı olur. Bu gereksinim, kayıt stüdyolarında, performans alanlarında ve ev sinemalarında olmazsa olmazdır.
• Bina kodu ve sertifikasyon uyumluluğu: Birçok ulusal ve uluslararası standart, belirli bina tipleri veya alanları için minimum ses iletim kaybı ve ses iletim sınıfı performans seviyeleri gerektirir. ASTM E90 standardına uygun ses iletim kaybı ölçümleri uyumluluk ve sertifikasyon için gereken nesnel verileri sağlar.

Kısaca gürültü kontrolü veya konuşma gizliliğinin önemli olduğu her yerde ses iletim kaybı önemli bir gereksinimdir. Bunu ölçmek mimari, ürün tasarımı, şehir planlaması ve sağlık odaklı bina stratejilerinde bilinçli kararlar alınmasını sağlar.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ASTM E90 Bina bölmeleri ve elemanlarının havadan ses iletim kaybının laboratuvar ölçümü için standart test yöntemi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.