EN 13036 Yol ve Havaalanı Yüzey Özellikleri - Test Yöntemleri

Bir Avrupa standardı olan “EN 13036 Yol ve havaalanı yüzey özellikleri - Test yöntemleri” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “EN 13036-1 Bölüm 1: Hacimsel yama tekniği kullanılarak kaldırım yüzeyi makro doku derinliğinin ölçülmesi” standardında, yüzeye bilinen hacimde bir malzemenin dikkatli bir şekilde uygulanması ve ardından kaplanan toplam alanın ölçülmesiyle kaldırım yüzeyi makro dokusunun ortalama derinliğini belirlemek için bir yöntem açıklanmaktadır.

Bu yöntem, sadece kaldırım makro dokusunun ortalama derinlik değerini sağlamak üzere tasarlanmıştır ve kaldırım mikro dokusu özelliklerine duyarsız kabul edilir. Bu test yöntemi, bir kaldırım yüzeyinin ortalama makro dokusu derinliğini belirlemek için saha testleri için uygundur. Diğer fiziksel testlerle birlikte kullanıldığında, bu test yönteminden türetilen makro dokusu derinlik değerleri, kaldırım kayma direnci kapasitesini, gürültü özelliklerini ve kaldırım malzemelerinin veya bitirme tekniklerinin uygunluğunu belirlemek için kullanılabilir. Diğer testlerle birlikte kullanıldığında, tüm testlerin aynı yerde uygulanmasına dikkat edilmelidir.

• “EN 13036-2 Bölüm 2: Dinamik ölçüm sistemlerinin kullanımıyla bir yol kaplama yüzeyinin kayma direncinin değerlendirilmesi” standardında, bir yol veya havaalanının kaldırım yüzeyinin kayma direncini belirleme yöntemi açıklanmaktadır.

Bu yöntem, bir dizi cihazdan gelen sürtünme sonuçlarını karşılaştırmak için bir süreci tanımlar. Ayrı ölçüm cihazlarından gelen sürtünme ve dokuyu bir araya getirerek, farklı dinamik yöntemlerle belirlenen kayma direncinin ortak bir ölçekte, yani kayma direnci endeksinde ifade edilmesini sağlar. Hassasiyeti belirlenmediğinden, yöntem yüzey malzemeleri için şartnamelerde kullanılmamalıdır. Bu standart, kış yol koşullarındaki yüzeyleri hariç tutar. Ayrıca yol işaretleme yüzeylerini de hariç tutar.

• “EN 13036-3 Bölüm 3: Yol yüzeyinin yatay drenaj kabiliyetinin ölçülmesi” standardında, çıkış ölçeri sabit bir cihaz olarak kullanarak, nispeten düşük yüzey dokusunun bir göstergesi olarak bir yol yüzeyinin yatay drenaj kabiliyetini belirlemek için bir yöntem açıklanmaktadır.

Bu yöntem, sahada veya laboratuvarda tüm pürüzsüz gözeneksiz yol yüzeylerinde (ortalama profil derinliği 0,4 mm’den az) kullanılmak üzere yol / lastik temas alanındaki drenaj kabiliyetinin bir ölçüsünü sağlar. Bu yöntem, yüzeyin sadece küçük bir alanının yatay drenaj kabiliyetini ölçtüğü için, test alanının seçimi, ölçümlerin yapılacağı genel alanı temsil edecek şekilde dikkatlice değerlendirilmelidir.

• “EN 13036-4 Bölüm 4: Bir yüzeyin kayma / sürtünme direncinin ölçülmesi yöntemi: sarkaç testi” standardında, test yerinde sabit kalan bir cihaz kullanarak bir yüzeyin kayma / sürtünme direncini belirleme yöntemi açıklanmaktadır.

Kayma / sürtünme direnci, bir sarkaç kolunun ucuna monte edilmiş bir kaydırıcı vasıtası ile ölçülür. Yöntem, bir yüzeyin kayma / sürtünme direnci özelliklerinin sahada veya laboratuvarda bir ölçüsünü sağlar. Bu yöntem, bir yüzeyin küçük bir alanının (yaklaşık 0,01 m2) kayma / sürtünme direncini ölçer. Bu, homojen olmayan yüzey özelliklerine sahip olabilecek bir yüzeye uygulanabilirliğine karar verirken dikkate alınmalıdır, örneğin sırtlar veya oluklar içeren veya pürüzlü dokulu (ortalama doku derinliği 1,2 mm’yi aşan). Bu testten elde edilen sonuçlar tek bir küçük konumda alındığından, sonuçlar bir yüzeyin uzun bir uzunluğu boyunca kayma / sürtünme direncini ölçen cihazlardan (örneğin mobil cihazlardan) elde edilen sonuçlarla karşılaştırılamaz.

• “EN 13036-5 Bölüm 5: Uzunlamasına eşitsizlik endekslerinin belirlenmesi” standardı, düzgünlük endeksleri üretmek için sayısallaştırılmış uzunlamasına profil ölçümlerinin matematiksel işlenmesini içermektedir. Bu standartta, üç ayrı dalga boyu bandından uluslararası pürüzlülük endeksi, kök ortalama kare ve uzunlamasına profil varyansı ve ağırlıklandırılmış uzunlamasına profilden hesaplama prosedürü açıklanmaktadır.

Bu standardın amacı, sayısallaştırılmış uzunlamasına profillerden yol düzgünlüğü tahminlerini hesaplamak ve raporlamak için standart bir uygulama sağlamaktır. Ayrıca Avrupa ülkelerinde farklı profilleme cihazları ile gerçekleştirilen düzgünlük ölçüm sonuçlarının karşılaştırılmasını kolaylaştırmaktır.

Bu standartta ele alınan düzgünlük aralığı, 0,5 m ila 50 m dalga boyu aralığı olarak tanımlanmıştır. Hem daha kısa hem de daha uzun dalga boylarının da sürüş konforunu etkileyebileceği, ancak bunların bu standartta ele alınmadığı belirtilmektedir. Bu standarttan türetilen niceliksel düzgünlük endeksleri, yol yönetim sistemleri için yararlı bir destektir. Çıktı ayrıca yeni ve eski kaldırımların tip onayı ve performans kontrolü için de kullanılabilir. Endeksler sert, esnek ve çakıl yol yüzeylerinde kullanılabilir. Bu standart, uzunlamasına profilin yoldaki hangi konumdan elde edilmesi gerektiğini tanımlamaz. Türetilen endeksler, çeşitli aletlerle ölçülen uzunlamasına profillerden elde edilebilmeleri anlamında taşınabilirdir.

• “EN 13036-6 Bölüm 6: Eşitlik ve megatekstür dalga boyu aralıklarında enine ve boyuna profillerin ölçümü” standardında, enine veya boyuna profillerin engebelilik ve megatekstür dalga boyu aralıklarında ölçülmesi için tasarlanmış profilleme cihazları ile sınıflandırma ve ölçüm prosedürleri için asgari gereklilikler ve kriterler açıklanmaktadır.

Doğrulama ve kalibrasyon önerileri dahildir. Profilleme cihazları, kaldırımların enine veya boyuna yönünde kaldırımların düzgünlüğünü ölçmek için kullanılan ekipmanlardır. Karayolu acenteleri, havaalanı yetkilileri, ekipman üreticileri ve diğer kuruluşlar, yüzey koşullarını karakterize etmek için gerekli verileri toplayan araştırma ekipmanlarının ölçüm yeteneklerini tanımlamak için bu standardı kullanabilir. Düzgünlük ölçümleri statik veya dinamik cihazlar vasıtası ile gerçekleştirilebilir. Bu standart, yüksek hızlı, düşük hızlı ve sabit ekipmanları içerir. Dinamik ölçüm, normal trafik akışında kabul edilen minimum hızda veya daha yüksek hızda (yüksek hız) çalışan bir cihazdan gerçekleştirilen bir ölçümdür.

• “EN 13036-7 Bölüm 7: Yol döşemelerinin düzensizlik ölçümü: düz kenar testi” standardında, yollar, havaalanları ve diğer trafiğe açık yüzeylerin yanı sıra hizmet içi yüzeylerin yeni yüzey kursunda kalite kusurlarına atfedilebilen tek düzensizlikleri ölçmek için standart bir aparat ve bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Bu test yöntemi, profil veya genel düzensizlik hakkında bilgi sağlamak için geçerli değildir. Tek düzensizlikler doğası gereği rastgeledir ve dolayısıyla rutin örnekleme oranları veya hassasiyet verileri belirtilmemiştir.

• “EN 13036-8 Bölüm 8: Enine düzensizlik indekslerinin belirlenmesi” standardında, yolların ve havaalanlarının döşeme yüzeylerinin farklı enine düzensizlik endeksleri ve uygun değerlendirme ve raporlama yöntemleri açıklanmaktadır.

Endeksler, esas olarak ölçüm cihazından bağımsız olarak tanımlanmıştır. Bu standart, şu amaçlar için enine düzensizlik ölçümlerine odaklanır:

• Özellikle çapraz düşme ve uygunsuz döşeme veya sıkıştırma eyleminden kaynaklanan düzensizliklerin kanıtı açısından yeni döşenmiş döşemelerin döşeme yüzeylerinin kalite kontrolü için bir araç sağlamak üzere endeksler.
• Rutin durum izleme programlarının bir parçası olarak hizmetteki döşemelerin durumunu değerlendirmek için kullanılacak endeksler. Bunlar, trafik, döşeme aşınması veya yer altı hareketinin neden olduğu enine deformasyonları tespit etmek için tasarlanmıştır.
• Kullanımdaki döşemelerde yeniden yüzey oluşturma faaliyetleri için kullanılacak endeksler. Parametreler ve değerlendirme yöntemleri hem yollar hem de havaalanları için geçerlidir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 13036 Yol ve havaalanı yüzey özellikleri - Test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.